Uzasadnienie
Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 29 ust 1 i art. 30a ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21.11.1967r. (j.t.Dz.U. z 2002r., Nr 21, poz.205 ze zm.) oraz §2 p9; §3 p7; § 4 p25; § 5 i § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.
Nr 12, poz. 75), uznała skarżącego J. D. za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej - Gr II- N, rozpoznając u niego: 1) chorobę niedokrwienną serca z przebytym zawałem mięśnia sercowego leczoną PTCA (§ 38 p.5), 2) miażdżycę obu kończyn dolnych (§ 39 p.7);
- 3) zaburzenia osobowości (§ 68 p.1);
- 4) chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa z zespołem bólowym (§ 34 p. 6 i § 62 p.1);
- 5) niestabilność boczną stawu kolanowego prawego (§ 77 p.2);
- 6) chorobę wrzodową żołądka i XII- cy w okresie remisji (§ 43 p.5). W orzeczeniu tym określono również stopień inwalidztwa, zaliczając skarżącego do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia.
Od powyższego orzeczenia J. D. złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z zaliczeniem go do III grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia bowiem oprócz pomyłek związanych z zaszeregowaniem stwierdzonych schorzeń, nastąpiło u niego również znaczne pogorszenie zdrowia w stosunku do wcześniejszych orzeczeń Komisji z dnia [...]r. nr [...] oraz z dnia [...]r. nr [...], w których nie stwierdzono takich schorzeń jak: niestabilność boczna stawu kolanowego prawego, polineuropatia (zdiagnozowana przez specjalistę w dziedzinie neurologii dr P. G.), czy ostrogi piętowe utrudniające chodzenie. Skarżący zakwestionował również błędną jego zdaniem klasyfikację zdiagnozowanych schorzeń według wskazanych paragrafów i punktów rozporządzenia MON.
W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...]r. nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., powołując się na przepis art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z oraz § 5 ust. 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2, i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.01.2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podała, że powtórna analiza zgromadzonej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej nie wykazała nieprawidłowości mogących stanowić podstawę do uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego przeprowadzone dla potrzeb orzeczniczych specjalistyczne badania lekarskie (kardiologiczne, chirurgiczne, internistyczne, ortopedyczne, neurologiczne oraz psychiatryczne), nie dają podstaw do stwierdzenia, aby w stosunku do ustaleń zawartych w orzeczeniu nr [...] z dnia [...]r. nastąpiło u skarżącego istotne pogorszenie stanów chorobowych, co powodowałoby określenie wyższej grupy inwalidztwa niż w zaskarżonym orzeczeniu organu I instancji. W odniesieniu do kwestii zakwalifikowania schorzeń rozpoznanych u J. D. dotyczących układu krążenia, stanu psychicznego, dolegliwości ze strony narządu ruchu oraz przewodu pokarmowego, stwierdzono że zostało ono dokonane prawidłowo, adekwatnie do rodzaju i stopnia nasilenia schorzeń.
Nadto, jak podkreślono, skarżący poza kserokopią badania USG tętnic kończyn dolnych nie przedstawił innej dokumentacji, która powodowałaby uzasadnione wątpliwości co do dokonanej oceny rodzaju i stopnia nasilenia rozpoznanych schorzeń.
Skarżący wniósł skargę na powyższe orzeczenie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucił, że Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., wydając zaskarżone orzeczenie nie odniosła się do wszystkich zarzutów odwołania. Nie uwzględniła nowych schorzeń potwierdzonych załączonymi do skargi zaświadczeniami lekarskimi, tj. polineuropatii, ostróg piętowych oraz pogłębiającego się zwyrodnienia kręgosłupa. Zdaniem skarżącego orzeczenie Komisji zaliczające go do [...] grupy inwalidztwa wskazuje, że stan zdrowia badanego uległ poprawie, podczas gdy jest to niezgodne ze stanem faktycznym sprawy.
Skarżący podniósł, że skoro zaskarżone orzeczenie określa większą liczbę schorzeń w porównaniu do orzeczenia z [...]r., którym zaliczono go do [...] grupy inwalidów, to konsekwentnie powinno zaliczać go, biorąc również pod uwagę pogarszający się stan zdrowia, do wskazanej grupy [...] inwalidów.
Podniósł również, że wobec faktu pełnienia przez niego służby w jednostce naziemnego zabezpieczenia lotów - zaszeregowanie rozpoznanych u niego schorzeń winno nastąpić zgodnie z treścią załącznika nr 3 do rozporządzenia MON z dnia 29.11.2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 253, poz. 2130), a nie załącznika nr 2.
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. W odniesieniu do zarzutu błędnego zaszeregowania rozpoznanych u skarżącego schorzeń, według załącznika nr 2, a nie załącznika nr 3 rozporządzenia MON z dnia 10.05.2004r. (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) wyjaśniła, że za jego prawidłowością przemawia fakt, iż J. D. był badany dla potrzeb emerytalno-rentowych na skierowanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G., a więc w sprawie kontrolnego badania inwalidy dla potrzeb ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), zgodnie z przepisami rozporządzenia MON z dnia 10.01.2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U.
Nr 12, poz. 75), a nie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej, dla potrzeb ustawy z dnia 11.09.2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750) - do służby w powietrzu i do służby naziemnego zabezpieczenia lotów oraz służby inżynieryjno-lotniczej. W tych sprawach zgodnie z § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia MON z 10.05.2004r. (Dz.U. Nr 133, poz.1422 ze zm.) organem właściwym jest Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w D., Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w W. oraz Wojskowa Komisja Sił Powietrznych w W. Zarządzeniem z dnia [...]r. skarżący został wezwany do sprecyzowania żądania skargi przez podanie, czy przedmiotem zaskarżenia jest zawarte w zaskarżonym orzeczeniu ustalenie grupy inwalidztwa i jego związku lub brak związku ze służbą wojskową, czy też inne rozstrzygnięcia zawarte w orzeczeniach Wojskowych Komisji Lekarskich I i II instancji, o których mowa w skardze.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący pismem z dnia [...]r. wyjaśnił, że przedmiotem skargi są rozstrzygnięcia zawarte w decyzji organu II instancji dotyczące kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową oraz grupa inwalidztwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Do kompetencji sądu administracyjnego należy kontrola pod względem zgodności z prawem orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej będącego decyzją administracyjną. Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu prawa kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują decyzje administracyjne w indywidualnych sprawach, w zakresie spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami) i poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Ż. z dnia [...]r. w zakresie ustalenia kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W skardze skarżący zarzucił niewłaściwe, jego zdaniem, zakwalifikowanie stwierdzonych u niego schorzeń według załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z dnia 10.05.2004r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) zamiast według załącznika nr 3 do w/w rozporządzenia. Zarzut ten nie jest zasadny. Zważyć bowiem należy, że J. D. był badany przez wojskowe komisje lekarskie dla potrzeb emerytalno-rentowych na skierowanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w Z. G., a więc w sprawie kontrolnego badania inwalidy dla potrzeb ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U z 2004r. Nr 8, poz. 66 ze zm.), a nie w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej dla potrzeb ustawy z dnia 11.09.2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.
Nr 179, poz. 1750) do służby w powietrzu i do służby naziemnego zabezpieczenia lotów oraz służby inżynieryjno-lotniczej. W tych sprawach zgodnie z § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia MON z 10.05.2004r. (Dz.U. Nr 133, poz.1422 ze zm.) organami właściwymi są Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w D., Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska w W. oraz Wojskowa Komisja Sił Powietrznych w W. Podstawą prawną wydanych w sprawie orzeczeń było rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422). Przepisy tego rozporządzenia jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w k.p.a. W sprawach jednak nieuregulowanych w rozporządzeniu przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzekania o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału kandydata w tym postępowaniu.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawach ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej zasadnicze znaczenie ma kwestia zebrania odpowiednich danych co do wiedzy medycznej, gdyż właśnie pełna wiedza medyczna pozwala na rozstrzygnięcie o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o zakwalifikowaniu do kategorii tej służby.
Z treści § 23 w/w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14 (...). Kontrola powyższych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była prawidłowa.
Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu.
W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał orzeczniczy, że rozpoznane u skarżącego schorzenia: 1) chorobę niedokrwienną serca z przebytym zawałem mięśnia sercowego leczoną PTCA (§ 38 p.5), 2) miażdżycę obu kończyn dolnych (§ 39 p.7);
- 3) zaburzenia osobowości (§ 68 p.1);
- 4) chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczną kręgosłupa z zespołem bólowym (§ 34 p. 6 i § 62 p.1);
- 5) niestabilność boczną stawu kolanowego prawego (§ 77 p.2) i 6) chorobę wrzodową żołądka i XII- cy w okresie remisji (§ 43 p.5) z załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004r., kwalifikują skarżącego do Gr II- N. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 zezm.), co orzeczono w pkt I wyroku.
Natomiast skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlegała odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, póz. 167 z 2000r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji - jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową - ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych.
W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Nadto podkreślić trzeba, że w zaskarżonym orzeczeniu zawarto prawidłowe pouczenie o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rozstrzygnięcie w części dotyczącej określenia stopnia zdolności do służby wojskowej oraz wskazano, że w pozostałym zakresie skarga nie przysługuje.
W tej sytuacji skargę w tej jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.