Uzasadnienie
W dniu [...] r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wniesiona za pośrednictwem Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., skarga J. R. na bezczynność tego organu, polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej ze stosunku służbowego funkcjonariusza straży pożarnej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] r. przez wydanie rozstrzygnięcia w wyznaczonym przez Sąd terminie. W odniesieniu do działań organu podniósł zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, a także istotnych przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 6 i 11 kodeksu postępowania administracyjnego przez ich niezastosowanie lub też dowolną ich interpretację, a także art. 35 i 36 tejże ustawy poprzez pozostawanie w zwłoce organu administracji publicznej, umyślne niedopełnienie obowiązku wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. W konsekwencji zarzucił również naruszenie jego praw i wolności wynikających z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz naruszenie art. 1 Protokołu Nr 1 tejże Konwencji.
W odpowiedzi na skargę Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej odrzucenie, z tym uzasadnieniem, iż w sprawie podjęte zostały rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącego, w szczególności zaś w dniu [...] r. wydane zostało postanowienie nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku skarżącemu, albowiem właściwy rzeczowo do rozpoznania jest sąd powszechny.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. J. R. wniósł o "nieuwzględnienie" odpowiedzi na skargę, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. Wskazał jednocześnie, że w kwestii bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 06 grudnia 1999 r. sygn. akt II SAB/Ka 50/99 zobowiązał Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej K. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej przedmiotem kontroli legalności, dokonywanej przez sąd administracyjny na podstawie art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), jest kwestia terminowości zakończenia przez organ sprawy administracyjnej, do której rozpoznania jest właściwy. Z bezczynnością na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., mamy do czynienia wówczas gdy w terminie ustalonym przez prawo organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź nie podjął czynności, do której był zobowiązany. Jednocześnie w myśl art. § 2 pkt 8 p.p.s.a. chodzi tu o sprawy załatwiane w sposób określony w art. 3 § 2 pkt 1 do 4a tej ustawy.
Mając na uwadze powyższe należy w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii dopuszczalności skargi na bezczynność, w sytuacji gdy w obecnie obowiązującym stanie prawnym organ administracyjny, w tym przypadku Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. – nie jest uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie zgłaszanych roszczeń odszkodowawczych, tak jak to miało miejsce na gruncie uchylonego art. 160 kodeksu postępowania administracyjnego.
Mocą art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), która weszła w życie z dniem 01 września 2004 r., uchylny został przepis art. 160 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Uchylony przepis regulował administracyjny tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, wynikających z wyrządzenia szkody na skutek wykonywania władzy publicznej i przewidywał odszkodowanie dla strony, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji nieważnej albo decyzji wydanej z naruszeniem prawa. W chwili obecnej do roszczeń odszkodowawczych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 417 § 1 tego aktu odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodnie z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Dochodzenie tego odszkodowania możliwe jest obecnie wyłącznie na drodze powództwa cywilnego, przed sądem powszechnym.
Mając na uwadze zaistniały w sprawie stan prawny oraz fakt, iż w toku postępowania administracyjnego doszło do zmiany trybu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych, z administracyjnego na sądowy i to zastrzeżony wyłącznie do właściwości sądów powszechnych, kluczowe dla sprawy staje się wyjaśnienie kwestii intertemporalnych.
Jest bezspornym to, iż wniosek skarżącego J. R. z dnia [...] r. o wszczęcie postępowania administracyjnego w kwestii roszczeń odszkodowawczych zgłoszony został pod rządami kodeksu powstępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 17 czerwca 2004 r.
Mając na uwadze treść art. 5 ustawy nowelizacyjnej nakazującego stosowanie w określonych przypadkach art. 160 kodeksu postępowania administracyjne, roszczenia powstałe w związku ze zdarzeniami i stanami prawnymi sprzed 01 września 2004 r. dochodzone będą na podstawie nieobowiązującego już przepisu art. 160 § 4 i 5 kodeksu postępowania administracyjnego, a o odszkodowaniu orzekać winien organ administracyjny, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 § 1 k.p.a. albo stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a.
Oznacza to, że tryb administracyjny znajdzie zastosowanie wyłącznie w sprawach, w których decyzja nieważnościowa oparta na art. 156 § 1 k.p.a. stała się ostateczna przed dniem wejścia w życie nowelizacji tj. 01 września 2004 r. W przypadku natomiast wydania decyzji po tej dacie, wniosek o odszkodowanie objęty jest regulacją art. 417¹ § 2 Kodeksu cywilnego, a jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem powszechnym.
Kluczowym zatem dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest to czy wydane zostały przed datą 01 września 2004 r. ostateczne decyzje o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej, której wykonanie miało spowodować szkody dla strony, lub też decyzji stwierdzającej wydanie takiego rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa. Jak wynika z analizy akt administracyjnych oraz uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 438/07) postępowanie administracyjne w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] r., z której to skarżący wywodzi roszczenia odszkodowawcze, nadal jest prowadzone. Bez wątpienia zatem na dzień 01 września 2004 r. nie zapadła w sprawie ostateczna decyzja o stwierdzeniu nieważności, czy też wydaniu decyzji z naruszeniem prawa, na podstawie, której możliwe byłoby dochodzenie roszczeń na gruncie uchylonego już art. 160 kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, iż skarga J. R. na bezczynność Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji nie jest dopuszczalna, albowiem odnosi się ona do przedmiotu, który pozostaje poza kręgiem spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a. Słusznie zatem podkreśla organ, iż w niniejszej sprawie w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie ma postaw materialno – prawnych do rozstrzygania przezeń w przedmiocie roszczeń odszkodowawczych skarżącego, a co za tym idzie skarżący winien przedstawić swój wniosek do rozpoznania sądowi powszechnemu.
W tym stanie rzeczy na postawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a należało skargę odrzucić.