Uzasadnienie
Komendant Powiatowy Policji w Z. Ś. decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a., art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1, art. 95 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2007, Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz Rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.) odmówił R. S. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Decyzja organu I instancji jest drugą decyzją tego organu w sprawie albowiem decyzja Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś. z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiająca przyznania pomocy finansowej wnioskodawcy została uchylona przez organ II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. W decyzji tej zobowiązano organ I instancji do ustalenia faktycznej powierzchni mieszkaniowej zajmowanego przez zainteresowanego lokalu.
W uzasadnieniu decyzji podano, że zainteresowany został przyjęty do służby w Policji dnia 28 sierpnia 2006 r. a funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu 28 sierpnia 2008 r. Dnia 12 maja 2011 r. zwrócił się do Komendanta Policji w Z. Ś. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w Z. Ś. przy ul. [...].
Z dołączonego dokumentu wynika, że obecnie skarżący mieszka z żoną i dwójką dzieci w mieszkaniu stanowiącym majątek odrębny żony. Ma ono powierzchnię 34,13 m2 – powierzchnia pokoi wynosi 24,66 m2.
Norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi 7 m2 powierzchni mieszkalnej, w dniu 28 sierpnia 2009 r. wnioskodawcy przysługiwały 3 normy zaludnienia – zatem mieściły się one w powierzchni zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych.
Zgodnie z art. 94 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale przysługuje prawo finansowania na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Oceniając powołane przepisy organ stwierdził, że przydział mieszkania może nastąpić na rzecz policjanta wówczas, gdy nie ma zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Przydział mieszkania jest podstawowym uprawnieniem, zastępczym zaś pomoc finansowa w przypadku niezrealizowania wymienionego uprawnienia przydzielenia mieszkania.
Na podstawie art. 95 ustawy o Policji, nie przydziela się policjantowi lokalu mieszkalnego 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalny pensjonatowy, 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2.
Organ stwierdził, że prawo do lokalu mieszkalnego, a także prawo do udzielenia pomocy finansowej nie może być zrealizowane jeżeli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe.
Podsumowując uznano, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa do uzyskania lokalu lub domu, jeżeli nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 ustawy ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca. Podał, że obecnie zamieszkuje z żoną i dwójką dzieci w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność żony o powierzchni mieszkalnej 24,66 m2. Na dzień 28 sierpnia 2009 r. przysługiwały mu 4 normy zaludnienia – gdyż dnia 15 września 2009 r. urodziła mu się córka N..
"Według zaś ustawy o Rzeczniku Praw Dziecka: dziecko to każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności. Również prawo polskie przyznaje takiemu dziecku – nasciturus – warunkową zdolność prawną w zakresie czynności, w wyniku których dziecko uzyska jakąś korzyść, oznacza to, że jeżeli dziecko urodzi się żywe będzie mogło czerpać korzyści z dokonanych na jego rzecz działań".
Stwierdził, że zabrakło 18 dni aby przepisy uznały jego córkę za członka rodziny. Dodał, że zaskarżoną decyzję uważa za bezzasadną i krzywdzącą.
Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] na podstawie powołanych przepisów przez organ I instancji, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i § 2 i § 3 Rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludniania lokali mieszkalnych zasad przydziału i opróżniania dotychczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. Nr 105, poz. 884 ze zm.) po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ przedstawił stan faktyczny i prawny ustalony przez organ I instancji.
Ustalony przez organ II instancji jest następujący.
Na podstawie umowy przedwstępnej sprzedaży mieszkania odwołujący się wraz z małżonką ma uzyskać lokal mieszkalny położony w Z. Ś. o powierzchni 73 m2, na zakup którego wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej.
Obecnie zainteresowany z rodziną zamieszkują w lokalu będącym własnością żony zainteresowanego, kupionym przez nią przed zawarciem związku małżeńskiego. Mieszkanie to ma powierzchnię użytkową 34,13 m2 i powierzchnię mieszkalną – 22,64 m2. Funkcjonariuszem w służbie stałej wnioskodawca został mianowany w dniu 28 sierpnia 2009 r. – wówczas był uprawniony do 3 norm zaludnienia, wobec czego na jedną normę zaludnienia przypadało 7,54 m2 powierzchni mieszkaniowej. Zatem lokal, w którym zamieszkuje wnioskodawca, w myśl § 2 i § 3 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 r. spełniał należną wnioskodawcy powierzchnię mieszkalną, która wynosi 7-10 m2 na jedną normę zaludnienia. Córka zainteresowanego N. urodziła się [...] września 2009 r. – czyli po dniu mianowania skarżącego funkcjonariuszem z służbie stałej.
W latach 2007 – 2009 odwołujący się otrzymał równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 3 norm zaludnienia.
Dokonując rozważań na podstawie powyższego stanu faktycznego Komendant Wojewódzkiej Policji we W. powołał art. 88 ustawy o Policji, który ustanawia prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Z kolei art. 94 tejże ustawy ustanawia zastępczą formę realizacji tego prawa - prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Ma ono charakter jednorazowy.
W ocenie organu prawo wnioskodawcy do otrzymania lokalu mieszkalnego zostało zaspokojone w skutek posiadania przez jego małżonkę lokalu mieszkalnego w Z. Ś., na dzień mianowania go funkcjonariuszem w służbie stałej.
W myśl art. 95 ust. 1 ustawy o Policji lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi, który posiada lub którego małżonka posiada w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny, odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorazowy lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
W odpowiedzi na zarzuty odwołania stwierdził, że zgodnie z art. 8 ust. 1 kodeksu cywilnego – "Każdy człowiek od chwili urodzenia na zdolność prawną" ochrona dziecka poczętego a nienarodzonego miała i ma zastosowanie głównie w prawie spadkowym, gdzie dziecko może dziedziczyć.
Podał, że zgodnie z treścią art. 89 punkt 2 ustawy o Policji, który jest przepisem szczególnym w stosunku do kodeksu cywilnego "członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego, są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: dzieci pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia". Zatem na dzień 28 sierpnia 2009 r. to jest na dzień mianowania go funkcjonariuszem w służbie stałej przysługiwały 3 normy zaludnienia.
Oceniając uprawnienia wnioskodawcy do pomocy finansowej w świetle powyższego, stwierdził, że zachodzi przesłanka określona w art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, wyłączająca go z kręgu policjantów uprawnionych do przydziału lokalu mieszkalnego, a tym samym do zastępczej formy pomocy mieszkaniowej – finansowej, albowiem małżonka zainteresowanego posiada w miejscowości, w której wyżej wymieniony pełni służbę, lokal mieszkalny odpowiadający na dzień mianowania go funkcjonariuszem w służbie stałej przysługującej powierzchni mieszkaniowej.
Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany. Stanowiła ona powtórzenie twierdzeń i zarzutów zawartych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając ten wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości między innymi kontrolę administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem jej działań. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący wniósł skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś. z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] wydaną w sprawie odmowy przyznania zainteresowanemu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Zostały one wydane na skutek jego wniosku z dnia 12 maja 2011 r. o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego.
Materialnoprawną podstawę obu decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – art. 88, art. 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 i art. 97 ust. 5.
Art. 88 ust. 1 stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Art. 94 ust. 1 mówi, że policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Ustęp 2 tego artykułu zawiera delegację dla właściwego ministra do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia między innymi, trybu postępowania oraz szczegółowych zasad przyznawania, jak również sposóbu obliczenia wysokości pomocy finansowej przyznawanej a także rodzaje dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy.
Istotny dla rozpoznania sprawy jest również art. 95 ust. 1, który określa sytuacje, w których nie przydziela się policjantom lokalu mieszkalnego i ma to miejsce wówczas gdy policjant: 1) skorzystał z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94;
- 2) posiada w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkaniowej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkaniowo - pensjonatowy;
- 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; (...).
Art. 97 stanowi również delegację ustawową do wydania rozporządzenia, które określi między innymi szczegółowe zasady przydziału lokalu mieszkalnego, normy zaludnienia lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90, wysokość norm zaludnienia i sposobu ich ustalenia.
Powołane wyżej przepisy ustawy o Policji a także rozporządzenia wymienione w podstawie prawnej obu decyzji – wydane na podstawie art. 97 i art. 94 ust. 2 tej ustawy wyznaczają zakres ustaleń faktycznych, niezbędnych do prawidłowego rozpoznania wniosku.
W niniejszej sprawie są one w istocie niesporne. Przedstawiają się następująco. Wnioskodawca do służby w Policji został przyjęty w dniu 28 sierpnia 2006 r., a funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu 28 sierpnia 2009 r.
W dniu 12 maja 2011 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego położonego w Z. Ś. – z umowy przedwstępnej i aktu notarialnego, które przedstawił wynika, że mieszkanie którego dotyczy wniosek ma powierzchnię 73 m2.
Skarżący wraz z rodziną – od dnia zawarcia związku małżeńskiego do – co najmniej, złożenia wniosku zamieszkiwał w Z. Ś., w mieszkaniu które stanowiło majątek odrębny jego żony – nabyty przed zawarciem związku małżeńskiego z wnioskodawcą. Jego powierzchnia użytkowa wynosiła 34,13 m2, a powierzchnia mieszkalna 22,64 m2.
Rodzina skarżącego składa się z 4 osób, żony, syna i córki urodzonej w dniu 15 września 2009 r.; córka urodziła się 18 dni po mianowaniu wnioskodawcy na funkcjonariusza w służbie stałej, syn przed tą datą.
Podstawą odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup mieszkania, które to jest zastępczą formą udzielonej pomocy mieszkaniowej, o której mowa w art. 88 ustawy o Policji było stwierdzenie organu, że w dniu mianowania zainteresowanego funkcjonariuszem służby stałej czyli w dniu 28 sierpnia 2009 r. przysługiwały mu 3 normy zaludnienia albowiem czwarty członek rodziny, córka urodziła się w kilkanaście dni po tej dacie. Ponadto w myśl § 2 i § 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. powierzchnia mieszkalna na jedną normę zaludnienia wynosi 7-10 m2.
Tym samym skarżący nie może otrzymać wnioskowanej pomocy gdyż mieszkanie jego żony – spełnia kryterium ustawowe, ma powierzchnię mieszkalną 22,64 m2 a przysługująca norma zaludnienia wynosi 21 m2/3+7 m2. Zaistniała więc negatywna przesłanka do otrzymania lokalu mieszkalnego i tym samym pomocy finansowej, wynikająca z art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy.
Przedstawione wyżej rozważania naruszają art. 88 ust. 1 i art. 94 ust. 1 o Policji.
Orzecznictwo sądów administracyjnych a także doktryna wypracowały pogląd powszechnie akceptowany i stosowany, że podstawą wydania decyzji jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji.
Tylko wówczas, gdy przepisy prawa tak stanowią podstawą do wydania decyzji jest stan faktyczny i prawny z innej daty.
Przepisy ustawy o Policji nie zawierają takich postanowień, przeciwnie. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, na który zresztą powołują się organy – dokładnie na § 2 i § 3 rozporządzenia mówiące o tym, że pomoc finansową przyznaje się policjantowi w służbie stałej – wydane na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy, zawiera w § 4 uregulowanie, które potwierdza zasadę przywołaną powyżej. Mówi on w ust. 1, że wysokość pomocy finansowej wynosi 3.377 zł za normy zaludnienia przysługujące policjantowi i każdemu członkowi jego rodziny według uprawnień przysługujących na dzień złożenia wniosku, ust. 4 zaś stanowi, że jeżeli po dniu złożenia wniosku, lecz przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości, powstało prawo do większej powierzchni mieszkalnej, liczbę przysługujących policjantowi norm zaludnienia ustala się na dzień wydania decyzji.
Z powołanych zatem przepisów wynika, że organy błędnie przyjęły datę ustalenia norm zaludnienia na dzień powołania skarżącego na funkcjonariusza służby stałej. W myśl § 2 opisanego rozporządzenia powołanie do służby stałej jest koniecznym elementem, przesłanką do przyznania pomocy finansowej – ale inną kwestią, niezależną od powyższej, są normy zaludnienia, które są określane według zasad przyjętych w § 4 czyli na dzień złożenia wniosku lub dzień wydania decyzji. Zasady te nakazują przyjęcie w niniejszej sprawie 4 norm zaludnienia, tak na dzień złożenia wniosku – czyli w dniu 12 maja 2011 r. jak i na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W tych datach bowiem rodzina skarżącego była rodziną 4 osobową.
Pominięcie przepisów rozporządzenia doprowadziło do błędnej interpretacji powołanych: art. 88 i § 4 a także 95 ust. 1 ustawy o Policji. W warunkach opisanych wyżej mieszkanie zajmowane przez rodzinę skarżącego posiadające powierzchnię mieszkalną 22,44 m2 nie spełnia wymogów określonych w § 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnienia tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Paragraf ten mówi, że norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym.
Reasumując: organy ponownie rozpoznają sprawę stosując § 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2011 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów.
Mając na uwadze powołany § 4 rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r. Sąd uznał za zbędną polemikę z twierdzeniami skargi, która opiera na innych rozważaniach prawnych.
Z powołanych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a’ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak wyżej.