Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 13 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wr 757/22

Uzasadnienie

Uzasadnienie:

Pismem z dnia 17 października 2022 r. H. W. (dalej: Strona, Skarżąca) wniósł skargę na Prezesa Sądu Okręgowego we W. w przedmiocie przedterminowego warunkowego zwolnienia z reszty wykonywania kary pozbawienia wolności. Strona zarzuciła fałszowanie dokumentacji oraz poświadczenie nieprawdy przez sędziego Sądu Okręgowego we W. V Wydziału Penitencjarnego w sprawie Skarżącego o sygn. V Kow-wz 729/22, dotyczącej przedterminowego warunkowego zwolnienia, co w jego ocenie spowodowało mylne rozpatrzenie tej sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). wniósł o jej odrzucenie, wskazując że sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Organ podkreślił, że treść skargi odnosi się do postępowania toczącego się pod rządami procedury karnej, tj. przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego przed Sądem Okręgowym we W. V Wydziałem Penitencjarnym i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny oraz przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy. Organ przywołał również przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi, wywodząc na ich podstawie, że sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad orzekaniem w przedmiocie przedterminowego warunkowego zwolnienia z reszty wykonywania kary pozbawienia wolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd bada dopuszczalność skargi na dzień jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy została wniesiona przez uprawniony podmiot, spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie i gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
8. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - skarga podlega odrzuceniu.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest niewłaściwe rozpoznanie sprawy w przedmiocie przedterminowego warunkowego zwolnienia z reszty wykonywania kary pozbawienia wolności.

Treść skargi odnosi się zatem do postępowania toczącego się pod rządami procedury karnej, tj. przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego przed Sądem Okręgowym we W. V Wydziałem Penitencjarnym i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny oraz przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 53, dalej: k.k.w.). Zgodnie z art. 7 § 2 k.k.w., w sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym sądem właściwym jest sąd penitencjarny.

O warunkowym zwolnieniu orzeka sąd penitencjarny na posiedzeniu, które powinno odbyć się w zakładzie karnym (art. 161 § 1 k.k.w.). Nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny (art. 32 k.k.w.). Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 k.k.w. sądem właściwym oraz sądem penitencjarnym jest odpowiednio sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji oraz sąd okręgowy, czyli sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.

Ponadto – jak wskazano w treści skargi i w odpowiedzi na skargę – Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego we W. o sygn. V Kow-wz 729/22 w przedmiocie przedterminowego warunkowego zwolnienia z reszty wykonywania kary pozbawienia wolności, w wyniku którego Sąd Apelacyjny we W. postanowieniem o sygn. II AKzw 2804/22 uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad postępowaniami karnymi, prowadzonymi przez sądy powszechne. Tym samym skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w sprawach tego rodzaju.

W tym stanie rzeczy skargę, jako niemieszczącą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalną. Z tych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., należało skargę odrzucić.