Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy § 42 ust. 2 i ust. 5 w związku z § 50 uchwały Nr 94/2019 Senatu Uniwersytetu W. z 22 maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie W., Dziekan Wydziału Filologii Uniwersytetu W. (dalej: organ I instancji) wyraził zgodę na reaktywację K. C. (dalej: strona, skarżąca) w prawa studenta na kierunku Filologia polska – stacjonarne I stopnia na 5 semestr w roku akademickim 2020/2021 i wpisał na listę studentów 5 semestru w roku akademickim 2020/2021.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu [...] strona wystąpiła z podaniem o reaktywację na kierunek Filologia polska – stacjonarne I stopnia na 5 semestr w roku akademickim 2020/2021. Strona została zakwalifikowana na 5 semestr, na kierunek Filologia polska – stacjonarne I stopnia. Jednocześnie stronie wyznaczono uzupełnienie różnic programowych zgodnie z załączonym do decyzji wykazem przedmiotów i terminem ich zaliczenia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi, którą strona wniosła pismem z dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., w której skarżąca domagała się miedzy innymi anulowania ocen niedostatecznych z języka łacińskiego, języka angielskiego oraz wstępu do językoznawstwa. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do uzupełnienia różnic programowych, podnosząc zarzut naruszenia Regulaminu studiów i zasad administracyjnych. Poza tym sformułowała szereg zarzutów nie związanych bezpośrednio z decyzją o reaktywacji, nawiązując do okoliczności jakie miały miejsce podczas okresu studiów sprzed skreślenia skarżącej z listy studentów w 2016 r.
Rektor Uniwersytetu W. (dalej: organ, Rektor) w odpowiedzi na skargę wniósł o jej:
- - odrzucenie z tym uzasadnieniem, że skarżąca nie złożyła odwołania od decyzji Dziekana Wydziału Filologicznego Uniwersytetu W. z dnia [...] o nr [...];
- - ewentualnie o jej oddalenie, jeżeli sąd uznałby, że nie ma podstaw do jej odrzucenia.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Rektor podniósł, że skarżąca nie kwestionowała decyzji co do reaktywacji na studia i nie złożyła od niej odwołania do Rektora Uniwersytetu W. zgodnie z pouczeniem. Natomiast po złożeniu wniosku o reaktywację wysłała dwa pisma z dnia [...] i z dnia [...], adresowane do Rektora Uniwersytetu W., na które udzielono jej odpowiedzi pismem z dnia 15.10.2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego obwarowana jest wieloma warunkami, do których należy zaliczyć między innymi przesłankę wyczerpania obrony na drodze postępowania lub w innej formie obrony podjętej przed organem administracji publicznej. Stanowi o tym przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Nr z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.), który przewiduje, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Wskazać przy tym należy, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do przepisu art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Nie można zatem mówić o spełnieniu tego warunku, dopóki wniesiony przez stronę środek zaskarżenia nie zostanie wniesiony i rozpoznany przez organ administracyjny. Zgodnie z art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne.
Jednocześnie z zasady ogólnej ochrony trwałości decyzji administracyjnej wynika, że po upływie terminu do złożenia odwołania, decyzja staje się ostateczna i podlega ochronie w tym znaczeniu, że jej wzruszenie może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych kodeksem postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy i z treści skargi, przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu orzekającego w pierwszej instancji tj. Dziekana Wydziału Filologii Uniwersytetu W.. Od tej decyzji organu I instancji, przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Rektora Uniwersytetu W., co wprost wynika z przepisów § 50 ust. 1 i ust. 8 uchwały Nr 94/2019 Senatu Uniwersytetu W. z 22 maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie W.. Tej treści pouczenie zawarte zostało w zaskarżonej decyzji. Pomimo prawidłowego pouczenia, na opisaną na wstępie decyzję organu I instancji, skarżąca wniosła skargę do tutejszego Sądu. Przy czym, jak trafnie zwrócił na to uwagę organ, z pisma skarżącej z dnia 4 października 2021r. (k.11) jednoznacznie wynika, że jej intencją nie było odwołanie się od decyzji organu I instancji w przedmiocie reaktywacji, lecz kwestionowanie tej decyzji w zakresie " powtarzania przedmiotów", a więc zakwestionowanie treści uzasadnienia.
Odpowiedzią na wspomniane wyżej pismo skarżącej było pismo organu z dnia [...] mające – w ocenie Sądu – charakter wyłącznie informacyjno- wyjaśniający. Natomiast nie normatywnych podstaw do potraktowania omawianego pisma jako decyzji administracyjnej wydanej w II instancji, bowiem na taką kwalifikację nie pozwala brak tenoru (rozstrzygnięcia) w tym piśmie.
Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga, której przedmiotem jest decyzja wydana przez organ I instancji jest niedopuszczalna, albowiem postępowanie sądowo-administracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały skutecznie wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanego aktu administracyjnego w drodze postępowania administracyjnego. Pominięcie tego postępowania i wniesienie skargi przed wyczerpaniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego powoduje, że skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalna. A z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.