Uzasadnienie
W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęła skarga K. J.– R. na bezczynność Starosty Ż. w sprawie zrefundowania w ramach środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, poniesionych przez skarżącą kosztów zniesienia barier architektonicznych.
W odpowiedzi na skargę, działający z upoważnienia Starosty Ż. Zastępca Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie Ż. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż wszystkie kierowane do niego przez skarżącą pisma począwszy od [...] r. czyli od dnia, w którym skarżąca złożyła do Starostwa Powiatowego w Ż. pierwszą prośbę w przedmiocie pomocy finansowej w związku z wypadkiem, załatwiane były w sposób właściwy z zachowaniem przewidzianego w k.p.a. miesięcznego terminu. Wysłano do niej stosowny wniosek informując o konieczności jego złożenia do wskazanego organu, przedstawiono zakres zadań realizowanych przez Centrum. Jednakże skarżąca wypełniony wniosek złożyła dopiero w dniu [...] r. Od tego momentu skarżąca jest wzywana o uzupełnienie braków formalnych wniosku, jednakże, mimo kolejnych wezwań złożony przez nią wniosek nie został jeszcze w pełni uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Właściwość sądów administracyjnych wyznacza przepis art. 184 Konstytucji RP, który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie. Ze wskazanego przepisu wynika, że to ustawa określa zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne.
Ustawą taką jest obowiązująca od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 zwanej dalej p.p.s.a. oraz ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej został określony w tym ostatnim z wymienionych wyżej aktów prawnych, poprzez stwierdzenie, że sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 1 § 2). W ustawie natomiast zwanej tu p.p.s.a. określone zostało, że właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działania administracji publicznej oraz inne sprawy z zakresu działalności administracji publicznej, jeżeli ustawa tak stanowi (art. 3 § 2 i § 3), oraz w innych sprawach, jeżeli ustawa szczególna tak stanowi, a w art. 5 p.p.s.a. wskazane zostały sprawy w których wyraźnie wyłączona jest właściwość sądu administracyjnego.
W ramach prawnych form działania administracji, po myśli wskazanego art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wskazał decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż określone wcześniej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz bezczynność organów w zakresie spraw, w których winny być wydane decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo postanowienia kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, jeżeli służy na nie zażalenie.
Prowadzi to do wniosku, że właściwość sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a., występuje wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego.
Odnosząc się natomiast do treści art. 3 § 3 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, należy uznać, iż przepis ten dotyczy prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia, jednakże i w tym przypadku chodzi tu o takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób, wynikających z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r. sygn. OSK 247/04 publ. ONSAiWSA 2004/2/30).
Przedmiotem skargi jest bezczynność Starosty Ż. w sprawie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Problematykę powyższą regulują dwa akty prawne – ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) oraz wydane na mocy delegacji zawartej w art. 35 a wskazanej ustawy rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96 poz. 861).
Zgodnie z treścią § 2 wskazanego rozporządzenia ze środków Funduszu mogą być między innymi finansowane w części lub całości wydatki poniesione na likwidację barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych, w związku z indywidualnymi potrzebami osób niepełnosprawnych.
Podstawę dofinansowania zadań ze środków Funduszu stanowi umowa zawarta przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) z osobą niepełnosprawną lub jej przedstawicielem ustawowym, osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej (§ 14 ust. 1 rozporządzenia).
Jest zatem jednoznaczne, iż problematyka związana z refundacją wydatków poniesionych przez skarżącą z tytułu likwidacji barier architektonicznych nie jest sprawą, w której organy administracji publicznej zobowiązane są do rozstrzygnięcia w formie decyzji.
Nie zachodzi tu również sytuacja, o której mowa w treści art. 3 § 3 pkt 4 p.p.s.a., bowiem podstawę dofinansowania ze środków funduszu stanowi umowa zawarta pomiędzy osobą niepełnosprawną a organem, co przesądza o właściwości sądów powszechnych.
W tej sytuacji skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu w oparciu o przepisy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.