Uzasadnienie
K.W. wnioskiem z dnia 18 grudnia 2017 r. skierowanym do Prorektora A w S. – M.L. zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie pocztą na wskazany adres kserokopii dokumentów i informacji pisemnych w zakresie:
- - szczegółowego rozliczenia finansowego i sprawozdań merytorycznych wszystkich uczestników projektów w ramach dotacji podmiotowej Ministerstwa Nauki Szkolnictwa Węższego na finansowanie podstawowej działalności statutowej jednostki w 2015 r. (kopie sprawozdań i rozliczeń finansowych
- - szczegółowego całościowego rozliczenia finansowego i merytorycznego z wyżej wymienionego projektu (kopie sprawozdań i rozliczeń finansowych)
- - wstępnego wniosku do Ministerstwa o pozyskanie dotacji w 2015 r. (kopia wniosku)
- - szczegółowego rozliczenia finansowego i sprawozdań merytorycznych wszystkich uczestników projektów w ramach dotacji podmiotowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Węższego na finansowanie podstawowej działalności statutowej jednostki w 2016 r. i w 2017 r. (kopie sprawozdań i rozliczeń finansowych).
Kolejnym pismem skierowanym do ww. Prorektora wniosła ponaglenie w związku z brakiem odpowiedzi na powyższy wniosek.
W skardze z dnia 15 stycznia 2018 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, K.W. (dalej: "skarżąca") zaskarżyła – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - bezczynność Prorektora ds. organizacyjno-prawnych i polityki kadrowej A w S. M.L. w sprawie nieudzielenia informacji publicznej, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie tego Prorektora do udzielenia żądanej informacji w terminie 14 dni, orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 18 grudnia 2017 r. (dostarczonym za pośrednictwem Poczty Polskiej 19 grudnia 2017 r.) wystąpiła do Prorektora A w S. (dalej "A w S.") – M.L. o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem stanowiącym załącznik do skargi, zaś wnioskowane informacje podlegają udostępnieniu, bowiem dotyczą zadań wykonywanych w tej Uczelni wyłącznie ze środków publicznych, tj. z dotacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Wskazała, że Prorektor Uczelni jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z jej nieudostępnieniem nastąpiła bezczynność w rozpoznaniu jej wniosku.
W odpowiedzi na skargę Prorektor A w S. wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że pismem z 7 marca 2018 r., przekazano skarżącej wnioskowaną informację. W załączonym do tej odpowiedzi ww. piśmie z 7 marca 2018 r. adresowanym do skarżącej, przesłano w załączeniu "Raport z wykorzystania środków posiadanych w 2015 r.", a nadto zwrócono uwagę, że w świetle ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz statutu A w S. organem właściwym do realizacji wniosku jest Rektor tej uczelni.
W piśmie procesowym z 14 maja 2018 r. skarżąca poinformowała, że 9 marca 2018 r. Rektor A w S. przesłał jej wyłącznie skrótowy raport z 2015 r. (udostępniony jej wcześniej), który nie zawiera rozliczenia finansowego. Nie otrzymała żadnych informacji na temat rozliczenia finansowego ani merytorycznego kierowników projektów za 2016 i 2017 r. poszczególnych projektów.
Natomiast na rozprawie skarżąca oświadczyła, że z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w tym samym przedmiocie zwróciła się również do Rektora A w S. i wobec braku odpowiedzi wniosła skargę do tut. Sądu na bezczynność Rektora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a. Wobec tego w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Przechodząc do zagadnienia dostępu do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej "u.d.i.p.") stanowi konkretyzację prawa dostępu do informacji publicznej. W myśl art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Natomiast realizacja tego prawa spoczywa na określonych w tej ustawie podmiotach. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność Prorektora A w S. – M.L.
W związku z tym rozważania należało także przenieść na grunt ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm.), w której art. 1 ust. 1 stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do publicznych i niepublicznych szkół wyższych. Z art. 2 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że uczelnią niepubliczną jest uczelnia utworzona przez osobę fizyczną albo osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. W myśl art. 4 ust. 3 ustawy uczelnie, pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki. Na podstawie art. 15 ust. 1 powołanej ustawy władze publiczne udzielają pomocy uczelniom niepublicznym w zakresie i formach określonych w ustawie.
Z kolei minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni niepublicznej z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowania środków publicznych (art. 33 ust. 1 ww. ustawy). Natomiast stosownie do art. 94 ust. 4-6, art. 94b Prawa o szkolnictwie wyższym uczelnia niepubliczna może otrzymać dotację na dofinansowanie kosztów realizacji zadań tam wymienionych.
Ze wskazanych przepisów jednoznacznie wynika, że uczelnia niepubliczna, a taką jest A w S., stanowi część państwowego systemu edukacji i nauki, a Państwo ustala warunki jej utworzenia i funkcjonowania. Ustawodawca umożliwił zatem wykonywanie zadań oświatowych również uczelniom niepublicznym, prowadzonym przez osoby prawne lub osoby fizyczne, tak więc zadania przez nie wykonywane mają charakter zadań publicznych (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2014 r. sygn. akt III SAB/Wa 311/13 dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że uczelnia niepubliczna, niebędąca organem administracji publicznej, jest jednostką, która powołana została do wykonywania zadań publicznych, jest uprawniona do nawiązywania stosunków administracyjno-prawnych w zakresie określonym w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, dysponuje także majątkiem publicznym w zakresie udzielanych jej dotacji z budżetu Państwa. Powyższe przesądza o tym, że jest ona podmiotem obowiązanym do realizowania postanowień ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uczelnia wyższe wykonuje natomiast zadania przez swoje organy, które są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz. W świetle powyższego, nie ulega zatem wątpliwości, że rektor uczelni niepublicznej jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.). Powyższe oznacza, że organem zobowiązanym do ewentualnego udzielenia informacji publicznej z wniosku skarżącej mógł być Rektor A w S., a nie – jak żąda tego skarżąca – Prorektor, który nie jest organem tej Uczelni. Skoro zaś tak, to skarga wniesiona na bezczynność tego ostatniego, jest niedopuszczalna.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 powoływanej ustawy Sąd orzekł o zwrocie skarżącej kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.