Wyrok NSA w Warszawie (przed reformą) z 25 maja 1990 r., IV SAB 9/90

Teza

Nierozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa jest równoznaczne z niewydaniem decyzji w rozumieniu art. 216 par. 1 Kpa.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marii I. na niewydanie decyzji w trybie wznowienia postępowania przez Kierownika Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego w W. w przedmiocie pozwolenia na przebudowę strychu i na podstawie art. 216 par. 4 Kpa zobowiązał Kierownika Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego w W. do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania wyroku, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Architekta Miasta W. kwotę złotych sześć tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Uzasadnienie

Pełnomocnik Marii I. w skardze /"na bezczynność"/ do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosi o zwrócenie uwagi "właściwym organom zwierzchnim na zaistniałe w sprawie rażące naruszenia obowiązków służbowych". W uzasadnieniu skargi podaje, że sprawa dotyczy adaptacji strychu w budynku przy ul. Nr 32 w W., i wymienia, jakie decyzje i postanowienia zostały w tej sprawie wydane. Podkreśla, że w poprzednim wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego została wyrażona wiążąca ocena prawna co do dwóch kwestii: rozpoznania odwołania Marii I. od decyzji organu stopnia podstawowego z dnia 10 stycznia 1988 r. o wstrzymaniu robót budowlanych oraz zbadania sprawy co do występowania przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na adaptację strychu. Wyjaśnia, że Maria I. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 19 sierpnia 1987 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego i zezwoleniu na adaptację strychu, a przy tym decyzja ta została wydana bez zgody właściwych władz konserwatorskich. Uzasadnia to wydanie rozstrzygnięcia bądź o wznowieniu postępowania, bądź o stwierdzeniu nieważności. W wyniku tego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy wydał decyzję, a następnie postanowienie w zakresie wstrzymania robót budowlanych, nie podjął natomiast żadnych działań w zakresie wznowienia postępowania bądź stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na adaptację. Na to zaniedbanie skarżąca zwracała uwagę już w piśmie z dnia 24 października 1989 r. Jest zatem podstawa do wydania przez sąd orzeczenia w trybie art. 216 par. 4 Kpa.

W odpowiedzi na skargę zawarty jest wniosek o jej oddalenie, gdyż w dniu 8 lutego 1990 r. organ odwoławczy wydał postanowienie na podstawie art. 37 par. 2 Kpa, wyznaczając organowi pierwszej instancji termin do wydania decyzji "w przedmiotowej sprawie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej sprecyzował ostatecznie żądanie, domagając się zobowiązania organu administracji do wydania decyzji w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu stopnia podstawowego z dnia 19 sierpnia 1987 r., zatwierdzającą plan realizacyjny i zezwalającą na adaptację strychu w budynku przy ul. Nr 32 w W. Żądanie to należało uznać za uzasadnione. W wyroku z dnia 7 czerwca 1989 naczelny Sąd Administracyjny, uchylając decyzję Architekta Miasta W. z dnia 14 października 1988 r. oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie zezwolenia na wznowienie robót adaptacyjnych strychu, stwierdził między innymi, że z materiałów sprawy nie wynika, aby skarżąca Maria I. brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem pozwolenia na budowę, i w związku z tym - przed ponownym rozpoznaniem sprawy - należy wyjaśnić, czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa. Stosownie do art. 209 Kpa zalecenie zawarte w wyroku jest wiążące zarówno dla Sądu orzekającego obecnie, jak i dla organów administracji. Mimo wspomnianego zalecenia organy administracji nie rozpoznały sprawy w przedmiocie zezwolenia na budowę /adaptację strychu/ w trybie wznowienia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że rozpoznanie sprawy w tym trybie było obowiązkowe, skoro Sąd w wyroku nakazał potraktowanie odwołania z dnia 29 stycznia 1989 r. jako skargi określonej w art. 235 par. 1 Kpa.

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ administracji postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy /art. 149 par. 1 i 2 Kpa/. W każdym razie na skutek wznowienia postępowania zostaje wydana decyzja pozytywna lub negatywna /art. 151 par. 1 Kpa/ albo w drodze decyzji następuje stwierdzenie naruszenia prawa w przypadkach określonych w art. 151 par. 2 Kpa. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji /art. 149 par. 3 Kpa/.

Nierozpoznanie przeto wniosku o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 35 Kpa jest równoznaczne z niewydaniem decyzji w rozumieniu art. 216 par. 1 tego kodeksu. Dlatego na podstawie art. 216 par. 4 Kpa należało zobowiązać organ stopnia podstawowego do wydania decyzji w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia 19 sierpnia 1987 r.

Wydaniu wyroku zawierającego takie zobowiązanie, wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, nie stało na przeszkodzie postanowienie organu drugiej instancji z dnia 8 lutego 1990 r. Osnowa tego postanowienia ma następujące brzmienie: "po rozpatrzeniu zażalenia Marii I. w sprawie adaptacji strychu w budynku przy ul. R. 32 w W., działając na podstawie art. 37 par. 2 Kpa, ustalam termin 30 dni od dnia otrzymania postanowienia na wydanie decyzji w ww. sprawie".

Według brzmienia powyższego postanowienia, a także jego uzasadnienia, nie można ustalić, jakiego rodzaju decyzję był zobowiązany wydać organ pierwszej instancji; nie wynika przy tym, że ma to być decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania.

Jeżeli więc organ wyższego stopnia na podstawie art. 37 par. 2 Kpa wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy przez wydanie decyzji administracyjnej, powinien określić rodzaj tej decyzji.

W niniejszej sprawie ma to znaczenie szczególne, skoro w stosunku do tego samego obiektu wydawane były różne rozstrzygnięcia: w zakresie zezwolenia na budowę, wstrzymania robót budowlanych i zezwolenia na wznowienie robót.