Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 września 2012 r. P. B., dalej skarżący, wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę na decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2002 r. w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 września 2012 r. wezwano skarżącego do podania, czy od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2002 r. w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej odwoływał się do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. i czy na skutek tego odwołania wydane zostało ostateczne orzeczenie tej Komisji; czy intencją skarżącego jest w istocie złożenie skargi na ostateczne orzeczenie. Odpowiedzi należało udzielić w terminie 7 dni pod rygorem potraktowania złożonej skargi jako skargi na wskazane orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2002 r.
W odpowiedzi skarżący w piśmie z dnia 3 października 2012 r. podał, że zaskarżył do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W., za pośrednictwem Powiatowej Komisji Lekarskiej w O., postanowienie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie o zmianę orzeczenia ustalającego zdolność do czynnej służby wojskowej wydanego przez Powiatową Komisję Lekarską w O. w dniu [...] marca 2002 r.
W dniu 14 listopada 2012 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 3 stycznia 2013 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania, czy wnosząc skargę na postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] września 2012 r. zawieszające postępowanie, wniósł zażalenie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. i czy w wyniku zażalenia zostało wydane postanowienie II instancji. Zobowiązano skarżącego do udzielenia odpowiedzi w terminie 7 dni pod rygorem potraktowania złożonej skargi jako skargi na orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2002 r.
Pomimo skutecznego doręczenia powyższego wezwania Sądu w dniu 14 stycznia 2013 r. skarżący nie udzielił odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Sąd administracyjny, do którego wpływa skarga, w pierwszej kolejności bada kwestie jej dopuszczalności. Jednym z warunków jest wyczerpanie, zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Stosownie zaś do brzmienia art. 52 § 2-4 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Z powyższych przepisów wynika więc, że dokonywana przez sąd kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero po wyczerpaniu przez stronę środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] marca 2002 r., a zatem przedmiotem zaskarżenia uczynił decyzję pierwszo-instancyjną. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 w związku z art. 127 § 1 i 2 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. z 2000 r. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie do organu wyższego stopnia. Dopiero rozpatrzenie sprawy przez organ drugiej instancji otworzyłoby skarżącemu drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnemu.
Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu w postępowaniu administracyjnych środków zaskarżenia. Natomiast sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji.
Na marginesie należy wskazać, że pismem z dnia 14 listopada 2012 r. skarżący wniósł bezpośrednio do tut. Sądu, skargę na postanowienie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Powiatowej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt IV SA/Wr 829/12.
Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, że wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzuceniem. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, wskazać należy, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wskazany przepis znajduje zastosowanie – między innymi – gdy są podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 1110/11, lex nr 1120723). W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, ponieważ wniesienie skargi na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), zatem należało uznać, że wystąpiły również przesłanki do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie II sentencji postanowienia.