Uzasadnienie
E. P. (dalej jako strona lub skarżąca) zaskarżyła do tut. Sądu decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej jako Kolegium lub organ odwoławczy) z dnia 9 listopada 2022 r., nr SKO/41/ŚR-432/2022, utrzymującą w mocy decyzję wydaną, przez działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Jeleniej Góry, Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jeleniej Górze (dalej jako MOPS lub organ I instancji) z dnia 14 września 2022 r., nr [...]/[...]/[...]/[...]/[...]/[...], o odmowie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na T. P. (dalej jako matka strony, matka skarżącej, podopieczna).
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 4 lipca 2022 r. strona wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką. We wniosku strona oświadczyła, że jest jedyną osobą z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji na rzecz wymagającej opieki matki, która taką opiekę może sprawować i faktycznie sprawuje. Do wniosku dołączono m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze zaliczające matkę strony do znacznego stopnia niepełnosprawności, która datuje się od dnia 20 lutego 2014 r., orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Dolnośląskim zaliczające skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, która datuje się od dnia 17 maja 2002 r., decyzję MOPS z dnia 3 stycznia 2015 r. o przyznaniu skarżącej renty socjalnej od stycznia 2003 r. do odwołania oraz świadectwo pracy skarżącej potwierdzające ostatni stosunek pracy skarżącej w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2018 r.
W ramach przeprowadzonego w dniu 11 sierpnia 2022 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką przez 3-4 godziny dziennie, sama nie może podjąć zatrudnienia ze względu na swój stan zdrowia. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i pobiera rentę socjalną. Matka strony nie wymaga całodobowej opieki a jedynie wsparcia przy podawaniu leków, gdyż choruje na jaskrę i niedowidzi. Dodatkowo podkreślono, że podczas rozpoczęcia wywiadu pracownik socjalny nie zastał matki skarżącej ponieważ wyszła do apteki. Według wniosków pracownika socjalnego osobą wymagająca opieki jest również skarżąca.
Z oświadczenia złożonego przez stronę w piśmie z dnia 2 września 2022 r. wynika, że jej matka wymaga opieki całodobowej i długoterminowej. Podopieczna jest osobą niedowidzącą, choruje na nadciśnienie, ma kłopoty z poruszaniem się, jest po operacji kręgosłupa. Strona pomaga matce przy czynnościach toaletowych, przygotowuje posiłki (z pomocą podopiecznej), podaje leki i krople do oczu 4-6 razy dziennie, wychodzi z matką na spacer. Wszystkie codzienne czynności takie jak pranie, sprzątanie, robienie zakupów, umawianie wizyt lekarskich spoczywają na stronie. Od 2016 r. stan zdrowia podopiecznej znacznie się pogorszył i strona nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Rodzeństwo strony (brat i siostra) ze względu na swoją sytuację rodzinną i finansową nie są w stanie zaopiekować się matką całodobowo i długoterminowo.
Organ I instancji wzmiankowana na wstępie decyzją z dnia 14 września 2022 r. odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych(t. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej w skrócie u.ś.r.). MOPS uznał, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Ponadto organ I instancji ustalił, że strona ma ustalone prawo do renty socjalnej od stycznia 2003 r., zaś z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że matka strony nie wymaga całodobowej opieki, a potrzebuje jedynie wsparcia przy podawaniu leków.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła:
- 1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji;
- 2) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez skarżącą nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie wydanej decyzji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że warunki, jakie należy spełnić aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne, w sposób precyzyjny i jednoznaczny, określa ustawa o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy podkreślił, że skoro nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia na podstawie przepisu, w stosunku do którego - w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 - odpadło domniemanie zgodności z Konstytucją, to w niniejszej sprawie oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należało dokonać z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.
Według Kolegium odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest prawidłowa, bowiem w sprawie występują negatywne przesłanki, które uniemożliwiają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - pobieranie przez stronę renty socjalnej oraz brak związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez stronę a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 240) renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Taka konstrukcja świadczenia sprawia, że jest ono dedykowane osobom całkowicie niezdolnym do pracy i które co do zasady - ze względu na wiek, w jakim powstała niezdolność do pracy - nigdy w zatrudnieniu nie pozostawały. Stoi to w sprzeczności z wymogiem rezygnacji z zatrudnienia jako przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wypadku pobierania renty socjalnej ustawodawca przewidział bardziej restrykcyjne warunki jej zawieszania, niż ma to miejsce w wypadku renty z tytułu niezdolności do pracy.
Następnie Kolegium wskazało, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r., jedną z koniecznych przesłanek prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja opiekuna z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub też ich niepodejmowanie w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wedle ugruntowanego stanowiska sądów administracyjnych pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a jego niepodejmowaniem przez opiekuna a sprawowaną przez niego opieką musi ponadto zachodzić związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w ustaleniu, że to właśnie opieka sprawowana nad niepełnosprawnym krewnym stanowi przyczynę braku aktywności zawodowej opiekuna. Ocena spełnienia tejże przesłanki wymaga ustalenia, z jednej strony, faktu zrezygnowania przez opiekuna z pracy zarobkowej (lub z jej podjęcia), z uwzględnieniem m.in. dotychczasowego przebiegu pracy zawodowej opiekuna, momentu i przyczyny jej zaprzestania, a także istnienia w tym zakresie korelacji czasowej z objęciem opieką niepełnosprawnego krewnego.
Z drugiej strony, dla spełnienia rozważanej przesłanki konieczne jest również ustalenie, że to właśnie sprawowana opieka nad niepełnosprawnym - biorąc pod uwagę m.in. jej zakres i wymiar czasowy - była przyczyną owej rezygnacji i uniemożliwia opiekunowi kontynuowanie lub podjęcie pracy. Jak podkreśla się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, w tym przypadku rodzicem, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodziców, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba, która zajmuje się osobą niepełnosprawną. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną.
Organ odwoławczy stwierdził, że strona aktualnie nie pracuje, ostatnie zatrudnienie zakończyła w 2018 r. i opiekuje się swoją niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Tym niemniej, sama jakakolwiek opieka nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką oraz niewykonywanie przez stronę pracy nie są wystarczające dla uznania, że spełniona jest przesłanka rezygnacji czy też niepodejmowania przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., w tym zwłaszcza w aspekcie istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej strony a opieką nad matką. Matka strony legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Jeleniej Górze w dniu 5 maja 2017 r., którym została na stałe zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Wedle ustaleń wywiadu środowiskowego głównym problemem zdrowotnym matki jest jaskra, słabowidzenie jednego oka i ślepota drugiego oka.
Matka strony choruje także na nadciśnienie i ma podwyższony cholesterol. Mimo to, samodzielnie się porusza, ubiera, myje, wszystkie czynności higieniczno-sanitarne wykonuje sama. Strona sprawuje opiekę nad matką w ilości 3-4 godzin dziennie. Czynności jakie wykonuje to: 6 x dziennie zakrapia oczy matce, 1 x dziennie podaje tabletki na nadciśnienie i na obniżenie cholesterolu, robi zakupy z matką, głównie odczytuje termin przydatności artykułu spożywczego, przygotowanie posiłków odbywa się wspólnie z matką. Z powyższego wynika, że strona nie wykonuje przy matce żadnych czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności lub dyspozycyjności o ściśle określonej porze i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych; nie musi matki myć, pomagać jej w toalecie (w tym zmieniać jej pieluch czy pieluchomajtek, ani nawet podprowadzać do toalety), karmić (w tym przez sondę lub PEG), nie jest ona osobą leżącą, nie wymaga leczenia i pielęgnacji ran, odleżyn i im przeciwdziałania.
Pomoc i opieka strony nad matką sprowadza się w istocie do pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i przyrządzania posiłków, a także podawaniu leków. Zdaniem Kolegium, opisany zakres opieki nad matką biorąc pod uwagę rodzaj i częstotliwość składających się na nią czynności, nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez stronę pracy. Skoro niepełnosprawna matka sama porusza się po swoim mieszkaniu, jest w stanie sama dostać się i skorzystać z toalety, sama się umyje, ubiera, przyjmuje posiłki, to znaczy, że nie jest całkowicie zależna od córki. Przy właściwym zaplanowaniu i zorganizowaniu wymienionych wyżej czynności opiekuńczych, strona miałaby więc możliwość podjęcia pracy. Opisana przez stronę pomoc i opieka nad matką obejmuje takie czynności, jakie wykonuje względem swoich rodziców wiele osób aktywnych zawodowo. Zdaniem Kolegium, opieka sprawowana przez stronę nad matką nie jest tego rodzaju, aby wykluczała podjęcie przez nią pracy, co przesądza o braku związku przyczynowo skutkowego pomiędzy opieką nad matką a niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r.
W skardze do tut. Sądu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji
Wskazując na powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie sprawy co do istoty i przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Powołując się na obowiązujące przepisy i orzecznictwo sądów administracyjnych pełnomocnik uznał, że nie sposób przyjąć, że skoro opieka świadczona przez skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjonalnych osobie niepełnosprawnej, których ta (z uwagi na stopień niepełnosprawności i schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), albowiem zarówno strona, jak i organ, wnosili o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie.
W myśl art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 u.p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w ramach kryteriów określonych powyższymi przepisami, Sąd uznał, że nie jest ona zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza norm prawa procesowego ani materialnego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką.
Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z kolei unormowanie art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. wprowadza przesłanki negatywne po stronie osoby sprawującej opiekę, których zaistnienie powoduje wyłączenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl bowiem art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, że świadczenie pielęgnacyjne przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą i która spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie. Świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w na tyle dużym - a wynikającym ze stopnia oraz charakteru niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia, w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest zatem osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Tymczasem, jak słusznie wskazał organ w treści zaskarżonej decyzji, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawną matką. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca od wielu lat nie pracuje, a źródłem jej utrzymania jest renta socjalna pobierana od stycznia 2003 r.
W związku z tym nie można uznać, że skarżąca zrezygnowała obecnie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej właśnie w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Za powyższą konstatacją przemawia okoliczność pozostawania przez skarżącą od 2018 r. (ponad 4 lat) bez zatrudnienia, a także udokumentowany fakt pobierania przez stronę od wielu lat renty socjalnej przysługującej osobie całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu. Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały a orzeczenie wydano na stałe.
Ponadto z przeprowadzonego przez organ pomocy społecznej w dniu 11 sierpnia 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że strona opiekuje się niepełnosprawną w znacznym stopniu matką od 2018 r. Podczas wywiadu środowiskowego skarżąca oświadczyła, że w dzieciństwie przeszła zapalenie opon mózgowych i ze względu na swój stan zdrowia nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Z wniosków dokonanych przez pracownika przeprowadzającego wywiad środowiskowy wynika, że skarżąca także wymaga opieki ze względu na stan zdrowia, natomiast jej matka potrzebuje jedynie wsparcia w opiece (pomoc w przyrządzaniu posiłków, podawanie leków). Strona nie wykonuje przy matce żadnych czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jej osobą, wymagających ciągłej obecności lub dyspozycyjności o ściśle określonej porze i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych. Potwierdzeniem tego jest choćby okoliczność samodzielnego wyjścia matki do apteki podczas rozpoczęcia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony.
Podsumowując powyższe rozważania należy zatem stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 u.ś.r., co uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Faktyczne sprawowanie opieki przez skarżącą nad niepełnosprawną w znacznym stopniu matką nie jest w tym wypadku wystarczającą przesłanką do przyznania świadczenia w świetle powołanych wyżej przepisów prawa i ich prawidłowej wykładni.
W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego Sąd zobligowany był do jej oddalenia na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.