Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 21 sierpnia 2008 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (pkt I sentencji).
Pismem z dnia [...] Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata S. W. Dnia [...] skarżący udzielił wyznaczonemu adwokatowi pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej (k-83). Wyznaczony przez Radę adwokat udzielił adw. R. W. pełnomocnictwa substytucyjnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej (k-90).
Pismem z dnia [...] pełnomocnik substytucyjny sporządził skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu oddalającego skargę, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 marca 2009 r.
Pismem z dnia [...] wyznaczony przez Radę adwokat S. W. złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w kwocie 180 zł, obejmującej stawkę minimalna za sporządzenie skargi kasacyjnej. Wniosek ten zawiera oświadczenie, że opłaty za sporządzenie skargi kasacyjnej nie zostały opłacone przez skarżącego w całości ani w części.
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlega rozpoznaniu przez Sąd I instancji.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych, udokumentowanych wydatków
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
- 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
- 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1 wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c").
Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 22% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona przez pełnomocnika substytucyjnego, zaś wniosek o zasądzenie wynagrodzenia za jej sporządzenie złożył adwokat z urzędu, wyznaczony przez Radę, który udzielił substytucji.
Udzielenie substytucji powoduje, że substytuta i stronę łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę z pełnomocnikiem, ale nie uchyla kompetencji pełnomocnika, co oznacza że od chwili udzielenia substytucji strona ma dwóch lub więcej równoprawnych pełnomocników (wyrok SN z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, LEX nr 151640).
W myśl art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy przysługuje adwokatowi wyznaczonemu przez Radę.
Zatem wynagrodzenie (opłaty) za czynności z zakresu pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądza się na rzecz pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego przez Radę, również wtedy, gdy czynności te zostały wykonane przez pełnomocnika substytucyjnego.
Mimo, iż pełnomocnik z urzędu złożył wniosek o zasądzenie wynagrodzenia w kwocie 180 zł, to jednak mając na uwadze § 2 ust. 3 rozporządzenia, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 219,60 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 39,60 zł =219,60 zł).
Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.