Uzasadnienie
Przedmiotem skargi sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...]r., Nr [...]Wojewody D. wydana na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2 oraz art. 72 ust.1, 2 i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001); zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia, art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252); zwanej dalej ustawą o świadczeniach przedemerytalnych w związku z art. 37 k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 ze zm.); dalej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymująca w mocy decyzję -działającego z upoważnienia Starosty Powiatu Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. z dnia [...]r., Nr [...]- orzekającą o odmowie przyznania L. P.prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [...]r. L. P. zgłosiła się do Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. w celu rejestracji i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, wniosek o ustalenie wysokości emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego oraz kwestionariusz składkowy (w którym wskazała okresy od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r.). W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ I instancji L. P. przedłożyła następujące dokumenty, na podstawie których organ ten podjął [...]r. wskazaną wyżej decyzję:
- 1) zaproszenie Rady Miejskiej w Ś.,
- 2) uchwałę Rady Miejskiej w Ś. w sprawie osiedlenia na stałe na terenie miasta Ś. rodziny P. i L. P. wraz z uzasadnieniem,
- 3) odpisy skrócone aktów urodzenia P., W., W. P. oraz odpis zupełny aktu urodzenia T. P.,
- 4) pismo Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...]. dotyczące repatriacji rodziny P.,
- 5) postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...]r. o udzieleniu zgody na wydanie wizy repatriacyjnej P. P.,
- 6) decyzję Wojewody D. z dnia [...]. dotyczącą L. P. na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od [...]r. do [...].,
- 7) decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. dotyczącą przedłużenia zezwolenia L. P. na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia [...]r.,
- 8) zaświadczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...]r. o nadaniu L. P. obywatelstwa polskiego z dniem [...]r.,
- 9) tłumaczenie świadectwa ukończenia przez L. P. szkoły średniej,
- 10) tłumaczenie Książeczek Pracowniczych, w których podano, że: [...]r. L. P. została przyjęta do pracy z przyuczeniem do zawodu krawcowej w Zakładach Odzieżowych w T-T.; [...]r. Komisja Kwalifikacyjna przyznała L. P. kwalifikacje majstra wyrobów dziewiarskich tj. III grupę zawodową; [...]r. została zwolniona z pracy na własne życzenie, [...]r. została zatrudniona w charakterze uczennicy zawodu tokarz w Zakładach Remontowych w C.; [...]r. została zwolniona z pracy na własną prośbę; [...]r. została przyjęta do pracy w charakterze wychowawczyni przedszkola kołchozu [...]; [...]r. została przeniesiona służbowo do pracy na stanowisko dojarki kołchozu [...];[...]r. została zatrudniona jako rachmistrz M.T.F Ferma Mleczarska); [...]r. w związku z reorganizacją została przeniesiona do pracy w spółce akcyjnej typu zamkniętego w W.; [...]r. została zwolniona na własne życzenie,
- 11) tłumaczenie zaświadczenia ze Spółki Akcyjnej w W. (były kołchoz [...]) o liczbie przepracowanych dni w kołchozie w latach [...]-[...] i [...]-[...],
- 12) umowy zlecenie z dnia [...]r. i [...]r. z [...]sp. z o.o. w Ś. dokumentujące okres pracy od dnia [...]r. do dnia [...]r. oraz zaświadczenie z dnia [...]r. dotyczące wysokości przychodu uzyskanego z tych umów, od którego były naliczane i odprowadzane składki na ZUS,
- 13) świadectwo pracy z dnia [...]r. dotyczące zatrudnienia od dnia [...]r. do dnia [...]r. w pełnym wymiarze czasu pracy w [...]sp. z o.o. w Ś.(umowa o pracę została rozwiązana z powodu likwidacji stanowiska pracy),
- 14) rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem z powodu likwidacji stanowiska w związku z zawieszeniem działalności produkcyjnej,
- 15) kserokopię paszportu z jej wizą wjazdową do Polski,
- 16) własne oświadczenie z dnia [...]r., w którym podała, że przyjechała z rodziną do Polski w [...]r. na zaproszenie Burmistrza Miasta Ś., jej mąż i synowie otrzymali polskie obywatelstwo jako repatrianci od razu po przybyciu do Polski, natomiast ona jest narodowości rosyjskiej i z tego powodu otrzymała polskie obywatelstwo w [...]r. jako żona repatrianta, przyznane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, ponad rok pracowała w Polsce, ale w związku z brakiem pracy ubiega się o świadczenie przedemerytalne.
Zgodnie z przepisem art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli:
- 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
- 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
- 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U.t.j. z 2002r. nr 9, poz. 85 ze zm.), lub
- 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4.
Wyżej cytowany przepis uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od przesłanek dotyczących spełnienia określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, osiągnięcia określonego wieku, posiadania okresu uprawniającego do emerytury, jego długości oraz sposobu rozwiązania stosunku pracy i nie przewiduje możliwości przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na wyjątkowość sytuacji wnioskodawcy. Bezsprzecznie L. P. w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego tj. [...]r. była osobą spełniającą warunki przewidziane dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Jednakże L. P., która urodziła się [...]r. i pozostawała ostatnio w stosunku pracy od [...]r. do [...]r. (który ustał z przyczyn dotyczących pracodawcy) nie udokumentowała wymaganego okresu uprawniającego do emerytury, który określają przepisy od art. 5 do art. 9 i art. 10 ust.1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.), które nie pozwalają na zaliczenie wskazanych przez L. P. w kwestionariuszu okresów: od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., od [...]r. do [...]r., gdyż w okresach tych L. P. wykonywała pracę za granicą i nie była wówczas obywatelką polską.
Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 9 cytowanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej; ustawa o emeryturach i rentach z FUS) możliwe jest zaliczenie do okresu uprawniającego do emerytury zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te zostały uznane za repatriantów. L. P. nie została uznana za repatrianta. Odmowa przyznania L. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego jest zgodna z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego L. P. podniosła, że przybyła do Polski z K. na zaproszenie Burmistrza Miasta Ś. jako członek rodziny polskiego zesłańca mając nadzieję, że w Polsce będzie traktowana na równych prawach, tak jak mąż i trzej dorośli synowie, którzy po przekroczeniu granicy stali się automatycznie obywatelami polskimi ze wszystkimi wynikającymi z tego prawami i obowiązkami. Natomiast skarżącą potraktowano znacznie gorzej, ponieważ na początku odmówiono jej prawa stałego zamieszkiwania w Polsce, nie przyznano polskiego obywatelstwa, pozbawiono pracy zarobkowej, nie uznano przepracowanych wcześniej lat pracy zawodowej i odmówiono prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto skarżąca dodała, że nie chce po tylu latach wracać do K., gdzie również była i mogłaby być dyskryminowana, jako żona byłego polskiego zesłańca, która po tylu latach wygnania wróciła do kraju.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
W świetle przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody D. odmawiająca L. P. prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z którego wynikało, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli:
- 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
- 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn,
- 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. t.j. z 2002r. nr 9, poz. 85 ze zm.), lub
- 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1,3 lub 4.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi również przepis art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Stosownie do art. 29 ust. 3 tej ustawy powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej; ZUS) przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z treści art. 30 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpoznaniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast art. 23 ust. 3 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych wskazuje, że z dniem 1 sierpnia 2004r. ZUS przejmuje zadania związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń przedemerytalnych.
Podstawę materialnoprawną stanowi także przepis art. 6 ust. 1 pkt 9 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w myśl którego okresami składkowymi są m. in. okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944r. i zostały uznane za repatriantów w związku z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2000r. o repatriacji (Dz. U. nr 53, poz. 532) z którego wynika, że decyzja o uznania za repatrianta powoduje, że przy ustalaniu prawa osoby uznanej za repatrianta do świadczeń emerytalnych i rentowych oraz ich wysokości w Rzeczypospolitej Polskiej okresy zatrudnienia za granicą uwzględnia się jako okresy składkowe.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zasadna.
Rację ma organ odwoławczy twierdząc, iż przytoczony wyżej przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uzależnia przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego od uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, osiągnięcia określonego wieku, posiadania okresu uprawniającego do emerytury, jego długości oraz sposobu rozwiązania stosunku pracy, natomiast przepis ten nie przewiduje przyznania prawa do tego świadczenia z uwagi na wyjątkową sytuację wnioskodawcy.
Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżąca nie udokumentowała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 30 lat dla kobiet, o którym mowa w art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, mimo iż uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku, ukończyła 50 lat do dnia rozwiązania z nią stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy.
Okresy uprawniające do emerytury określa ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 9 tej ustawy okresami składkowymi są m. in. okresy zatrudnienia za granicą osób, które w tym czasie nie były obywatelami polskimi, jeżeli osoby te powróciły do kraju po dniu 22 lipca 1944r. i zostały uznane za repatriantów. Skarżąca natomiast nie została uznana za repatrianta, ponieważ nie przedłożyła stosownej decyzji wojewody (właściwego ze względu na zamierzone miejsce osiedlenia się) o uznaniu jej za repatrianta wydanej na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 1990r. o repatriacji (Dz. U. Nr 53, poz. 532). Z ust. 4 tego przepisu wynika natomiast, że decyzja ta powoduje, że przy ustalaniu prawa osoby uznanej za repatrianta do świadczeń emerytalnych i rentowych oraz ich wysokości w Rzeczypospolitej Polskiej okresy zatrudnienia za granicą uwzględnia się jako okresy składkowe.
Skarżąca przedłożyła jedynie wskazane wyżej: postanowienie z dnia [...]r. (o udzieleniu zgody na wydanie wizy repatriacyjnej P. P.), dwie decyzje Wojewody D. z dnia [...]r. i z dnia [...]r. (udzielającą jej zezwolenia na zamieszkanie i przedłużającą to zezwolenie) oraz zaświadczenie o nadaniu jej polskiego obywatelstwa.
Wobec tego słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że wskazane wyżej okresy wykonywania przez skarżącą pracy za granicą w czasie kiedy nie była obywatelem polskim nie podlegają zaliczeniu do okresu uprawniającego do emerytury, ponieważ skarżąca nie została uznana za repatrianta.
Skarżąca nie spełnia również przesłanek o których mowa w art. 37k ust.1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W świetle powyższego bezzasadne są zarzuty skarżącej, iż organ odwoławczy nie uznał okresu jej zatrudnienia za granicą i odmówił prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz że powinna być traktowana na równych prawach tak jak mąż i trzej dorośli synowie, którzy po przekroczeniu granicy stali się obywatelami polskimi. Odnośnie zaś pozostałych zarzutów przytoczonych w skardze dotyczących odmowy prawa do stałego zamieszkiwania w Polsce, pozbawienia pracy zarobkowej, stwierdzić należy, iż pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Ponadto organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, ponieważ skarżąca dnia [...]r. złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, a więc przed dniem 1 sierpnia 2004r. czyli dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty tych świadczeń.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało oddalić.