Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2015r. H. W. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie załatwienia jej wniosku z dnia [...] czerwca 2015r. (data złożenia do organu) o "unieważnienie" decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r., nr [...] dotyczącej podziału działki nr [...] w S. W skardze H. W. domagała się również "ukarania organu z uwagi na przewlekłość załatwienia sprawy" oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wniosek ten H. W. złożyła w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1737/14 oddalającym skargę kasacyjną od wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 kwietnia 2014r. stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Tarnowo Podgórne z dnia 21 marca 2000r., nr XXX/237/2000 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów działalności gospodarczej w Sadach w całości.
Pismem z dnia [...].08.2015r., a następnie z dnia [...] września 2015r. wnioskodawczyni wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i przyspieszenie rozpatrzenia jej wniosku w sprawie unieważnienie decyzji Wójta opisanej wyżej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na fakt rozpatrzenia wniosku H. W. w dniu [...] października 2015r. poprzez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga okazała się częściowo zasadna, a przedmiotem niniejszego postępowania było zagadnienie, czy organ, w tym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu dopuściło się bezczynności w rozpoznawaniu wniosku skarżącej z dnia [...] czerwca 2015r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne, a także jaki charakter miała ewentualna bezczynność.
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 par.1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U. nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu organów (art.3 par. 2 pkt 8 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270 zwana dalej ppsa). Kognicja sądu w postępowaniu wywołanym skargą na przewlekłość lub bezczynność organu ogranicza się do badania czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w terminie określonym w art. 35 kpa, a także czy po wniesieniu skargi zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku wytoczenia skargi na określone rozstrzygnięcie organu.
W niniejszej sprawie organ, już po wniesieniu skargi na bezczynność wydał akt (decyzję z dnia [...] października 2015r.), kończącą postępowanie, w tym zakresie więc, to znaczy w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, postępowanie ulegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
Należy podnieść, że wydanie, w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji lub postanowienia nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt. 8 ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 ppsa). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa, sąd - uwzględniając skargę - jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 ppsa w przypadku uwzględnienie skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny.
W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 ppsa jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.
W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego, ocenia czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania, oraz na podstawie tej oceny, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 ppsa, jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi, bądź umorzenia postępowania sądowego.
Przepis art. 149 ppsa w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 ppsa wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417¹ § 3 kc, wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu.
Przechodząc do niniejszego postępowania należało więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność, nie powodowało, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.
W niniejszej sprawie postępowanie w tej samej sprawie, już uprzednio, zostało wszczęte z wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2013r., uzupełnionego wnioskami z dnia [...].12.2013r. i [...].12.2013r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r., nr [...] SKO w Poznaniu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Tarnowo Podgórne z dnia [...] lipca 2004r., nr [...]. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] lutego 2014r. organ (SKO) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...].01.2014r. - decyzją z dnia [...] maja 2015r., nr [...].
Od decyzji tej skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015r., w sprawie IV SA/Po 538/15 skargę oddalił. Wyrok ten jest nieprawomocny.
Mając na uwadze powyższe ustalenia co do działania organu w związku z toczącym się postępowaniem, wydaniem aktu po czterech miesiącach od dnia złożenia wniosku, ale również mając na względzie zwłaszcza to, że wniosek skarżącej w niniejszej sprawie jest ponownym wnioskiem w tej samej sprawie, mimo rozpoznania go już zarówno przez organ jak i Sąd, a przede wszystkim wydanie decyzji przed rozprawą - Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce, ale nie miała ona charakteru rażącego. W tej sytuacji należało orzec jak w punkcie 2 i 3 sentencji.
Zawarty w skardze wniosek skarżącej "o ukaranie organu z uwagi na przewlekłość załatwienia sprawy" Sąd potraktował jako wniosek o nałożenie na organ grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ppsa. Z uwagi na okoliczności sprawy przedstawione wyżej, fakt, iż organ nie dopuścił się rażącej bezczynności a skarżąca ponawia wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej podziału nieruchomości - Sąd uznał, że żądanie to jest nieuzasadnione i z tego względu orzekł jak w punkcie 4 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.