Uzasadnienie
Wyrok powyższy został wydany ze skargi uprawnionej strony postępowania administracyjnego na nierozpatrzenie ponowne sprawy przez organ administracji publicznej po wyroku z NSA z dnia 4 lutego 2000 r., IV SA 22/99, uchylającym decyzję tego organu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o nieuwzględnienie zarzutów skargi ze względu na to, że pełnomocnik strony postępowania pisemnie poinformował organ, iż zamierza złożyć podanie o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od ww. wyroku sądu. Organ stwierdził, że sprawa zostanie załatwiona niezwłocznie po rewizji nadzwyczajnej.
Strona skarżąca poinformowała o odmowie wniesienia rewizji nadzwyczajnej przez rzecznika praw obywatelskich oraz o tym, że sprawa nadal pozostaje nie rozpoznana. Ponadto o zobowiązanie przez sąd organu administracji do wydania decyzji umarzającej postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej decyzją kontrolowaną w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.
Sąd uznał, że zasadna jest skarga na bezczynność organu w kwestii nierozpatrzenia sprawy po wyroku tego sądu z dnia 4 lutego 2000 r.
To, że jeden z uczestników postępowania czynił starania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku, którego rozstrzygnięcie powodowało powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji publicznej, nie usprawiedliwia organu, który do dnia rozprawy decyzji nie wydał. Ponadto nie skierował, pomimo prawidłowego powiadomienia o rozprawie sądowej, na tę rozprawę swojego pełnomocnika ani też nie poinformował pismem procesowym sądu, czy podejmuje /lub podjął/ w sprawie stosowne czynności. Od dnia wydania ww. wyroku przez sąd upłynęło już około 11 miesięcy i w tym czasie sprawa powinna być przez naczelny organ administracji zakończona.
Oczywiste jest więc, że zachodzi określona w art. 26 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ przesłanka uzasadniająca zobowiązanie organu określone w sentencji niniejszego wyroku.
Oceniając natomiast zasadność dodatkowo zgłoszonego wniosku strony skarżącej co do zastosowania w sprawie art. 29 ww. ustawy poprzez zobowiązanie organu do wydania konkretnej treści rozstrzygnięcia, to znaczy umorzenia wznowieniowego postępowania, sąd uznał, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Powołany przepis w niniejszej sprawie nie może być zastosowany. Przewiduje on, że sąd może podjąć przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów albo czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W niniejszej sprawie skarga natomiast dotyczy bezczynności organu administracji, który powinien rozpatrzyć sprawę w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego ponownie w wyniku uchylenia poprzedniego rozstrzygnięcia tego organu przez sąd. Jednocześnie w wyroku sądu zawarte są zalecenia dla organu, który powinien sprawę w określonym zakresie szczegółowo wyjaśnić. Ocena prawna wyrażona w wyroku sądu wiąże w sprawie zarówno ten sąd, jak i organ administracji - stosownie do art. 30 ww. ustawy o NSA.
Podstawowym problemem było stwierdzenie, czy ubieganie się przez jedną ze stron postępowania o wniesienie przez właściwy organ /w niniejszej sprawie rzecznika praw obywatelskich/ rewizji nadzwyczajnej od wyroku sądu, w wyniku którego sprawa musi być ponownie załatwiona, stanowi okoliczność powodującą, że organowi właściwemu do zajmowania się nią nie można przypisać zwłoki w załatwieniu sprawy administracyjnej. NSA stwierdził, że ta okoliczność nie usprawiedliwia organu administracji, w szczególności ze względu na to, że w dniu rozprawy sądowej znana już była odpowiedź negatywna rzecznika praw obywatelskich na podanie o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku NSA. Organ administracji powinien mieć ponadto na uwadze, że czas na wniesienie rewizji nadzwyczajnej jest stosunkowo długi /6 miesięcy od dnia wydania wyroku/, a sprawa powinna być załatwiona z zachowaniem terminów określonych w Kpa.
Kolejną kwestią będącą przedmiotem zainteresowania ww. wyroku sądu jest możliwość zastosowania art. 29 ustawy o NSA W rozpatrywanej sprawie ten przepis nie miał w ogóle zastosowania, w szczególności ze względu na to, że chodziło o zobowiązanie w ramach skargi na bezczynność organu do załatwienia sprawy /art. 26 ustawy o NSA/. Przy czym zarówno organ administracji, jak i sąd wiązał poprzedni wyrok tego sądu stosownie do art. 30 ustawy o NSA.
Ostatnią kwestią wynikłą na skutek żądania podniesionego przez pełnomocnika strony skarżącej była możliwość zobowiązania organu administracji do orzeczenia o umorzeniu postępowania wznowieniowego wobec przeszkody czasowej w uchyleniu ostatecznej decyzji, której postępowanie dotyczyło. Wniosek pełnomocnika nie uwzględnił treści wyrażonej w art. 105 par. 1 Kpa. Przepis ten przewiduje, że organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Oczywiście nie jest bezprzedmiotowe postępowanie wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w uchyleniu w postępowaniu wznowieniowym decyzji dotychczasowej /art. 146 par. 1 Kpa/. Nie można więc wydać w takim wypadku decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego.
Okoliczność, że jeden z uczestników postępowania czynił starania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku sądu, w którego wyniku sprawa powinna być ponownie rozpoznana przez organ administracji, nie usprawiedliwia organu, który do dnia rozprawy sądowej w sprawie ze skargi na bezczynność tego organu decyzji nie wydał.