Uzasadnienie
Pismem z [...] września 2016 r. T. Ź., reprezentowany przez pełnomocnika r.pr. A. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.d.i.p.") oraz wnosząc o:
- 1) zobowiązanie organu reprezentującego bezczynny podmiot do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;
- 2) stwierdzenie, iż bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
- 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (w tym uzasadnione koszty opłaty skarbowej 17 zł, prowizji za przekazy pieniężne 2 (3,50 zł + przesyłka pocztowa 4,20 zł);
- 4) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.").
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący współpracuje z organizacją pozarządową, która monitoruje m.in. wydatki publiczne przeznaczone na obsługę prawną i bada stan zaległości obywateli względem podmiotów publicznych. W związku z powierzonym zadaniem skarżący zwrócił się do bezczynnego podmiotu za pośrednictwem poczty elektronicznej (dwukrotnie) o udzielenie informacji publicznej (do skargi zostały załączone wydruki z poczty elektronicznej skarżącego mające potwierdzać przesłanie dwóch korespondencji: z [...] sierpnia 2015 r. i [...] czerwca 2016 r.). Wobec braku reakcji ze strony organu i konsultacji tego faktu z prawnikiem organizacji pozarządowej, skarżący zdecydował się [na] powierzenie prowadzenia sprawy profesjonalnemu pełnomocnikowi.
W ocenie autora skargi w przedmiotowej sprawie bezspornym winno być, iż wskazany podmiot jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej związanej z jej działalnością. Zgodnie z art. 7 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, które w szczególności obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że na podstawie treści przytoczonych w skardze przepisów, tez z orzecznictwa oraz faktu, iż spółka jest spółką komunalną, skarżący miał prawo skierować przedmiotowy wniosek, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego są informacją publiczną, natomiast organ bezczynnego podmiotu jako upoważniony do reprezentowania na zewnątrz obowiązany jest do udzielenia odpowiedzi.
Zdaniem strony skarżącej w chwili wniesienia skargi organ obowiązany do udzielenia odpowiedzi w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostawał w bezczynności co do wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Autor skargi ocenił, że bezspornym w sprawie jest, iż skarżący skutecznie i w sposób prawnie dopuszczalny zwrócił się drogą poczty elektronicznej do strony przeciwnej o udostępnienie mu informacji publicznej. Adres poczty elektronicznej jest adresem powszechnie udostępnionym przez organ – przeznaczonym do odbioru korespondencji tą drogą. Z uwagi zaś na fakt, że od złożenia wniosku minęło już kilkanaście miesięcy, w ocenie skarżącego bezczynność obowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Zakład Gospodarki Komunalnej w [...] (dalej też w skrócie jako "ZGK") wniósł o jej oddalenie bądź odrzucenie. Wyjaśnił, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosków z dnia 7 sierpnia 2015 r. i 10 czerwca 2016 r. W wymienionych wnioskach T. Ź. wniósł o udzielenie odpowiedzi w następującym zakresie:
- 1. Czy korzystacie Państwo ze stałej lub doraźnej pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego.
- 2. Jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz.
- 3. Jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych).
- 4. Czy wystąpiło, a jeżeli tak, to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działania.
- 5. Ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych oraz o ile osób / podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013.
Autor odpowiedzi na skargę podkreślił, że niestety przedmiotowe wnioski nie były skierowane do ZGK, ale do innego podmiotu gospodarczego. Również ze skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie wynika, iżby omawiane wnioski skierowane zostały do ZGK. Mając to na uwadze – skoro wnioski nie zostały skierowane do ZGK – wniosek o oddalenie skargi, bądź jej odrzucenie jest, zdaniem autora odpowiedzi na skargę, zasadny i konieczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 z późn. zm.) informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Złożenie takiego wniosku wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, które jest szczególnym postępowaniem administracyjnym o częściowo tylko sformalizowanym charakterze, i które, co do zasady, nie toczy się w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego – gdyż nie wskazuje na to ani u.d.i.p., ani też nie są spełnione przesłanki z art. 1 § 1 k.p.a. – a ustawa o dostępie do informacji publicznej normuje je tylko fragmentarycznie (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 59). A contrario, w przypadku niezłożenia podmiotowi zobowiązanemu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie dochodzi w ogóle do wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie, a co za tym idzie – brak jest przedmiotu, który mógłby zostać poddany kontroli sądu administracyjnego.
Skarga z [...] września 2016 r., z którą wystąpił T. Ź., dotyczyła zarzucanej ZGK bezczynności w udzieleniu – jak wynika z załączonych do skargi dokumentów – informacji publicznych określonych we wniosku z 7 sierpnia 2015 r., który został ponowiony wnioskiem z 10 czerwca 2016 r. Oba te wnioski zostały wysłane przez skarżącego drogą elektroniczną na adres mail-owy: "[...]" (k. 8 i 9 akt sądowych), a więc ich adresatem była spółka [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zob. k. 9 akt sądowych). Pomimo wezwania Sądu (k. 17 akt sądowych) skarżący nie wykazał, aby wniosek o udostępnienie żądanych informacji został doręczony Zakładowi Gospodarki Komunalnej w [...] (wezwanie Sądu pozostało bez odpowiedzi), zaś ZGK zaprzecza, aby taki wniosek otrzymał.
Wszystko to daje podstawy do uznania, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej (z 7 sierpnia 2015 r. ponowiony w dniu 10 czerwca 2016 r.) – którego niezałatwienie jest przedmiotem skargi T. Ź. z 26 września 2016 r. – nie został nigdy złożony podmiotowi (ZGK), któremu bezczynność jest w skardze zarzucana.
W konsekwencji, wobec faktu niezłożenia w ZGK wniosku o udostępnienie żądanych informacji publicznych, skarga na bezczynność tego podmiotu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (pkt 1 sentencji postanowienia), na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 22.05.2012 r., I OSK 973/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
O zwrocie uiszczonego wpisu (pkt 2 sentencji postanowienia), Sąd orzekł stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.