Uzasadnienie
Z. G. [...] złożył w Urzędzie Miasta W. Ś. wniosek o zamianę mieszkania pomiędzy nim a D. W. Z uwagi na fakt, że zajmowane przez skarżącego mieszkanie pozostawało w dyspozycji Komendy Powiatowej Policji w W. Ś., urząd zwrócił się do Komendanta o wyrażenie zgody na zamianę lokali. Komendant Powiatowy Policji pismem z [...] nie wyraził zgody na proponowaną zamianę.
W tej sytuacji Zastępca Prezydenta Miasta poinformował skarżącego pismem z [...], iż nie udzielono zgody na dokonanie zamiany lokali. Wskazano, że zamiana lokali mieszkalnych wchodzących w skład zasobu gminy pomiędzy osobami zainteresowanymi może być dokonana wyłącznie po uzyskaniu zgody dysponentów lokali. Natomiast stosownie do art. 90 ustawy o policji z 6 kwietnia 1990 r. mieszkanie zostało przekazane do dyspozycji Powiatowego Komendanta Policji w W. Ś., który nie wyraził zgody na zamianę.
W skardze z [...] wniesionej do tut. Sądu (uzupełnionej pismem procesowym z [...]) skarżący wskazał, iż Prezydent Miasta W. Ś. dopuścił się w jego sprawie bezczynności. Zdaniem skarżącego organ nie wszczął postępowania administracyjnego, do którego był zobowiązany zgodnie z art. 104 kpa. Sprawa dotycząca zamiany lokali mieszkalnych stanowiących mienie komunalne powinna być rozpatrzona w drodze decyzji administracyjnej bowiem jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Tym samym w sprawie koniecznym stało się wniesienie skargi na bezczynność organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Analiza przywołanych norm pozwala stwierdzić, iż zasadą jest dopuszczalność orzekania przez sądy administracyjne wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracyjne realizują zadania ze sfery administracji publicznej w formach władczych lub stanowiących, czyli w formach właściwych dla działania administracyjnoprawnego.
Natomiast skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona w wyżej powołanym przepisie ustawy jest jedną z przesłanek dopuszczalności skargi, badaną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1. Zgodnie z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż skarga na bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na dokonanie zamiany lokali komunalnych nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy...(Dz. U. z 2005 r., nr 31, poz. 266, ze zm.) tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej powierzono gminie, której organ stanowiący określa w uchwale wieloletnie programy gospodarowania lokalami komunalnymi i zasady ich dysponowania.
Zasady zamiany lokali komunalnych zostały szczegółowo określone w uchwale Rady Miejskiej W. Ś. Nr [...] z dnia [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz uchwale z dnia [...] w sprawie zamiany ww. uchwały. Zgodnie z § 14 ust. 6 i 7 wyżej cytowanej uchwały lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy może być przedmiotem wzajemnej zamiany pomiędzy osobami zainteresowanymi na inny lokal, bez względu na to czyją własność stanowi, za zgoda właścicieli lokali. Zamiana lokali odbywa się na wniosek zainteresowanych posiadających tytuł prawny do zajmowania lokalu po uzyskaniu zgody dysponenta tj. Urzędu Miasta wyrażonej na piśmie.
Zważyć należy, iż mieszkania należące do gminy są wynajmowane na czas nieokreślony na podstawie zawartych umów najmu, co do których bezwzględne zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego. Przyznanie lokalu oraz inne związane z nim czynności prawne (w tym umowa zamiany) mają charakter cywilnoprawny, a nie jak wywodzi skarżący administracyjny. Odmowa lub wyrażenie zgody na zamianę lokalu nie jest sprawą administracyjną i nie wymaga wydania indywidualnej decyzji administracyjnej. Wystarczającym jest jedynie zastosowanie formy właściwej do złożenia skutecznego oświadczenia woli w rozumieniu przepisów k.c.
Wobec powyższego, postępowanie organu w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłowe. Organ jako dysponent lokalu mógł swobodnie decydować o ukształtowaniu stosunku najmu lokalu, a ewentualne roszczenia z tym związane powinny być dochodzone na drodze cywilnej przed sądem powszechnym.
Z tych względów skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia