Uzasadnienie
W dniu [...]r. C. G. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W.Dział Dodatków Mieszkaniowych wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, podając że zajmuje lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekuje na dostarczenie przysługującego mu lokalu socjalnego. Zainteresowany poinformował, że umowa "najmu" lokalu mieszkalnego w budynku stanowiącym własność rodziców, zawarta pomiędzy Z. i K. G. a C. G. została rozwiązana z dniem [...]r., natomiast żona R. G. złożyła wniosek o przydział lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Gminy W.. Ponadto zainteresowany poinformował, że na wniosku brak jest podpisu ojca Z.G., ponieważ przebywa w szpitalu w stanie ciężkim.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. na podstawie art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) odmówił przyznania C. G. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zainteresowany nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego wraz z rodziną lokalu mieszczącego się we W. przy ul. F. [...] i nie jest też osobą oczekującą na przysługujący lokal socjalny lub zamienny. Strona wprawdzie stara się o zakwalifikowanie i ujęcie na liście osób oczekujących na lokal socjalny, jednak z powodu niewystarczającej liczby punktów nie uzyskała do tej pory takiego wpisu.
W odwołaniu od decyzji zainteresowany zarzucił, że jest osobą oczekującą na przydział lokalu socjalnego. Wniosek został przyjęty przez Gminę W., a podstawową przesłanką uzyskania lokalu jest kryterium dochodowe rodziny. Zainteresowany wyjaśnił, że zajmuje wraz z rodziną lokal o powierzchni [...]m2 i spełnia kryterium dochodowe, wynikające z ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ponosi opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...]r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust.1 pkt 1 i 5 oraz art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia Kolegium wskazało, że C. G. zajmuje wraz z żoną i córką mieszkanie w domu swoich rodziców K. i Z. G. przy ul. F. [...]. Dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego potwierdziła swoim podpisem K. G., nie potwierdził tych danych współwłaściciel domu Z. G.. Do wniosku dołączono kopię pisma Wydziału Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Urzędu Miejskiego W.z dnia [...]r. skierowanego do R. G., informującego że wniosek o przyznanie lokalu socjalnego został zarejestrowany i będzie rozpatrzony na podstawie obowiązujących przepisów oraz kopię pisma z dnia [...]r., informującego że R. G. nie została ujęta na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego w [...] r. Dołączono również pismo z dnia [...]r. informujące, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została rozwiązana z dniem [...]r. Ponadto C. G. nie odpowiedział na pismo organu pierwszej instancji z dnia [...]r. z zapytaniem, jaki tytuł prawny posiada do lokalu zajmowanego w domu przy ul. F. [...].
Organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek ten przysługuje osobom zamieszkującym lokale mieszkalne na podstawie określonych tytułów prawnych, a w myśl punktu 5 "osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny". Sformułowanie to wskazuje osoby wymienione w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). W szczególności chodzi o osoby wymienione w art. 11 ust. 4 i ust. 9 oraz w art. 14 tej ustawy, gdy sąd orzeknie o nakazie opróżnienia lokalu i przyzna uprawnienie do lokalu socjalnego. Oczekiwanie lub starania o zakwalifikowanie do listy ani zakwalifikowanie do listy osób, którym gmina zapewnia wynajem lokalu socjalnego, nie stwarza uprawnienia do przyznania dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Uprawnienia do przysługiwania lokalu socjalnego nie można samemu stworzyć przez rozwiązanie stosunków prawnych, na podstawie których trwało dotychczas korzystanie z lokalu mieszkalnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając że Samorządowe Kolegium Odwoławcze popełniło szereg błędów. Skarżący wyjaśnił, że ojciec Z. G.nie żyje, w związku z czym nie potwierdził danych zawartych we wniosku swoim podpisem, o czym Dział Dodatków Mieszkaniowych był informowany. Żona skarżącego zameldowana jest na pobyt stały przy ul. R. [...], a na pobyt czasowy przy ul. F. [...]. W piśmie z dnia [...]r. skarżący nie był wzywany do złożenia wyjaśnień, bowiem pismo to posiada charakter informacyjny.
Ponadto skarżący zarzucił, że jest osobą oczekującą na lokal socjalny, od kilku lat uprawnienie to wynika z niskich dochodów, jednakże Gmina nie posiada lokali socjalnych. Skarżący wniósł również o ukaranie winnych na podstawie art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ sprawa w postępowaniu odwoławczym została załatwiona po [...] dniach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy).
Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Dodatków Mieszkaniowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. odmawiającą przyznania C. G. dodatku mieszkaniowego. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
- 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
- 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
- 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
- 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
- 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Zdaniem skarżącego dodatek mieszkaniowy przysługuje mu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jako osobie zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującej na przysługujący lokal socjalny, albowiem żona skarżącego złożyła w dniu [...]r. w Wydziale Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Urzędu Miejskiego we W. wniosek o przydzielenie lokalu socjalnego, a uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego wynika z niskich dochodów rodziny.
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie precyzuje, kto jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący lokal socjalny. Z przepisów tej ustawy wynika jednak, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy jest m in. odszkodowanie za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego (art. 6 ust. 4 pkt 4). Natomiast z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.) wynika, że podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych zajmujących lokal bez tytułu prawnego i oczekujących na dostarczenie przysługującego im lokalu zamiennego lub socjalnego stanowi m. in. odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego.
Powyższe uregulowania ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia wykonawczego nawiązują do przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 31. poz. 266). Stosownie do przepisów tej ustawy wypowiedzenie przez właściciela stosunku prawnego lokatorowi może nastąpić tylko z przyczyn ściśle określonych w tej ustawie (art. 11 ust. 1 powołanej ustawy). Jeżeli strony nie osiągnęły porozumienia co do warunków i terminu rozwiązania tego stosunku, to właściciel może wytoczyć powództwo o rozwiązanie stosunku prawnego i nakazanie przez sąd opróżnienia lokalu. Powództwo o rozwiązanie przez sąd stosunku prawnego uprawniającego do używania lokalu i nakazanie jego opróżnienia może wytoczyć również inny lokator lub właściciel innego lokalu w tym budynku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy).
W wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia lokalu socjalnego ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu (art. 14 ust. 1 ustawy). Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł (art. 18 ust. 3 ustawy).
Wobec powyższego należy uznać, że osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący lokal socjalny, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest lokator uprawniony do otrzymania lokalu socjalnego na podstawie wyroku sądu nakazującego opróżnienie wynajmowanego lokalu, jednocześnie zobowiązany do opłacania właścicielowi odszkodowania z uwagi na zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Wbrew zarzutom skarżącego, skarżący nie może być uznany za osobę zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującą na przysługujący lokal socjalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych tylko ze względu na fakt złożenia w Wydziale Lokali Mieszkalnych i Użytkowych Urzędu Miejskiego we W. wniosku o przydzielenie lokalu socjalnego i osiągania przez rodzinę skarżącego niskich dochodów.
Należy jednak zauważyć, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych. W skardze złożonej do Sądu skarżący informuje, że współwłaściciel domu Z. G. zmarł, a o fakcie tym Dział Dodatków Mieszkaniowych był informowany. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednak, że skarżący informował organ o ciężkiej chorobie ojca, brak jest natomiast dowodów potwierdzających poinformowanie organu o śmierci ojca.
Śmierć dotychczasowego właściciela domu jest okolicznością istotną w niniejszej sprawie dla rozstrzygnięcia kwestii przysługiwania dodatku mieszkaniowego skarżącemu. Skarżący jako syn zmarłego współwłaściciela budynku należy do kręgu spadkobierców ustawowych (art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego). Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 925 w związku z art. 924 Kodeksu cywilnego).
W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy wyjaśnienia wymaga, czy skarżący nabył spadek po zmarłym Z. G., a w konsekwencji czy przysługuje mu tytuł prawny do budynku przy ul. F. [...] we W., uprawniający do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania.
Wobec powyższego zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Ponadto należy wyjaśnić, że do zakresu działania sądu administracyjnego nie należy orzekanie w sprawach odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej pracowników organu administracji publicznej, przewidzianej w art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.