Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 maja 2014 r. Fundacja A w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wójta Gminy Ż. w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.") oraz domagała zasądzenia kosztów postępowania. W treści skargi zarzucono organowi naruszenie zwłaszcza art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 3-4 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Podniesiono, że skarżąca drogą elektroniczną złożyła do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na 26 pytań dotyczących realizacji programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz profilaktyki i rozwiązywaniu problemów alkoholowych, jak również strategii rozwiązywania problemów społecznych, w szczególności źródeł ich finansowania, w tym między innymi linków do stron www, na których znajdują się wyżej wymienione programy, konsultacji społecznych z nimi związanych oraz danych odnoszących się do: prowadzonego poradnictwa w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, Zespołu Interdyscyplinarnego i Grup Roboczych (w tym liczby ich posiedzeń, składów osobowych, uchwał, zarządzeń bądź regulaminów powołujących te składy), ośrodków wsparcia i punktów konsultacyjnych, procedury postępowania z ofiarą przemocy, a także uruchomionych w gminie procedur tzw. "Niebieskich Kart".
Zdaniem skarżącej, do dnia wniesienia skargi, organ nie udzielił odpowiedzi na powyższy wniosek. Takie zachowanie należy oceniać jako bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), która występuje, gdy organ w prawnie określonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem aktu lub nie podjął czynności. Zaznaczono jednocześnie, że wszystkie żądane we wniosku informacje stanowią informacją publiczną, co potwierdza treść art. 61 Konstytucji RP i przepisy u.d.i.p.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Ż. wniósł o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania, bowiem brak udzielenia informacji publicznej wynikał z awarii komputera, na którym możliwy jest odbiór poczty elektronicznej. Organ zaznaczył, że już po otrzymaniu skargi przesłał żądane informacje na adres poczty elektronicznej Fundacji A w B. oraz poinformował o przyczynach braku udzielenia w terminie wnioskowanej informacji publicznej (pismo z dnia 15 maja 2014 r.).
Na wezwanie tut. Sądu organ przesłał pełny tekst udzielonej na wniosek odpowiedzi (k. 33-63 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a., w tym aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 66/09; wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 r. o sygn. akt I SAB 60/99; publ. OSP 2000, nr 6, poz. 87). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy tego nie wymaga (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ względnie inny podmiot zobowiązany miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i to w określonym przez prawo terminie (por. art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają bowiem znaczenia powody, przez które akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również czy bezczynność spowodowana została okolicznością zawinioną lub niezawinioną.
Podmiot, do którego złożono wniosek, jeśli wniosek ten dotyczy informacji publicznej, powinien albo udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), albo w drodze decyzji odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Możliwe jest także umorzenie postępowania w drodze decyzji w trybie art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że Wójt Gminy Ż. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., co więcej informacje o udostępnienie których skarżąca wystąpiła, mieszczą się w katalogu informacji publicznych określonych w art. 1 w związku z art. 6 u.d.i.p.
Jak wynika z przekazanych Sądowi akt w dniu wniesienia skargi, tj. 12 maja 2014 r. organ pozostawał bezczynny, bowiem nie załatwił wniosku skarżącej w żaden sposób przewidziany w u.d.i.p. Dopiero po wpływie skargi organ podjął czynności mające na celu załatwienie wniosku i w dniu 16 maja 2014 r. wysłał na adres poczty elektronicznej skarżącej odpowiedź na wszystkie zawarte we wniosku pytania (pismo z dnia 15 maja 2014 r.). Zgodnie z twierdzeniami organu, zawartymi w odpowiedzi na skargę, przedmiotowy wniosek nie został zarejestrowany. Wskazana przyczyna braku jego rejestracji obarcza wyłącznie sam organ.
Jednocześnie skoro wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej został już załatwiony, to postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe i podlega w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co orzeczono w punkcie 1 sentencji niniejszego wyroku. Niewątpliwie organ przekroczył termin do załatwienia sprawy (liczony od wpływu wniosku do organu), jednakże okoliczności powyższe nie wystarczają do uznania, że przekroczenie terminu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wobec tego na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. Natomiast o kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy orzeczono, na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 209 p.p.s.a., w punkcie 3 sentencji