Uzasadnienie
Skarżący J. K. w dniu [...] r. wniósł, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy P.. Pismem z dnia [...] r. tutejszy Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, czy przed wniesieniem skargi wystąpił on do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżącego pouczono, że brak powyższy należy uzupełnić w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...] (k. [...] akt sądowych), wezwanie to zostało doręczone J. K. w dniu [...] r. W odpowiedzi nadanej w dniu [...] r. skarżący podał, iż w dniu [...] r. wystąpił do organu z ustnym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, ale Wójt w odpowiedzi ograniczył się jedynie do podania informacji o statusie prawnym działek sąsiednich, nie odnosząc się do kwestii naruszenia prawa polegającego na uniemożliwieniu przez osoby trzecie korzystania innym użytkownikom z drogi gminnej.
Przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został zaś doprecyzowany przepisami art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Zainicjowana skargą, a sprawowana przez sąd administracyjny kontrola aktu prawa miejscowego może wnikać w meritum sprawy jednak dopiero wówczas, gdy zachowane zostaną wszystkie przewidziane prawem warunki formalne wniesienia skargi.
Zgodnie z treścią art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć takie działanie lub bezczynność organu do sądu administracyjnego.
Jak stanowi art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Z § 2 tego przepisu wynika, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jak przyjmuje się doktrynie, zawarte w art. 50 § 2 wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PiP 2004, z. 3, s. 65; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005, s. 140). W przedmiotowym przypadku stronie przysługiwało wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa przewidziane w art. 101 ust. 1 w zw. z art. 101a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na pismo tut. Sądu skarżący oznajmił, że wezwania dokonał ustnie w dniu [...] r. Z tego oświadczenia skarżącego nie można jednak wywieść, aby wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa. I choć w przesłanym do tut. Sądu piśmie z dnia [...] r. Wójt Gminy P. podał, że odpowiedź z dnia [...] r. została udzielona na skutek wniesienia przez skarżącego "ustnego wniosku", nie potwierdził, że skarżący wzywał do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z utrwalonym od lat poglądem wezwanie, o którym mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest niewątpliwie pismem procesowym, podaniem w rozumieniu art. 63 i nast. Kodeksu postępowania administracyjnego, wszczynającym postępowanie autorewizyjne przed tym organem w sprawie usunięcia określonego w wezwaniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnień podmiotu wnoszącego podanie, a jego wymogi formalne i tryb rozpatrywania regulują postanowienia art. 63-66 K.p.a. (por. T. Woś, glosa do wyroku SN z dnia 26 czerwca 1992 r., publ. PiP 1995/2/108; zob. także postanowienie NSA z 12 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 425/91, publ. OSP 1993/1/20).
Brak jest zatem podstaw do uznania, aby nie mające odzwierciedlenia w piśmie wezwanie skarżącego mogło wyczerpać przewidziany prawem tryb do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Żądanie usunięcia naruszenia prawa przez podmiot występujący ze skargą z art. 101a w zw. z art. 102 ustawy o samorządzie gminnym musi być sprecyzowane i nie może budzić żadnych wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 1997 r., sygn. akt IV SA 1058/96, publ. OSP 1998/3/56) i także z tego względu pożądane jest sformułowanie go na piśmie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że wyłącznie ustne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku określonego w art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący nie spełnił zatem wszystkich wymogów dopuszczalności skargi. Z tych też względów Sąd, działając po myśli przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi.