Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. odmówił przyznania K. J. uprawnienia do świadczenia pieniężnego określonego w ustawie z dnia 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 powołanej ustawy.
Uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że K.J. nie spełnia określonego przepisami warunku deportacji do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. J., wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniósł, że został wywieziony z rodzicami do Niemiec [...]r. a wrócił w [...]r. a powyższe fakty udokumentował.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 4 czerwca 1960r. Kodeksu Postępowania Administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 pkt 2 lit. a) i art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.
Wskazał, że po myśli art. 2 pkt 2 lit. a powołanej ustawy represją jest deportacja do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium Państwa Polskiego w jego granicach przed 1 września 1939r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945.
Tymczasem z przedstawionego materiału dowodowego (Arbeitskarte matki) wynika, że represja strony na deportacji rozpoczęła się od [...]r. a zakończyła [...]r. Zajęcie miejscowości M., do której został deportowany przez wojska koalicji antyhitlerowskiej według "United States Army in Word War II Specjal Sutdies Chronology 191/1945" pod redakcją Mary H. Williams, Washington 1960 nastąpiło 22.11.1944r. Ewentualne przebywanie w miejscowości, w której pracowali przymusowo rodzice po dacie jej zajęcia nie spełnia warunku deportacji. Zatem wg organu w sumie strona pracowała na deportacji [...] miesięcy [...] dni a więc krócej niż minimalny okres wymagany przez ustawę.
Skargę na powyższą decyzję złożył K. J. – wniósł o jej uchylenie. Zarzucił, że ustalenie organu, że miejscowość M. została zajęta przez wojska koalicji antyhitlerowskiej w dniu [...]r. jest niezgodna z rzeczywistością. Podniósł, że przebywał na deportacji kilkadziesiąt kilometrów od miejscowości M. a z opowiadań rodziców wynikało że do [...]r. pracowali w gospodarstwie rolnym na takich samych zasadach jak wcześniej, ze wszystkimi obostrzeniami. Stwierdził zatem, że należy uznać iż wyzwolenie miejscowości gdzie przebywał nastąpiło później niż to wskazano w decyzji.
W późniejszym terminie, gdy rygory pracy zostały złagodzone rodzice również nie mogli decydować o swoich losach – do kraju mogli powrócić dopiero [...]r. – tym samym należy uznać, że okres deportacji trwał do tego dnia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1 269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może oprzeć tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem podlega uwzględnieniu.
Art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 107) statuujący zasadę praworządności w działaniu organów administracji publicznej stanowi, że organy te "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli".
Realizację zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w powołanym wyżej przepisie zapewniają przede wszystkim gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Według art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany:
- 1) podjąć czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego
- 2) rozpatrzeć cały materiał dowodowy.
Niewątpliwie przez materiał dowodowy należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawy organy uchybiły obowiązkom wymienionym w art. 7 i 77 k.p.a. Przede wszystkim podstawowe dokumenty, z których mogą wynikać istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dane – a to miejsce i czas pobytu i pracy skarżącego i jego rodziców na deportacji tj. Arbeitskarte matki strony na którą powołuje się organ jak również A.EF D.P. REGISTRATION RECORD są w języku niemieckim.
Brak tłumaczenia uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę stanowiska organu, że miejscem pracy rodziców skarżącego była miejscowość M.. Ponadto nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z dokumentu bez tłumaczenia jego treści. Wszystkie dokumenty winny być sporządzone lub przetłumaczone na język państwa, w którym toczy się sprawa.
Należy zauważyć, iż w związku z braku tłumaczenia doszło do odmiennej interpretacji miejsca pracy przymusowej – dokonanej przez organ, który stwierdził że jest to miejscowość M. i skarżącego który we wniosku o przyznanie świadczenia wpisał L. – C. – Niemcy. Obie miejscowości – M. i L. – C. wynikają z Arbeitkarte F.J..
Podnieść również należy iż powołane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązywały organ do wyjaśnienia tej wątpliwości. Jak również do tego aby zobowiązać skarżącego do wskazania miejscowości, w której przebywał z rodzicami jak i do przedłożenia dowodów potwierdzających ten fakt.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien usunąć wskazane uchybienia. "Arbeitkarte" jak i pozostałe dokumenty sporządzone w języku niemieckim winny być przetłumaczone na język polski.
Jeżeli ich treść nie potwierdzi dotychczasowych wyjaśnień i zarzutów K.. J. że jego rodzice pracowali kilkadziesiąt kilometrów od miejscowości M., organ winien zobowiązać skarżącego do wskazania tej miejscowości i przedłożenia dowodów potwierdzających wskazany przez niego fakt lub o ile to możliwe wyjaśnić powyższe okoliczności we własnym zakresie.
Wskazane wyżej uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania – zatem w oparciu o art. 145 § 1 pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą należało uchylić.