Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2012 r. SKO [...], podjęte po rozpatrzeniu odwołania D. S. (dalej: skarżący) od decyzji nr [...] z dnia [...] 2011 r. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. R. w sprawie zmiany decyzji nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] dotyczących ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej.
Powyższym postanowieniem na podstawie art. 134 kpa – organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wyżej opisanej decyzji.
Wskazano, że zgodnie z treścią art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
- 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę,
- 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacja o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zaskarżona decyzja była awizowana dwukrotnie w dniu 20 kwietnia i 29 kwietnia 2011 r.
Zgodnie z powyższym przepisem stronie ww. decyzja została doręczona w dniu 4 maja 2011 r. tj. po upływie 14 dni od dnia pierwszego awiza, które miało miejsce w dniu 20 kwietnia 2011 r.
W myśl art. 129 kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od jej ogłoszenia stronie.
Uwzględniając powyższy przepis, termin do wniesienia odwołania minął w dniu 18 maja 2011 r.
W dniu 2 czerwca 2011 r. skarżący zwrócił się do organu I instancji o wydanie kserokopii decyzji z dnia 15 kwietnia 2011 r.
W dniu 6 czerwca 2010 r. do organu I instancji wpłynęło odwołanie ww. decyzji, a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.
W odwołaniu nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia dlatego też należy uznać, że odwołanie zostało wniesione po terminie i zgodnie z treścią art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił:
- 1. naruszenie przepisów postępowania:
- - art. 134 kpa polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu podczas, gdy okoliczności w niniejszej sprawie wskazują, że skarżący nie uchybił terminu do wniesienia odwołania,
- - art. 44 ust. 4 kpa poprzez jego błędne zastosowanie, skutkujące uznaniem decyzji, za doręczoną w dniu 4 maja 2011 r. nie zaś w dniu 2 czerwca 2011 r.,
- - art. 7 i 77 kpa poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego;
- 2. błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na treść orzeczenia polegające na uznaniu, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy decyzja nie została prawidłowo doręczona.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
Skarżący nadto podkreślił, że został pozbawiony możliwości uzyskania wiedzy o nadejściu przesyłki, ponieważ nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu pisma we właściwym urzędzie pocztowym. Doręczyciel pocztowy nie tylko winien pozostawić zawiadomienie o nadejściu przesyłki w miejscu wskazanym w art. 44 § 2 kpa, które to miejsce powinno wynikać z treści adnotacji dokonanej przez niego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Ponadto – skarżący podniósł, że organ II instancji nie wskazał w postanowieniu, gdzie doręczyciel przesyłki pozostawił zawiadomienie o złożeniu pisma do właściwego urzędu pocztowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie.
Unormowanie instytucji doręczenia pism osobom fizycznym w ogólnym postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 42, art. 43 i art. 44 kpa.
W art. 42 kpa uregulowane jest tzw. doręczenie właściwe do rąk adresata, zaś w art. 43 doręczenie zastępcze (do rąk osoby wymienionej w tym przepisie). Natomiast w sytuacji, gdy doręczyciel nie może doręczyć pisma w sposób właściwy lub zastępczy, wówczas stosuje się przepis art. 44 kpa, który normuje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma.
Zgodnie z art. 44 § 1 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 – poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczenia pisma przez pocztę. Podkreślić należy, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Według § 2 art. 44 kpa zawiadomienie do pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku nie podjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Z powyższego unormowania wynika, że przesłanką skuteczności dokonania doręczenia (tzw. fikcji doręczenia) w sposób określony w art. 44 kpa jest wymóg odpowiedniego zawiadomienia adresata pisma.
W rozpoznawanym przypadku zawiadomienia powinno było zawierać informację o miejscu złożenia pisma (podany adres właściwej placówki pocztowej), możliwości jego odbioru oraz termin, w którym odbiór jest możliwy (por. wyrok SN z dnia 22 lutego 2001 r., III RN 70/00, OSNP 2002, nr 19, poz. 574).
Stanowisko SN wydane na gruncie art. 44 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 czerwca 2005 r., pozostaje aktualne w obecnym stanie prawnym i odnosi się do obowiązku zawiadomienia o terminie 7 dni, w którym odbiór jest możliwy (art. 44 § 2 kpa) ale także do obowiązku powtórnego zawiadomienia (art. 44 § 3 kpa).
Artykuł 44 § 2 kpa nakłada na osobę dokonującą zawiadomienia umieszczenia go w określonych miejscach. Przepis art. 44 § 2 kpa zawiera przy tym zamknięty katalog miejsc umieszczenia zawiadomienia, ale także wiążącą ich kolejność.
W orzecznictwie przyjmuje się, że brak w aktach sprawy potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym na okres 7 dni, a następnie w przypadku jego nieodebrania na dalszy okres 7 dni (łącznie 14 dni) nie pozwala uznać, że decyzja została doręczona w trybie art. 44 kpa.
W niniejszej sprawie załączone do akt administracyjnych "zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2011 r. zawiera jedynie informację doręczającego "Nieobecny Awizowano" i "20 Kwi 2011 r." Podobny zapis widnieje na kopercie adresowanej do skarżącego a ponadto zamieszona została na tej kopercie również dalsza informacja, że awizowano powtórnie 29 kwietnia 2011 r. i widnieje nieczytelny podpis. Na wymienionej korespondencji nie zamieszczono żadnych innych obowiązkowych informacji dla skarżącego wymaganych przepisem art. 44 § 2 kpa. Podkreślić należy, że wyraz "awizo" jakkolwiek oznacza zawiadomienie odbiorcy, nie można jednak z niego wywieść sposobu zawiadomienia takiego, aby mieścił się on w wymogach art. 44 kpa. Koniecznym jest zatem zaznaczenie przez doręczyciela czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki, gdzie i w jakim terminie może ją odebrać.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że decyzja organu I instancji z [...] 2011 r. została skutecznie doręczona jej adresatowi w trybie, o którym mowa w art. 44 kpa.
Z powyższych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 tej ustawy.
W postępowaniu posądowym organ odwoławczy powinien zwrócić się do naczelnika właściwego urzędu pocztowego o przedstawienie dokumentu potwierdzającego pozostawienie zawiadomień (ze wskazaniem miejsca ich pozostawienia) do odbioru awiza z dnia 20 kwietnia i 29 kwietnia 2011 r. przez skarżącego, dokonać ewentualnie innych ustaleń jakich potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania.
Wyjaśnienie powyższych kwestii pozwoli dopiero organowi podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie.