Uzasadnienie
G. L. reprezentowana przez opiekuna prawnego E. G. 18 stycznia 2017 r. złożyła wniosek do Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Organ pierwszej instancji pismem z 4 maja 2017 r. wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu stosownego postępowania.
Pismem z 15 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny R. R. wniósł do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i wyznaczenie organowi terminu do jej załatwienia. We wniosku tym wystąpiono o stwierdzenie bezczynności organu oraz o wyznaczenie organowi pierwszej instancji terminu, w którym rozpoznany zostanie wniosek o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwieniu sprawy w terminie i podjęcia stosownych środków mających na celu zapobieżenie występowania podobnych sytuacji w przyszłości. W motywach podniesiono, że przedmiotowy wniosek pomimo upływu tak długiego okresu nie został rozpoznany. W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych brak jest ewentualnego rozstrzygnięcia podjętego przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia podjętego w następstwie wniesienia zażalenia. Na bezczynność organu pierwszej instancji.
Pismem z 17 lipca 2018 r. wskazany powyżej pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Wojewódzki Oddział w Katowicach. W skardze tej wystąpiono o zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od dnia przekazania przez Sąd akt sprawy, orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej pracownika winnego niezałatwienia spraw, przyznanie od organu na rzecz skarżącej odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 wyżej wymienionej ustawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W motywach skargi pełnomocnik skarżącej przybliżył wpierw czynności podejmowane w przedmiotowej sprawie, a następnie podtrzymano stanowisko przedstawione w zażaleniu.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej jego wniosek powinien zostać załatwiony do 17 lipca 2017 r., zwłaszcza gdy uwzględni się najdłuższy termin wskazany w art. 42d pkt 15 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nadto zakwestionowano tryb działań organu pierwszej instancji oraz zgłoszono zastrzeżenia do licznych wezwań o przedłożenie kolejnych dokumentów.
Narodowy Fundusz Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, a w motywach przedstawił przebieg czynności podejmowanych przez organ i doszedł do przekonania, że w sprawie tej nie można mówić o bezczynności organu. Nadto wskazano, że brak jest wystąpienia przesłanek rażącego naruszenia prawa w działaniach podejmowanych przez organ. Podkreślono że [...] r. wydana została decyzja na rzecz skarżącej, mocą której zwrócono koszty leczenia w wysokości 3 985,89 zł za świadczenia opieki zdrowotnej z zakresu stomatologii udzielone 29 stycznia 2016 r. na terytorium [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że skarżąca w niniejszej sprawie wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach wyrażającą się w braku rozpoznania wniesionego przez nią wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej i nie wydania przewidzianej prawem decyzji administracyjnej.
Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a to oznacza, że samodzielnie dokonuje oceny przedłożonych mu akt administracyjnych i czynności podejmowanych przez wypowiadający się w sprawie organ administracji publicznej. Stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, wystąpi przesłanka wznowienia postępowania albo naruszenie przepisu postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań w pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy kwestię dopuszczalności rozpoznania przedmiotowej skargi, a zatem ustalić, czy skarżąca i jej profesjonalny pełnomocnik dopełnili wszystkich przewidzianych prawem działań warunkujących skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Wniesienie skargi na bezczynność organu w zakresie nie wydania decyzji administracyjnej musi być poprzedzone wykorzystaniem przysługującego skarżącej prawa w postaci wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przyjdzie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca dopełniła ciążący na niej obowiązek ponieważ wykorzystała instytucję zażalenia, gdyż pismem z 17 lutego 2018 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił z zażaleniem do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Jak zaznaczono w przedłożonych aktach administracyjnych brak jest dokumentu pozwalającego stwierdzić jakie było stanowisko wskazanego organu w tej sprawie, jednakże okoliczność ta nie posiada żadnego znaczenia dla oceny zasadności przedmiotowej skargi, ponieważ z punktu widzenia normatywnego kluczowym jest wyczerpanie tego instrumentu, natomiast samo rozstrzygnięcie uprawnionego organu już takiego znaczenia nie posiada.
Stosownie do postanowień art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Przy czym wskazane związanie organu będzie występowało od momentu rozpoczęcia w sposób skuteczny procedury doręczenia decyzji, czyli od nadania jej w urzędzie pocztowym, ponieważ od tego momentu organ nie ma już wpływu na działania podejmowane przez podmiot doręczający, który jest względem niego zewnętrzny.
Wypełnienie wymogów formalnych wniesienia skargi, o których była mowa powyżej, pozwala na rozważenie jej zasadności. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych decyzja organu pierwszej instancji nosi datę [...] r. Na egzemplarzu decyzji, która jest w dyspozycji Sądu znajduje się adnotacja, że została ona 17 lipca 2018 r. wysłana do pełnomocnika skarżącej, a tym samym organ administracji publicznej nie tylko, że wydał tę decyzję, ale w dniu tym rozpoczął proces jej doręczania. Potwierdzeniem tego faktu jest stosowna pieczęć urzędu pocztowego znajdująca się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej decyzji. Okoliczność ta oznacza, że od tego dnia organ ten był związany jej treścią. Jak wynika z tego dokumentu pełnomocnik skarżącej decyzję otrzymał 23 lipca 2018 r. Z kolei skarżąca sporządziła swoją skargę do sądu administracyjnego i oznaczyła jako datę sporządzenia 17 lipca 2018 r., natomiast do organu administracji wpłynęła ona 19 lipca 2018 r.
Zestawienie powyższych dat pozwala stwierdzić, że przedmiotowa skarga została sporządzona i wniesiona w momencie, w którym istniała już decyzja organu pierwszej instancji z [...] r.
W świetle przeprowadzonej analizy skarga jest bezzasadna, ponieważ organ administracji publicznej wydał rozstrzygnięcie, którego wydania domagała się skarżąca i uczynił to nim pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do sądu administracyjnego i z tego powodu podlega oddaleniu. Podkreślić należy, że w zaistniałej sytuacji żądania skarżącej sformułowane w skardze są już bezprzedmiotowe, ponieważ główny postulat, sprowadzający się do wydania decyzji został już zrealizowany. Żądania związane z ustaleniem osób winnych ewentualnego przewlekłego prowadzenia tego postępowania skarżąca może podnosić w ramach osobnego postępowania, a mianowicie dotyczącego przewlekłości postępowania.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.