Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 29 września 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 593/17

Uzasadnienie

A. P. (zwany dalej: skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia zażalenia i odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. P. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. wniosło o jej odrzucenie z tym uzasadnieniem,że wobec braku wymaganych dokumentów i nie uzupełnienia ich w wyznaczonym terminie, uzasadnione jest, zgodnie z art. 24a ust.1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (DZ.U. 2016, poz.1518 z póżn.zm.),pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku strony z dnia 30 maja 2017r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na syna A. P. oraz wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Badanie merytorycznej zasadności skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi poprzez ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek jej odrzucenia w świetle art. 58 § 1 pkt 1 - 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a. Natomiast skarga jest niedopuszczalna, jeżeli nie spełnia ustawowo określonych warunków odnośnie przedmiotu skargi, jej formy i treści.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowo-administracyjnych. Natomiast granice kognicji rzeczowej sądu administracyjnego doprecyzowane zostały w art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto jak wynika dalej z przepisów § 2a i § 3 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w: 1/ sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, 2/ w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Wyszczególnienie w cytowanym wyżej przepisie art.3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. wymienionych wyżej aktów i czynności oraz spraw ma charakter wyczerpujący i stanowi ono katalog zamknięty (enumeracja pozytywna), co oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż w nim wskazanych, nie podlega właściwości sądów administracyjnych.

Jednocześnie w przepisie art. 5 p.p.s.a. ustawodawca w sposób enumeratywny określił kategorie spraw nieobjętych zakresem kognicji sądów administracyjnych (enumeracja negatywna), stanowiąc,że sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach, między innymi:

1. 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej;
2. 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi;
3. 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa (...).

Określając zatem - z punktu widzenia wskazanej wyżej kognicji sądu administracyjnego - przedmiot skargi w analizowanej sprawie stwierdzić należy,że jest nim postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nie uwzględnienia zażalenia i odmowy wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy. Przytoczone wyżej przepisy ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wymieniają tego rodzaju przedmiotu zaskarżania. Podstawą prawną zakwestionowanego przez skarżącego aktu stanowi przepis art. 37 k.p.a., regulujący uprawnienie strony w postaci prawa ponaglenia, które jest środkiem obrony strony przed bezczynnością i przewlekłością organu.

Natomiast postepowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia (zażalenia) na podstawie art. 37 §1 k.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Omawiane postanowienie nie rozstrzyga merytorycznie żadnej sprawy. Wyklucza to możliwość zaskarżenia go.W takim zakresie uzyskanie ochrony prawnej następuje przez zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości organu I instancji w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego

Stwierdzenie powyższego oznacza, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej odrzucenia jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.