Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. K. Ż. zwróciła się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny Biuro w B. - w trybie ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - o udostępnienie informacji z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt bądź też z innych dokumentów będących w posiadaniu organu o wymienionych poprzez podanie numerów 80 zwierzętach (bydło) w następującym zakresie:
- 1. czy dane zwierzę żyje czy nie żyje;
- 2. w przypadku zwierząt które nie żyją - wskazanie czy padło czy też zostało poddane ubojowi, ewentualnie innego sposób zgonu;
- 3. W przypadku zwierząt, które nie żyją, proszę o wskazanie daty padnięcia bądź uboju bądź innego sposobu zgonu.
Pismem z dnia 10 września 2014 r. [...] Oddział Regionalny Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. w odpowiedzi na wniosek informuje, że powyższe informacje nie stanowią informacji publicznej. Wskazał, że wnioskowane informacje są informacjami prywatnymi właściciela zwierząt i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z dnia 22 września 2014 r. skarżąca K. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę bezczynność organu - Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej organ) w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 20 sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organowi zarzuciła naruszenie art. 1 ust 1, art. 2, art. 6 ust 1, art. 7 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust 1, art. 13 ust 1 oraz art. 16 ust 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wniosła o zobowiązanie organu do udostępnienia żądanych informacji i zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Pismo organu z dn. 10 września 2104 r. z całą pewności decyzją administracyjną odmawiającą udzielania żądanej informacji nie jest, w związku z czym uznać należy, że sprawa nie została załatwiona w sposób prawidłowy. Skarżąca podniosła, że organ żądanymi do udostępnienia informacjami dysponuje, gdyż prowadzenie Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt jest zadaniem tegoż organu - na podstawie art. 4 ustawy z dnia 02 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a nadto żądana informacja na charakter informacji publicznej w rozumieniu art.61 Konstytucji RP jak również przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Podniosła, że pytania zawarte we wniosku były jasno i czytelnie sformułowane, a odpowiedź na nie wynika z prowadzonych przez organ systemów rejestracyjnych i posiadanych dokumentów, a nadto żądane informacje nie wymagają przetworzenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, iż żądanie objęte wnioskiem skarżącej nie stanowi informacji publicznej, albowiem wnioskowane informacje są informacjami prywatnymi właściciela zwierząt i jako takie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących unormowań, w szczególności zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sąd administracyjny, w zakresie swojej kognicji, orzeka między innymi w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji publicznej kontrolując postępowanie tych organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga K. Ż. zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż postępowanie wywołane skargą na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej cechuje pewna specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. W przypadku bowiem, gdy skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie danego organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie k.p.a. (vide - wyrok WSA w Warszawie z 08 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006, zbiór orzeczeń Lex 265495).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy.
W świetle powyższego dla uznania bezczynności organu konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
W niniejszym postępowaniu strona skarżąca upatruje się bezczynności organu polegającej na nie rozpoznaniu jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z Systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt bądź też z innych dokumentów będących w posiadaniu organu o wymienionych poprzez podanie numerów 80 zwierzętach (bydło) w następującym zakresie:
- 1. czy dane zwierzę żyje czy nie żyje;
- 2. w przypadku zwierząt które nie żyją - wskazanie czy padło czy też zostało poddane ubojowi, ewentualnie innego sposób zgonu;
- 3. w przypadku zwierząt, które nie żyją, proszę o wskazanie daty padnięcia bądź uboju bądź innego sposobu zgonu.
Wniosek o udzielenie wskazanych informacji strona skarżąca złożyła w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) – zwanej dalej u. d. i p. Ustawa ta w sposób kompleksowy reguluje kwestie dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 tejże ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art.
6. Stwierdzić zatem można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie pojęcie informacji publicznej, uznając za informację publiczną każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące takie funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swych kompetencji. Informacją publiczną będzie więc treść dokumentów wytworzonych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia, bez względu na to, do kogo zostały skierowane i jakiej sprawy dotyczą. W taki sam sposób kwalifikowane są również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, ale odnoszące się do tych podmiotów. Chodzi tu o wiadomości, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego. Z powyższego wynika, że walor informacji publicznej mają dokumenty, akta i inne materiały wytworzone przez organy i podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., jak też inne dokumenty, akta i materiały, które wprawdzie nie zostały przez nie wytworzone, ale są w ich posiadaniu, gdyż związane są z realizacją przez nie prawem przewidzianych zadań publicznych
Mając powyższe na uwadze nie ulega wątpliwości, że informacje, o które zwróciła się do organu strona skarżąca stanowią informację publiczną i ich udostępnianie poddane zastało reżimowi u. d. i.p. Godzi się również podnieść, że żądane przez stronę skarżącą informacje – jak wynika z art. 4 i dalszych przepisów ustawy z dnia 04 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt – są w posiadaniu organu. Co więcej, strona skarżąca w żadnym momencie nie wnosi nawet o jakąkolwiek identyfikację właściciela zwierzęcia poprzez podanie jakichkolwiek jego danych osobowych.
Niewątpliwym przy tym jest, że z mocy art. 5 ust. 1 i 2 u. d. i. p. dostęp do pewnych kategorii informacji może zostać ograniczony, jednakże organ w swoich pismach w ogóle nie powołuje się na wskazany przepis prawa, a zatem brak powodów, aby w chwili obecnej czynić w tej mierze dalsze rozważania, skoro organ nie wskazał na konkretne przepisy prawa, które uniemożliwiają stronie skarżącej dostęp do wnioskowanych przez nią informacji.
Zatem w sytuacji, w której jakiś podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej, której dysponentem jest dany organ to wniosek taki winien zostać rozpoznany wobec czego należy wydać stosowną decyzję administracyjną lub inny akt na podstawie przepisów u. d. i p.
Stąd też, w rozpoznawanej sprawie przyjąć należy, że organ jako podmiot dysponujący informacjami objętymi wnioskiem zobligowany był go rozpoznać zgodnie z przepisami wskazanej ustawy.
Natomiast w sytuacji skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań:
- - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej;
- - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 ustawy);
- - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 ustawy, czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej;
- - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ustawy.
Przy czym organ administracji działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13).
Dopiero brak podjęcia przez organ któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami ustawy i podjętych w jej granicach, uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności wobec organu administracji.
W niniejszej sprawie organ, pomimo, że pozornie prowadził postępowanie, w rzeczywistości dopuścił się zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Prowadził bowiem korespondencję ze stroną postępowania, z której wynikało, że objęta żądaniem informacja nie stanowi informacji publicznej. Działania podejmowane były w granicach ustawy, jednakże organ błędnie ocenił charakter informacji o których udostępnienie zwrócił się wnioskodawca. W żadnym wypadku nie było podstaw do załatwiania sprawy w formie zwykłego pisma, które w związku ze swoim charakterem nie mogłoby zostać poddane kontroli sądowej, zatem słusznie wnioskodawca wystąpił ze skargą na bezczynność organu.
Organ odmawiając udzielenia informacji publicznej w formie zwykłego pisma nie zastosował w sprawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie rozpoznał wniosku strony skarżącej o udzielenie informacji w wymaganym terminie. Organ pozostawał więc w zwłoce dlatego Sąd zobowiązał go do załatwienia wniosku strony skarżącej bądź poprzez udzielenie stosownej informacji, czy też odniesienie się do niego w formie czynności materialno - technicznej, bądź wydanie decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u. d. i p., co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych pozwalających zweryfikować wydane rozstrzygnięcie, łącznie z prawem wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o regulację art. 149 i art. 286 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.