Uzasadnienie
Pismem z dnia 10 września 2013 r. R. L. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego w sprawie zakończonej wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r. (sygn. akt IV SAB/Wr 17/13), oddalającym skargę R. L. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w przedmiocie wydania decyzji w sprawie zwrotu kwoty wniesionej do spółdzielni w związku z wnioskiem o przekształcenie prawa do lokalu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i połączenie badania dopuszczalności wznowienia postępowania z rozpoznaniem sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że o instytucji wznowienia postępowania dowiedział się w dniu 23 marca 2013 r., kiedy to otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo w sprawie oznaczonej sygnaturą akt IV SA/Wr 23/13, zaś wniesienie przedmiotowej skargi w nastąpiło z zachowaniem terminu trzymiesięcznego, odkąd dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącego kwestionowane postępowanie jest dotknięte wadą nieważności, a jako podstawę wznowienia postępowania sądowego wskazał przesłankę określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), gdyż został pozbawiony możliwości działania. W dalszej części kilkunastostronicowej skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego i nawiązał do innych swoich spraw, które toczyły się przed Wojewódzkim Sądem, Administracyjnym we Wrocławiu, powołując szereg postanowień organów policyjnych, wyroków tegoż Sądu i orzeczeń innych sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że nie jest ona oparta na usprawiedliwionej podstawie. Wprawdzie skarżący w skardze o wznowienie postępowania powołał się na przepisy art. 270-285 p.p.s.a., lecz nie skonkretyzował podstaw wznowienia poprzez wskazanie okoliczności, z powodu których przepisy te mogłyby mieć zastosowanie w sprawie. Zdaniem organu policyjnego skarżący nawiązał do innych spraw, które toczyły się przed WSA we Wrocławiu z jego skarg, jak w sprawie odmowy zaświadczenia oraz w sprawach osobowych, które ze sprawą zakończoną prawomocnym orzeczeniem sądowym nie mają nic wspólnego. Natomiast nie uzasadnił on wniosku o wznowienie postępowania sądowego, co oznacza, że taki wniosek jest pozbawiony podstaw faktycznych i prawnych.
W piśmie procesowym z dnia 23 września 2013 r. skarżący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego, lecz w dalszym ciągu nie wskazał okoliczności stwierdzających istnienie podstaw do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego. Poprzestał jedynie na przywołaniu szeregu orzeczeń organów policyjnych, wyroków sądów administracyjnych oraz cytowaniu przepisów prawa.
W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 27 września 2013 r. wezwano skarżącego pismem z dnia 1 października 2013r. o wskazanie w terminie 7 dni - w formie czytelnego pisma - okoliczności stwierdzających istnienie podstaw do wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie procesowym z dnia 11 października 2013 r. ponownie wskazał, że został pozbawiony zdolności procesowej, co stanowi nową okoliczność mającą wpływ na wynik sprawy. W dalszej części pisma skarżący zawarł polemikę z prawomocnym rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanym w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 17/13.
W odpowiedzi na pismo procesowe skarżącego z dnia 11 października 2013 r. Komendant Wojewódzki Policji we W. podtrzymał dotychczasowy wniosek o oddalenie skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego. Organ podniósł jednocześnie, że przedmiotowe pismo skarżącego w dalszym ciągu nie wskazuje na istnienie podstaw do wznowienia postępowania, stanowi jedynie polemikę z prawomocnym rozstrzygnięciem zapadłym w sprawie sygn. akt IV SAB/Wr 17/13. Natomiast postępowanie o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, wobec tego bezprzedmiotowym jest podnoszenie zarzutów wobec rozstrzygnięcia sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w przypadku zaistnienia ustawowej podstawy wznowienia. Przy czym badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym terminowości wniesienia takiej skargi i powołanych w niej podstaw wznowienia. W pierwszej kolejności skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega badaniu przez Sąd pod kątem dopuszczalności o dwojakim charakterze, a mianowicie dopuszczalności samej skargi i dopuszczalności wznowienia postępowania. Przy czym o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego decyduje zachowanie ustawowego terminu oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi.
Podstawy żądania wznowienia postępowania wymienione zostały w przepisach art. 271, art. 272§1 i art. 273 §1,2 i 3 p.p.s.a.. Natomiast badanie dopuszczalności wznowienia obejmuje ocenę zasadności skargi. Zgodnie z art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności:
- 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia;
- 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.
W myśl art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2).
Stosownie do art. 273 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;
2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy.
W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3).
Przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi, że skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Przechodząc zatem do badania dopuszczalności przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania zauważyć należy, że w badanej sprawie skargę o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 czerwca 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. akt IV SAB/Wr 17/13 oparto na podstawie określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli stron nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania (...). Wyrok tutejszego sądu z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Wr 17/13 doręczono skarżącemu wraz z uzasadnieniem w dniu 23 lipca 2013 r. (k. 103), zaś wspomniany wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 23 sierpnia 2013 r. (k.88 odwrót).
Stosownie do art. 280 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2).
Mając powyższe na uwadze przedmiotem badania sądu w realiach niniejszej sprawy była okoliczność, czy skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Dokonując zatem wyłącznie pod takim kątem oceny przedmiotowej skargi sąd stwierdził, że trudno mówić o dochowaniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, skoro trzymiesięczny termin wskazany w art.277 p.p.s.a. liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o ustawowej podstawie wznowienia, której w niniejszej sprawie brakuje.
Wskazać w tym miejscu należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowo-administracyjnego podlega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej postawa wznowienia została sformułowana w sposób dający się podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę, ale także wówczas gdy w rzeczywistości podstawa taka nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.05.2007r. IIICSK 56/07).
Jak wynika z materiału aktowego sprawy skarżący - pomimo stosownego wezwania Sądu - nie wskazał w wyznaczonym terminie okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania sądowego. Samo bowiem sformułowanie przez niego skargi w sposób odpowiadający przepisowi art. 271 pkt 2 p.p.s.a. nie jest wystarczające do uznania, że skargę oparto na ustawowej podstawie wznowienia. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać nie tylko powołanie i wyraźne wskazanie, która z podstaw wymienionych w art. 271-274 p.p.s.a uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie, lecz także uzasadnienie danej podstawy wznowienia poprzez wskazanie konkretnych okoliczności świadczących o zaistnieniu określonej podstawy wznowienia. Przy czym wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest elementem obligatoryjnym skargi o wznowienie postępowania, co wprost wynika z treści art. 279 p.p.s.a. A zatem jakikolwiek brak w tym zakresie powoduje, że skarga nie może być rozpoznana merytorycznie.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Z tego względu skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia postępowania sądowo-administracyjnego należało odrzucić stosownie do przytoczonego wyżej art. 280 § 1 p.p.s.a..