Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 12 października 2010 r., sygn. akt IV SAB/Gl 63/10

Uzasadnienie

W dniu [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęło pismo M. S. datowane na dzień [...] oznaczone jako "Skarga i wniosek o udzielenie informacji". Powołując się na Kodeks postępowania administracyjnego, rozporządzenie Rady Ministrów z 8 stycznia 2002 r. w sprawie organizacji przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków (Dz. U. nr 5, poz. 46), ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198) w zw. z nowelizacją ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z dnia 10 lipca 2008 r. skarżący podał, iż wnosi skargę na nienależyte wykonywanie zadań przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, naruszenie praworządności, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy w udzieleniu informacji dotyczącej interpretacji i zastosowania przepisów art. 13 nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Ponadto w dołączonym do skargi piśmie z dnia [...] oznaczonym jako "Podtrzymanie skargi" skarżący powołał się na decyzję ZUS z dnia [...] Nr [...] o odmowie wydania interpretacji w sprawie zawieszenia działalności gospodarczej i podleganie w okresach zgłoszonych przerw ubezpieczeniom społecznym. Wskazał także na bezczynność organu związaną z obowiązkiem wykonania art. 13 nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczącego umorzenia wymiaru składek. W piśmie tym, w przypadku podtrzymania stanowiska przez organ, zażądał przekazania jego skargi z załącznikami do sądu administracyjnego w trybie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] r. ZUS Oddział w C. odmówił wydania interpretacji w sprawie zawieszenia działalności gospodarczej w okresie 1999-2003 i podlegania w okresach zgłoszonych przerw ubezpieczeniom społecznym. Sprawa ta była rozpatrywana przez Sąd Okręgowy w K., który wyrokiem z dnia 10 czerwca 2009 r. oddalił odwołanie strony od ww. decyzji, a nadto prawomocnym wyrokiem Sąd Apelacyjny w K. z dnia [...] sygn. akt [...] oddalił apelację strony.

Dalej organ podał, że w dniu [...] skarżący wystąpił do ZUS z pismem nazwanym "Skarga i wniosek o udzielenie informacji", które zostało załatwione pismem ZUS z dnia [...] oraz [...] W piśmie z dnia [...] zatytułowanym "Podtrzymanie skargi" skarżący zgłosił natomiast żądanie przekazania skargi do sądu administracyjnego. Tymczasem, jak stwierdzono, sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.

W związku z pismem Sądu z dnia [...] skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez sprecyzowanie jakiego konkretnie aktu lub czynności skarga dotyczy z podaniem przedmiotu, daty wydania (podjęcia) oraz oznaczenia organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy. Natomiast w przypadku wskazania bezczynności, strona została wezwana do oznaczenia postępowania, w którym organ dopuścił się bezczynności.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] wniósł o wydanie decyzji "stosowania prawa" przez ZUS C. w postępowaniu administracyjnym, wynikającego z ustawowego obowiązku wykonania art. 13 pkt 1 i 2 nowelizacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i przepisów k.p.a. oraz o "orzeczenie o bezczynności ZUS C." zwalniające go z odpowiedzialności za przyszłe roszczenia karno-administracyjne (odsetki za zwłokę). Skarżący uzasadniając powyższe wskazał na bezczynność ZUS, który pomimo jego wniosku z [...] (zał. Nr 4 do tegoż pisma) do chwili obecnej nie wydał decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z kolei art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1. decyzje administracyjne;
2. 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Nadto, w świetle art. 3 § 3 tej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynił bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na niewydaniu decyzji wynikającej z obowiązku wykonania art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) oraz przepisów k.p.a. dotyczących umorzenia postępowania. W tym zakresie skarżący powołał się na nierozpatrzenie jego wniosku z dnia [...] (zał. Nr 4 do pisma skarżącego z dnia [...]), w którym domagał się od ZUS umorzenia postępowania zgodnie z art. 13 przywołanej wyżej ustawy lub wydania interpretacji prawnej w tej sprawie. Wskazany przepis art. 13 stanowi, iż postępowania prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które w dniu wejścia w życie tej ustawy toczą się w związku ze zgłoszeniem przez przedsiębiorcę czasowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej ulegają umorzeniu.

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym uregulowane zostały w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). W myśl art. 83 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1. 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych,
2. 2) przebiegu ubezpieczeń,
3. 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4. 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
5. 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Natomiast zgodnie z art. 83 ust. 2 i 3 powołanej wyżej ustawy w razie niewydania przez ZUS decyzji stronie przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Stosownie do art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznania spraw cywilnych, obejmujących także sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 1 k.p.c., art. 476 § 2 i § 3 k.p.c.) powołane są sądy powszechne. Postępowanie w sprawie wymiaru składek, a tym samym kwestia umorzenia tego postępowania, podlega więc kognicji sądów powszechnych.

W konsekwencji należało więc stwierdzić, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego Sąd odrzuca skargę.

W tej sytuacji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej wyżej ustawy orzeczono, jak w sentencji.

[pic]