Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza T. przez Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. dnia [...] (...), odmawiającej udzielenia I. K. zasiłku celowego na zakup leków i żywności.
I. K. wystąpiła w dniu [...] do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z wnioskiem o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i żywności. W podaniu tym podniosła, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a źródłem utrzymania rodzinny jest renta męża.
Organ I instancji odmówił przyznania prawa do zasiłku celowego na zakup żywności. Swoje stanowisko uzasadnił tym, że na podstawie sporządzonego w sprawie wywiadu środowiskowego dochód w rodzinie wnioskującej, wynoszący [...] przekracza kryterium określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a więc 948 zł dla 3 osobowej rodziny.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 127, art. 104 i art. 108 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 8 ust. 1, pkt 2, art. 39 i art. 106 ust.1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., zwana także dalej ustawą), Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmówił I. K. prawa do zasiłku celowego na zakup leków i żywności. Odrębną decyzją – z dnia [...] (nr [...])- przyznano I. K. zasiłek celowy specjalny w wysokości [...] na częściowe pokrycie kosztów leków.
I. K. odwołała się od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., ponownie opisując swoją sytuację życiową. W odwołaniu podnosiła, że organ pierwszej instancji błędnie obliczył dochód strony doliczając dodatek mieszkaniowy, co spowodowało podwyższenie dochodu i pozbawiło stronę możliwości uzyskania zasiłku celowego na zasadach ogólnych.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 563 ze zm.), bezzwrotne świadczenia z pomocy społecznej przysługują, na zasadach ogólnych, osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza określonego w tym przepisie kryterium. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...]. Oprócz niskiego dochodu, lub braku dochodu, w sytuacji osoby ubiegającej się o pomoc społeczną musi występować dodatkowo co najmniej jeden z powodów udzielenia wsparcia ze środków publicznych wymienionych w art. 7 pkt 2-15 ustawy (np. bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba) lub inne okoliczności uzasadniające udzielenie pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, osobie, której dochody (lub dochody rodziny) nie przekraczają wskazanego kryterium dochodowego, może zostać przyznany zasiłek celowy. Jednakże w szczególnie uzasadnionych przypadkach na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobie lub rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnej lub rodziny.
Z akt sprawy wynika, że I. K. jest osobą bezrobotną i czasowo niepełnosprawną, a dochód na członka rodziny odwołującej się przewyższa ustawowe kryterium dochodowe i wynosi [...]. W tej sytuacji zasiłek celowy nie mógł zostać przyznany ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego warunkującego możliwość przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych.
Organ odwoławczy, odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, iż organ pierwszej instancji błędnie ustalił wysokość dochodu wnioskodawcy doliczając do przychodów rodziny dodatek mieszkaniowy, wyjaśnia, że wysokość dochodu nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygniecie niniejszej sprawy, ze względu na to, że kryterium dochodowe nie jest brane pod uwagę w przypadku przyznawania zasiłku celowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. K. stwierdziła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i opisała swoją sytuację życiową. Podniosła, że jest bezrobotna bez prawa do zasiłku. Uznała, że należy się jej wsparcie ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej, bowiem w rodzinie są trzy osoby niepełnosprawne, o różnym stopniu niepełnosprawności, które utrzymują się tylko z renty męża i dodatków na chore dziecko, tak więc pieniędzy nie starcza na wszystkie potrzeby. Dziecko jest leczone w trzech poradniach specjalistycznych, do których skarżąca musi dojeżdżać. I. K. wskazała, iż ponosi także inne koszty związane z leczeniem i utrzymaniem rodziny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 39 w związku z art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Cele, zasady ogólne udzielania pomocy społecznej oraz krąg pomiotów objętych tą pomocą zostały określone w przepisach rozdziału I w dziale I ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Celem pomocy społecznej jest zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.
Pomocy społecznej udziela się w szczególności z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 ustawy na zasadach określonych w dalszych przepisach ustawy.
Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przepisach tych ustanowiono zatem zasady indywidualizacji i fakultywości świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji dotyczy z jednej strony indywidualnego rozpoznania świadczeń, z drugiej zaś dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy (por. H. Szurgacz, Wstęp do prawa pomocy społecznej, Wrocław 1993 r., s. 44-46). Zasada fakultatywności polega na niemożności domagania się przez osoby i rodziny ubiegające się o świadczenia pomocy społecznej, aby przyznano im je w określonym rodzaju, formie i rozmiarze.
We wniosku z dnia [...] I. K. wystąpiła o udzielenie jej pomocy finansowej z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Tak sformułowany wniosek obligował organ do zbadania, w pierwszej kolejności, kryterium dochodowego, a więc czy skarżąca spełnia warunki do zastosowania przepisu art. 39 ustawy ustalone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przewiduje on, że prawo do bezzwrotnego świadczenia z pomocy społecznej przysługuje, na zasadach ogólnych, osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza określonego w tym przepisie kryterium. Kryterium brane pod uwagę w niniejszej sprawie - zwane "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie" – wynosi [...].
Stanowiąc tę regulację, ustawodawca nie przewidział wyjątków mogących uprawnić organ do przyznania zasiłku celowego na zasadach ogólnych, gdy zostanie przekroczone wskazane w ustawie kryterium dochodowe.
W powyższej sprawie, organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że łączna suma dochodów w rodzinie skarżącej wynosi [...], a przy założeniu, że jej rodzina składa się z trzech osób, to dochód na jedną osobę wynosi [...]. Konsekwencją tego było ustalenie, że kwota ta przekracza kryterium dochodowe wskazane w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy pomocy społecznej, a przekroczenie tego kryterium uniemożliwia udzielenie pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest uzasadniona i nie podlega uwzględnieniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.