Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. Z. R. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. Wyjaśnił, że skargę wnosi w terminie i za pośrednictwem organu administracyjnego, którego akt skarży. Dodał także, że wywiedzione przez niego odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., choć zostało już rozpatrzone na posiedzeniu w dniu 10 stycznia 2018 r., to nie otrzymał on jeszcze uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący wystąpił o przeprowadzenia mediacji, dokonanie wykładni zaskarżonego aktu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
W odpowiedzi organ wskazał, że do dnia przekazania skargi nie wpłynęło do niego rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
W niniejszej sprawie jako przedmiot zaskarżenia skarżący określił decyzję "Kierownika ZTPS[...] w MOPS z dnia [...] 2017 r. o nr. [...]". Wskazane rozstrzygnięcie zawierało prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Jak wynika z przywołanych na wstępie przepisów ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest m.in. od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że strona winna wpierw wykorzystać drogę postępowania administracyjnego, aby następnie móc zainicjować postępowanie sądowe, którego przedmiotem będzie wówczas rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Należy bowiem podkreślić, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie akt administracyjny (decyzja bądź postanowienie) ostateczny, czyli wydany w postępowaniu drugoinstancyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 392/11, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec tego w przedmiotowej sprawie, aby zakwestionować zaskarżoną decyzję skarżący winien był w pierwszej kolejności wnieść odwołanie w ustawowym terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., co zresztą uczynił. Następnie zaś miał prawo zakwestionować wydaną przez Kolegium decyzję w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Mając zatem na uwadze przywołane okoliczności należało stwierdzić, że skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna. Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd do zastosowania art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., i w konsekwencji do odrzucenia skargi, o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia.
W zaistniałej sytuacji nie było już potrzeby odrębnego rozpatrzenia pozostałych, wynikających ze skargi i z nią ściśle związanych żądań, obejmujących kwestię postępowania mediacyjnego, czy też wykładni zaskarżonego aktu, do czego zresztą sąd administracyjny nie jest właściwy. Wprawdzie zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, o czym stanowi art. 247 p.p.s.a.
Natomiast o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem nie budzi wątpliwości, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej i z tego powodu podlegającej odrzuceniu. Stanowi to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia.
Jedynie dla porządku wskazać należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej – na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.