Uzasadnienie
W dniu [...] r. J. R. złożył wniosek o wydanie nowej opinii o służbie na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230).
Komendant Miejski Państwowej Straży pożarnej w G. pismem z dnia [...] r. odmówił wnioskującemu wydanie nowej opinii o służbie powołując się na fakt, iż takowa opinia już raz była wydana, a ocena jej prawidłowości była przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego. Organ wskazał na fakt, iż w chwili obecnej nie zaszły żadne okoliczności mające wpływ na treść opinii o służbie J. R. W dniu [...] r. wnioskujący złożył zażalenie w przedmiocie nie załatwienia wniosku w formie przewidzianej przez prawo.
W odpowiedzi na przedmiotowe zażalenie pismem z dnia [...] r. organ [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. poinformował J. R., iż jego wniosek jest bezprzedmiotowy, albowiem decyzja z dnia [...] r. nie ma wpływu na treść opinii o służbie, a ponadto jego żądanie zostało rozstrzygnięte już wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w sprawie IV SA/Gl 262/07 oddalającym skargę w przedmiocie zmiany opinii o służbie.
W dniu [...] r. J. R. złożył skargę na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie nie załatwienia sprawy administracyjnej w formie przewidzianej prawem. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w związku z wydaniem w dniu [...] r. decyzji przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie nr [...] wystąpiła przesłanka do wydania nowej, sprostowanej opinii o służbie. Wobec powyższego wniósł o zobowiązanie organu administracji publicznej do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. wniósł o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawiono w sposób szczegółowy postępowanie organu administracyjnego oraz argumentację opisaną w piśmie do J. R. z dnia [...] r. Ponadto jako podstawę do odrzucenia skargi wskazano brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie było koniecznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
W pierwszym rzędzie należy podnieść, że w sprawie zaczepiającej bezczynność organu administracyjnego przedmiotem kontroli legalności, dokonywanej na podstawie art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, jest kwestia, czy organ ten w ustawowym terminie nie zakończył sprawy administracyjnej, do rozpatrzenia której jest właściwy. Przy czym, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270), chodzi o sprawy załatwiane w sposób określony w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Niniejsza sprawa należy do tej kategorii ze względu na treść żądania i formę jej załatwienia, nadto skarżąca ma interes prawny we wniesieniu skargi, przeto jest ona dopuszczalna zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo. Jak stanowi art.149 ppsa uznanie skargi na bezczynność za zasadną skutkuje wyrokiem zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W sprawach, których przedmiotem jest bezczynność organów administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny ma na uwadze stan faktyczny i prawny istniejący w chwili orzekania.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy, godzi się stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola działania organu administracji publicznej wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, iż Sąd nie widzi podstaw do odrzucenia skargi albowiem nie podzielił stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę jakoby J. R. nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt administracyjnych J. R. pismem z dnia [...] r. zatytułowanym odwołanie wyraźnie wskazał na fakt nie wydania przez organ decyzji administracyjnej. Zdaniem Sądu jest to czynność wyraźnie wskazująca na brak aprobaty dla działania organu administracji publicznej oraz wzywająca do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Decyzja administracyjna to jednostronna czynność (oświadczenie woli) z zakresu prawa administracyjnego. Decyzja administracyjna jako czynność prawna jednostronna charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że jakkolwiek strona bierze udział w procesie kształtowania treści decyzji lub nawet podjęcie decyzji jest uwarunkowane zgodą (wnioskiem) strony, to ostateczne, prawnie wiążące określenie treści decyzji należy niepodzielnie do organu administracji publicznej.
Bezsprzecznym jest, iż J. R. pismem z dnia [...] r. wystąpił do organu administracji publicznej o wydanie nowej opinii o służbie. Materialnoprawną podstawę do roszczenia zgłoszonego przez skarżącego jest art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230), który stanowi, iż strażak zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby oraz, na swój wniosek, opinię o służbie. Z cytowanego przepisu jednoznacznie wynika uprawnienie dla zwolnionego strażaka o wystąpienie z wnioskiem o wydanie opinii o służbie. W przedmiotowej sprawie właśnie taki wniosek został złożony i winien być rozpatrzony zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego.
W tym miejscu trzeba podkreślić, iż wydanie przez organ administracji publicznej decyzji merytorycznej lub decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zapewnia stronie gwarancje procesowe przewidziane w postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza możliwość odwołania się do organu II instancji oraz zaskarżenia decyzji ostatecznej tego organu do sądu administracyjnego.
Biorąc pod uwagę stanowisko wyrażone przez organ winien on w przypadku stwierdzenia braku podstaw do wydania opinii o służbie odmówić wydania rzeczonej opinii lub jeśli uważa, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe winien postępowanie umorzyć. Trzeba zauważyć, iż decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron. Wywiera inny skutek prawny, przyjmuje bowiem, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Skutki decyzji umarzającej mają zatem charakter procesowy. Ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skutkiem decyzji umarzającej postępowanie jest zniweczenie dotychczas toczącego się postępowania. Umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie wszczęciu nowej sprawy, oczywiście jeśli na podstawie prawa materialnego będzie to możliwe (S. Biernat, J. Zimmermann, Problem stabilizacji..., s. 71).
Zgodnie z art. 149 ppsa uwzględniając skargę na bezczynność Sąd zobowiązuje organ do wydania stosownej decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.