Uzasadnienie
Pismem z dnia 15 maja 1997 r. Tadeusz O. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na niewydanie przez Ministra Gospodarki w ustalonym w przepisach prawa terminie decyzji w sprawie z wniosku skarżącego i Stefanii D. z dnia 10 czerwca 1996 r., skierowanego do Ministra Przemysłu i Handlu, o ustalenie na podstawie art. 160 par. 1 Kpa odszkodowania za rzeczywistą szkodę, którą wnioskodawcy ponieśli na skutek orzeczenia Nr 58 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 22 listopada 1948 r. o przejęciu na własność Państwa Fabryki Przyborów Tkackich i Maszyn w Ł. oraz orzeczenia tego organu z dnia 4 maja 1953 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa dotkniętych wadą nieważności, co zostało stwierdzone decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 sierpnia 1993 r.
W uzasadnieniu skargi podał, że aczkolwiek na żądanie Ministerstwa Przemysłu i Handlu z dnia 17 czerwca 1996 r. wnioskodawcy w piśmie z dnia 3 lutego 1997 r. przedstawili Ministerstwu Gospodarki specyfikację składników rzeczywistej szkody, sporządzoną przez Biuro Rzeczoznawstwa i Doradztwa w Ł., a następnie pismem z dnia 10 kwietnia 1997 r. skarżący wystąpił do tego organu z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie /art. 37 par. 1 Kpa/, organ ten do czasu złożenia w sądzie administracyjnym skargi dnia 20 maja 1997 r. nie wydał decyzji w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wyjaśnił, że wniosek Tadeusza O. i Stefanii D. z dnia 10 czerwca 1996 r. o ustalenie odszkodowania w trybie art. 160 par. 1 Kpa wpłynął do b. Ministerstwa Przemysłu i Handlu dnia 11 czerwca 1996 r. Pismem tego organu z dnia 17 czerwca 1996 r. wnioskodawcy zostali wezwani do uzupełnienia wniosku przez sprecyzowanie składników rzeczywistej szkody, jaka powstała w wyniku wydania wadliwych orzeczeń nacjonalizacyjnych. W wykonaniu tego wezwania wnioskodawcy pismem z dnia 3 lutego 1997 r. przedstawili wycenę środków trwałych przedsiębiorstwa, która będzie przedmiotem weryfikacji przez ekspertów Ministra Gospodarki. Według tego organu, złożenie skargi na bezczynność uniemożliwia mu obecnie dokonanie tej czynności. Na zwłokę w załatwieniu sprawy ma także wpływ nienadesłanie przez wnioskodawców protokołu zdawczo-odbiorczego z przejęcia mienia od dotychczasowego użytkownika przedsiębiorstwa, to jest Zakład Projektów Przemysłu Bawełnianego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego także wówczas, gdy w ustalonym w przepisach prawa terminie organ administracji państwowej nie wydał decyzji w postępowaniu I instancji lub w postępowaniu odwoławczym. Według art. 26 cytowanej ustawy sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie przewidzianego prawem rozstrzygnięcia.
Warunkiem jednakże rozpoznania i uwzględnienia skargi na bezczynność organu jest dopełnienie przez stronę skarżącą warunku wniesienia do organu zażalenia na opieszałe załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 37 Kpa, co wynika z art. 34 ust. 1 cytowanej ustawy. Skarżący spełnił te warunki, bowiem dnia 10 kwietnia 1997 r. wniósł do Ministra Gospodarki zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący i Stefania D. dnia 10 czerwca 1996 r. złożyli w Ministerstwie Przemysłu i Handlu wniosek o ustalenie na podstawie art. 160 par. 1 Kpa odszkodowania za szkodę, którą ponieśli na skutek przejęcia orzeczeniem z dnia 22 listopada 1948 r. na własność Państwa Fabryki Przyborów Tkackich i Maszyn w Ł., którego nieważność została następnie stwierdzona decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 sierpnia 1993 r. Skarżący w wykonaniu wezwania organu z dnia 17 czerwca 1996 r. w piśmie z dnia 3 lutego 1997 r. przedstawił Ministrowi Gospodarki specyfikację składników rzeczywistej szkody, sporządzoną przez Biuro Rzeczoznawstwa i Doradztwa w Ł. W sprawie niniejszej zatem występuje oczywista bezczynność organu, który w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji w sprawie. Bezczynność organu znajduje potwierdzenie w ustaleniu, że pomimo dokonania przez skarżącego nakazanych mu przez organ czynności koniecznych do wydania stosownej decyzji, co wynika z treści pisma skarżącego z dnia 3 lutego 1997 r. do chwili wniesienia skargi na bezczynność organu - w dniu 20 maja 1997 r., organ ten nie zakończył postępowania w ustawowym terminie przez wydanie stosownej decyzji.
Według składu orzekającego w niniejszej sprawie, milczenie organu administracyjnego w sprawach roszczeń odszkodowawczych /art. 160 Kpa/, które występuje przed zakończeniem jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego otwierającego drogę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym do sądu powszechnego /art. 160 par. 5 Kpa/, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Utrwalony już zatem w orzecznictwie sądowym pogląd, że stronie nie przysługuje skarga na decyzję odszkodowawczą wydaną na podstawie art. 160 Kpa, która kończy postępowanie w trybie administracyjnym /postanowienie z dnia 17 kwietnia 1985 r. II SA 1952/84 - ONSA 1985 Nr 1 poz. 20/, nie może odnosić się do milczenia organu, które poprzedza wydanie decyzji w tym trybie. Niewydanie bowiem w takiej sprawie decyzji administracyjnej na skutek milczenia organu, z uwagi na regulację zawartą w art. 160 par. 5 Kpa, stworzyłoby przejściowy bądź stały stan niedopuszczalności drogi sądowej dla wytoczenia powództwa do sądu powszechnego.
Świadczyłoby to o nieracjonalności poglądu opowiadającego się za niedopuszczalnością skargi. Pogląd składu orzekającego w niniejszej sprawie znajduje także uzasadnienie w stanowisku Sądu Najwyższego, wyrażonym w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 1988 r. IV CZ 111/88 /OSP 1990 nr 1-3 poz. 187/.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 tej ustawy.