Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu umorzył postępowanie w sprawie ze skargi C. J. na bezczynność Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w L. w przedmiocie niewydania decyzji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 5 maja 2009 r. cofnął skargę. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270: z późn. zm. - dalej Ppsa) umorzył postępowanie.
Pismem z dnia 3 czerwca 2009 r. Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie powyższego postanowienia w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania podnosząc, iż postanowienie to nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, pomimo zgłoszenia przez Skarżącego w skardze i w piśmie z dnia 5 maja 2009 r. żądania zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący wskazał również, iż nie cofnął on skargi, a jedynie poinformował Sąd o okoliczności skutkującej bezprzedmiotowością postępowania, zatem podstawą umorzenia powinien być przepis art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 209 Ppsa Wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204.
Natomiast zgodnie z art. 201 § 1 Ppsa zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 Ppsa tzn. w razie uwzględnienia przez organ skargi w całości.
Jednakże wobec uznania przez Sąd, iż skarżący cofnął skargę Sąd rozpoznając sprawę na podstawie art. 153 Ppsa jest związany powyższą oceną, a co za tym idzie skarżącemu nie przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania.
Ponadto wskazać należy, iż nawet gdyby przyjąć, że Sąd błędnie odczytał intencję skarżącego, a co za tym idzie, iż skarżący nie cofnął skargi, to nawet wtedy nie przysługiwałby mu zwrot kosztów postępowania, ponieważ w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z autokontrolą.
Zgodnie z art. 54 § 3 Ppsa organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
Zatem z autokontrolą mamy do czynienia wyłącznie w sytuacji, gdy organ dopiero po otrzymaniu skargi na bezczynność podejmie rozstrzygnięcie. Natomiast z autokontrolą nie będziemy mieli do czynienia, kiedy organ jeszcze przed wniesieniem skargi wyda decyzję, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w L. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego potrąconego przy wypłacie tego uposażenia. Natomiast skarga na bezczynność została wniesiona dopiero w dniu 16 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego na kopercie k. 33).
Z prostego zestawienia dat jednoznacznie wynika, iż decyzja została wydana przed wniesieniem skargi. Zatem impulsem do wydania rozstrzygnięcia przez organ nie była skarga na jego bezczynność, a więc rozstrzygnięcie nie zostało podjęte w wyniku autokontroli.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż kwestia skuteczności doręczenia decyzji z dnia 11 września 2009 r. nie ma znaczenia dla oceny czy organ w dniu wnoszenia skargi pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu żądania skarżącego. Kwestię wydania decyzji należy odróżnić od jej doręczenia.
W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 17 grudnia 2007 r., I FPS 5/07, ONSAiWSA 2008/2/22, ZNSA 2008/1/109, Prok.i Pr.-wkł. 2008/5/46, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "jeśli wziąć pod uwagę literalne znaczenie określenia "wydanie decyzji", wynikające w szczególności z przepisów procesowych - art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137. poz. 926 ze zm.), należy uznać, że pojęcie to odnosi się do sporządzenia aktu, zawierającego te elementy, o których mowa w art. 210 Ordynacji podatkowej. Wyrazem sporządzenia decyzji jest m.in. jej podpisanie przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania (art. 210 § 1 pkt 2 i 8). Potwierdza to brzmienie art. 212 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego jednoznacznie odmienność instytucji wydania i doręczenia decyzji, a także sekwencja tych czynności, z których pierwszą jest wydanie poprzedzające doręczenie ("Organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia").
W uzasadnieniu uchwały Sąd zwrócił również uwagę, iż okoliczność, że zarówno w przepisach Ordynacji podatkowej jest mowa o wydaniu, jak i doręczeniu decyzji, potwierdza, przy założeniu racjonalności ustawodawcy, że pojęcia te mają odmienne znaczenie i pełnią różne funkcje.
Co prawda powyższy pogląd dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej, to jednakże ze względu na to, iż przepisy Kpa mają prawie identyczne brzmienie jak przepisy Ordynacji podatkowej (art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 107 Kpa, a także art. 212 zd. 1 Ordynacji i art. 110 Kpa), mogą mieć one odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Ponadto wskazać należy, iż gdyby uznać, że wydanie decyzji następuje dopiero z chwilą jej doręczenia, to powyższe prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. W przypadku wielości stron każda z nich mogłaby przecież otrzymać taką decyzję w innej dacie, podczas gdy kontrola prawidłowości decyzji przez sąd administracyjny odbywa się według kryterium jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym właśnie w dacie wydania. W konsekwencji mogłoby to prowadzić do wniosku, iż wobec jednej strony, która otrzymała ją w określonym stanie prawnym, decyzja jest legalna, a wobec innej strony, która otrzymała ją po zmianie tego stanu prawnego, ta sama decyzja narusza prawo (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05 (ONSAiWSA 2006, nr 5), wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r. I OSK 453/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Wobec powyższego jeszcze raz należy podkreślić, iż datą wydania decyzji jest data wydania decyzji na piśmie lub data ogłoszenia jej ustnie, z tym że datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem składniki. Natomiast w razie wątpliwości co do daty podpisania należy przyjąć, iż datą tą jest data umieszczona na decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 175/07).
Wobec powyższego skoro przed wniesieniem skargi na bezczynność organ wydał już rozstrzygnięcie, to nie może być mowy, iż zostało one wydane w wyniku autokontroli. Zatem w niniejszej sprawie nie znajdowałby zastosowania art. 201 § 1 Ppsa w zw. z art. 54 § 3 Ppsa. Zatem Sąd na podstawie art. 209 Ppsa nie był obowiązany do umieszczenia w orzeczeniu rozstrzygnięcia wniosku strony o zwrot kosztów postępowania. Jeszcze raz należy podkreślić, iż Sąd obowiązany jest umieścić w orzeczeniu rozstrzygnięcie wniosku o zwrot kosztów tylko w razie wydania orzeczenia uwzględniającego skargę oraz orzeczenia, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa.
Skoro w niniejszej sprawie Sąd nie uwzględnił skargi skarżącego, jak również nie wydał orzeczenia, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa, w szczególności nie umorzył postępowania z uwagi na uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność, to nie miał obowiązku umieszczania w orzeczeniu rozstrzygnięcia o wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 157 § 1 i 2 Ppsa orzekł jak w sentencji.
/-/ I. Kucznerowicz
AT