Uzasadnienie
E. Ś. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na przewlekłość w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K. w przedmiocie potwierdzenia odprowadzania składek na dodatkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe za okres służby w latach 1962-69 i przekazanie tej informacji w zaświadczeniu o zatrudnieniu i wynagrodzeniu Rp-7.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia. Ponadto Dyrektor Aresztu Śledczego wskazał, że wniosek skarżącego z tożsamym żądaniem był już przedmiotem wcześniej prowadzonego postępowania wyjaśniającego zakończonego wydaniem zaświadczenia Rp-7. W kolejnych latach skarżący, niezadowolony z treści otrzymanego zaświadczenia wielokrotnie ponawiał wnioski o wydanie zaświadczenia zawierającego treść żądaną przez niego. Z uwagi na brak posiadanych danych potwierdzających okoliczności podawane przez skarżącego wielokrotnie informowano go o prawidłowości wydanego mu w 2009r. zaświadczenia i braku podstaw do sporządzenia zaświadczenia o odmiennej treści. W dniu 24 marca 2015r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Dyrektora Aresztu Śledczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015r. sygn. akt IV SAB/Gl 48/15 odrzucił tą skargę. Postanowienie to stało się prawomocne ze względu na odrzucenie skargi kasacyjnej, jak też zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
Adresat skargi E. Ś. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - postanowieniem z dnia 1 marca 2016r. przekazał skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach zgodnie z właściwością miejscową.
W wykonaniu zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z dnia 4 maja 2016 r. wezwano skarżącego do wskazania – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed jej złożeniem do Sądu wystąpił do organu wyższego stopnia z zażaleniem w trybie art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie. Wezwanie to opatrzono rygorem odrzucenia skargi w trybie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia 12 maja 2016r. skarżący oświadczył, że "treść wezwania jest niezrozumiała, gdyż nie określa konkretnego adresata. Różne pisma były przez niego adresowane do jednostki zwierzchniej Aresztu Śledczego w K. i innych i powinny znajdować się w załączeniu do wcześniejszych pism".
W wykonaniu kolejnego zarządzenia przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 maja 2016r. ponownie wezwano skarżącego pod rygorem odrzucenia skargi z dnia 15 grudnia 2015r., aby w terminie 7 dni wykazał, czy przed jej złożeniem wystąpił w trybie art. 37 K.p.a. do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi skarżący przesłał pismo, w którym wskazał, że przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wystąpił do w trybie art. 37 K.p.a. do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wskazał, że jego wyjaśnienia o podobnej treści znajdują się w aktach sprawy o sygn. IV SAB/Gl 48/15.
W kolejnym piśmie z dnia 30 maja 2016r. skarżący powołał się na pisma Okręgowego Inspektora Służby Więziennej w K. z dnia 7 kwietnia 2015r. nr [...] i [...] które załączone zostały do pisma przewodniego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2015r. skierowanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. w sprawie sygn. akt IV KO/Gl 59/15 celem nadania dalszego biegu skardze E. Ś. z dnia 24 marca 2015r. stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) - dalej - P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Takim środkiem zaskarżenia, stosownie do art. 37 § 1 K.p.a. jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Zażalenie to strona składa do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu przysługuje stronie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądów administracyjnych wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub niezałatwienie sprawy w terminie jest dopuszczalne wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Uprzednie złożenie zażalenia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 19 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1449/13, LEX nr 1346815).
Wyżej wymieniona zasada znajduje również zastosowanie w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w sprawie wydania zaświadczenia (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Sz 65/14, LEX 1490779).
Tym samym skargę z dnia 15 grudnia 2015 r. należało odrzucić z uwagi na fakt, iż skarżący nie dopełnił warunku stanowiącego o dopuszczalności skargi tj. nie wykazał, by obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia został spełniony.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do wykazania, czy skarżący przed wniesieniem skargi wyczerpał środki zaskarżenia wskazał on w pierwszym swoim piśmie z dnia 28 maja 2016r., że zażalenie w trybie art. 37 K.p.a wniósł, a wyjaśnienia tej sprawy znajdują się w aktach tut. Sądu o sygn. IV SAB/Gl 48/15. W aktach tych skarżący, na wezwanie Sądu do wykazania wypełnienia obowiązku wynikajacego z art. 37 K.p.a wskazał, że "jego skarga z dnia 24 marca 2015r. przekazana do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w K. była także zażaleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K.".
W drugim piśmie z dnia 30 maja 2016r. skarżący wskazuje - jako na dowód wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do Sądu - na dwa dokumenty (załącznik nr 12, 13 do pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kierowanego do ZUS w K. z dnia 3 czerwca 2015r. sygn. akt IVKO/GL 59/15). Oba te dokumenty stanowią pisma Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia 7 kwietnia 2015r., kierowane również do ZUS Oddział w K., w których wyjaśnia się, że kopia skargi E. Ś. z dnia 24 marca 2015r. zostaje przesłana zgodnie z właściwością Okręgowego Inspektora Służby Więziennej.
Zdaniem Sądu ani pierwsza ani druga z odpowiedzi skarżącego udzielonych w wykonaniu zarządzenia Sądu nie może być potraktowana jako wykazanie wypełnienia obowiązku wyprzedzenia skargi zażaleniem do organu wyższego stopnia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Aresztu Śledczego w K. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a orzeczono, jak w sentencji.