Uzasadnienie
W skardze z dnia 8 września 2014r. skierowanej bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. K. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o zobowiązanie Komendanta Straży Miejskiej w R. do wydania decyzji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie tygodnia od otrzymania akt sprawy z Sądu oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazał, że pismem z dnia 12 sierpnia 2014r. zwrócił się do organu o udostępnienie dokumentów w postaci fotokopii: odcinka D lub E mandatu karnego nałożonego na M.P. zam. w R. ul.[...], w wyniku czynności podjętych po jego zgłoszeniu dotyczącym spalania odpadów oraz protokołu z kontroli, o którym mowa w art. 380 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, sporządzonym w związku z prowadzeniem czynności kontrolnych na terenie posesji M.P. W odpowiedzi z dnia 26 sierpnia 2014r. (doręczonej stronie 4 września 2014r.), Komendant Straży Miejskiej w R. stwierdził, że wniosek został rozpatrzony negatywnie. Zdaniem skarżącego w tym piśmie organ przedstawił wywody na temat informacji publicznej, które stoją w sprzeczności z treścią ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz orzecznictwem sądów administracyjnych. Komendant zaprezentował bowiem pogląd, że rozstrzygnięcie w formie mandatu karnego oraz protokół z czynności kontrolnych sporządzonych przez funkcjonariusza, nie stanowią informacji publicznej, co jest sprzeczne z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a cyt. ustawy.
W dalszej części skargi Z. K. przedstawił stanowisko piśmiennictwa prawniczego dotyczące bezczynności organu oraz podniósł, że Komendant wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 16 ust. ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wydał decyzji administracyjnej, a zatem pozostaje on w bezczynności.
Powyższa skarga została przekazana przez Sąd w dniu 18 września 2014r. (w sprawie IV KO/Gl 120/14) do organu.
Komendant Straży Miejskiej w R. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, bowiem w piśmie z dnia 26 sierpnia 2014r. udzielił skarżącemu odpowiedzi o negatywnym załatwieniu wniosku. Zdaniem organu podmiot zobowiązany do udzielenia informacji pozostaje w bezczynności, jeżeli w ogóle nie odpowiada na wniosek (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2014r. sygn. akt II SAB/WA 56/14), albo udziela informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca lub też informacji wymijającej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 października 2009r. sygn. akt IV SAB/Gl 52/09). Wobec powyższego Komendant stwierdził, że nie pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na wezwania Sądu, organ wraz z pismem z dnia 31 października 2014r. przedłożył odpis decyzji z dnia [...] nr [...] odmowie udostępnienia Z. K. informacji publicznej. Ponadto nadesłał dowód doręczenia tej decyzji skarżącemu w dniu 27 października 2014r., co również potwierdził pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 29 grudnia 2014r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) p.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne - możliwe jest zaskarżenie braku właściwego działania organu administracji. Uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 p.p.s.a., nakazuje sądowi administracyjnemu zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a nadto rozstrzygnięcia kwestii, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ocena, co do bezczynności organu, dokonana być musi na gruncie właściwego dla załatwienia sprawy prawa materialnego, gdyż ono rozstrzyga o legitymacji organu i wynikających z nich uprawnieniach i obowiązkach.
W kontrolowanej sprawie stan prawny ma oparcie w regulacji zawartej w ustawie z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr z 2014r. poz. 782) zwanej dalej u.d.i.p., co skutkuje przyjęciem właściwości sądów administracyjnych w świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia w terminie wskazanym w art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej oznacza, że pozostaje on w bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006r., l OSK 601/05, LEX nr 236545). Termin określony w art. 13 ust. 2 cytowanej ustawy wynosi – z wyjątkami w nim wymienionymi – 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Zdaniem Sądu Komendant Straży Miejskiej w R. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji mającej charakter informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 1383 ze zm.) Straż jest bowiem jednostką organizacyjną gminy, powołaną do ochrony porządku publicznego na terenie gminy, której koszty funkcjonowania pokrywane są z budżetu gminy (art. 1 ust. 1 i art. 5 ustawy o strażach gminnych). Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd o zaliczeniu straży miejskiej do podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 sierpnia 2013r. sygn. akt IV SAB/Gl 61/13, wyrok WSA w Warszawie z 12 listopada 2013r. sygn. akt II SAB/Wa 444/13).
Jednocześnie żądanie domagającego się udzielenia informacji mieściło się zakresie regulacji u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 4 a tej ustawy, udostępnianiu podlega informacja publiczna w postaci danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a więc bezspornie również fotokopie mandatu karnego i protokołu z kontroli sporządzonego zgodnie z art. 380 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 1232 ze zm.).
Dokumentacja sprawy przedstawiona Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wraz ze skargą pozwala stwierdzić, że do dnia wniesienia skargi, czyli przekazania skargi przez Sąd do organu w dniu 18 września 2014r. (w sprawie IV KO/Gl 120/14) zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji ani nie wydał decyzji o odmowie jej udzielenia. Jednocześnie za niewątpliwe przyjąć trzeba, że po dacie wniesienia skargi na bezczynność, Komendant Straży Miejskiej w R. w dniu 24 października 2014r. wydał decyzję nr [...] o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, która została doręczona skarżącemu w dniu 27 października 2014r. Podkreślenia wymaga, że wbrew stanowisku organu zawartego w odpowiedzi na skargę, nie przerwało bezczynności poinformowanie skarżącego w piśmie z dnia 26 sierpnia 2014r. (doręczonym w dniu 4 września 2014r.) o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku.
Komendant wyraził w nim stanowisko, że wnioskowane informacje nie są informacją publiczną oraz że przepisy ustawy o ochronie danych osobowych pozostają w sprzeczności wobec regulacji zawartych w u.d.i.p. Powyższa czynność organu nie może być uznana za załatwienie sprawy w rozumieniu ustawy u.d.i.p., bowiem nie została załatwiona w formie określonej jej przepisami, gdyż organ błędnie uznał, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.
W tej sytuacji bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej przerwało dopiero wydanie w dniu [...] decyzji nr [...] o odmowie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej i jej doręczenie stronie w dniu 27 października 2014r.
Zdaniem Sądu w przypadku, gdy organ załatwi sprawę po myśli właściwych przepisów w czasie pomiędzy wniesieniem skargi, a wydaniem przez sąd administracyjny wyroku powinien znaleźć zastosowanie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008r. (sygn. akt I OPS 6/08 LEX nr 463487 publ. Internetowa Baza Orzeczeń NSA) stwierdzając, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a ma zastosowanie, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a tej ustawy – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zgodnie z wymienionym w cytowanej uchwale przepisem art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu.
Z przedstawionego wyżej powodu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - postanowił umorzyć postępowanie w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego.
Załatwienie sprawy po zawisłości sporu nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku rozstrzygnięcia czy bezczynność organu, jaka trwała od dnia doręczenia wniosku organowi do dnia, w którym organ załatwił sprawę miała charakter rażącego naruszenia prawa.
Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).
Z materiału sprawy wynika bezspornie, że mimo otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w dniu 13 sierpnia 2014r. organ zareagował dopiero w dniu 26 sierpnia 2014r., kiedy to zostało sporządzone i wysłane na adres skarżącego pismo organu z tej daty informujące, że wniosek został rozpatrzony negatywnie, bowiem nie dotyczy informacji publicznej. W ocenie Sądu takie stanowisko było błędne, jednakże świadczyło o podejmowaniu przez organ jakichkolwiek czynności w sprawie. Ostatecznie dopiero wydanie w dniu[...] decyzji o odmowie udzielenia wnioskowanej informacji i jej doręczenie w dniu 27 października 2014r. stanowiło załatwienie sprawy w formie przewidzianej przez u.d.i.p. Zdaniem Sądu podana w pierwotnej odpowiedzi z dnia 26 sierpnia 2014r. przyczyna niezałatwienia wniosku niewątpliwie obciąża Komendanta Straży Miejskiej w R., jednakże biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy nie można dopatrzyć się z jego strony lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania.
Z przyczyn powyższych Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanej sprawie bezczynność organu była dotknięta rażącym naruszeniem prawa o jakiej mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.