Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę H. P..
Skarga ta została sporządzona w dniu [...] czerwca 2022 r. i jest kierowana do Sądu Okręgowego w P.. Z jej treści wynika, że dotyczy skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2020 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2017 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu niesłusznie pobranej renty rodzinnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2022 r., poz. 1009, j.t., dalej zwana u.s.u.s.) Prezes Zakładu jest organem Zakładu, zaś zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy Prezes Zakładu, jako jego organ, kieruje Zakładem i reprezentuje go na zewnątrz. Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.s.u.s. zasadą jest, że Zakład wydaje decyzje w sprawach indywidualnych. Zgodnie z art. 66 ust. 1 cyt. Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada osobowość prawną, a jego siedzibą jest miasto stołeczne Warszawa.
Podkreślić także należy, że w sprawie nie ma zastosowania § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U nr 2020, poz. 1773,j.t.), ponieważ przepis ten odnosi się wyłącznie do zamkniętego katalogu spraw, których przedmiotem jest umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek o których mowa w art. 28-29 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Z treści skargi Sąd wywiódł wniosek, że jej przedmiotem jest przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w Ś. w przedmiocie zwrotu niesłusznie pobranej renty rodzinnej.
Zakres właściwości sądów administracyjnych został określony w art. 3 p.p.s.a, zgodnie z którym:
§ 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (dalej zwanym K.p.c.) sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów (art. 2 K.p.c.).
Kognicja sądów administracyjnych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została określona w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Określony tam katalog spraw ma charakter zamknięty i obejmuje decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku, decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia, a także decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jest to uregulowanie szczegółowe w stosunku do przywołanego wcześniej art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
W związku z powyższym, skarga na przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w P. Inspektorat w Ś. w przedmiocie zwrotu niesłusznie pobranej renty rodzinnej nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego.
Z przekazanych akt sprawy wynika, że organ przekazał również tożsame dokumenty pismem z [...] czerwca 2022 r. do Sądu Okręgowego w P. celem załatwienia zgodnie z kompetencjami.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.