Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca [...] r. R. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) skargę na bezczynność organu – Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu Skarżący podał, że dnia [...] lipca [...] r. złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] czerwca [...] r. nr [...] o odmowie ustalenia warunków zabudowy. Urząd Miasta P. pismem z dnia [...] lipca [...] r. poinformował Skarżącego, że przekazał to odwołanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. (dalej SKO). Mimo kilkakrotnych interwencji w SKO, Skarżący nie otrzymał odpowiedzi na temat stanu zaawansowania toczącego się postępowania, mimo że od chwili przekazania akt sprawy do organu odwoławczego upłynęło 21 miesięcy. Do skargi R. w. załączył odpis pisma z prezentatą SKO z dnia [...] maja [...] r., w którym wnosił o "wyjaśnienie dlaczego do dnia dzisiejszego nie otrzymałem żadnej odpowiedzi na moje pismo z dnia [...] lipca [...] r. Odwołanie wraz z dokumentami Urząd Miasta przekazał pismem z dnia [...] r." (k. 3-11 akt IV SAB/Po 17/10).
W odpowiedzi z dnia [...] kwietnia [...] r. Prezydent Miasta P. poinformował, że w Wydziale Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. prowadzone było na wniosek Skarżącego postępowanie administracyjne o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego i gospodarczego wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne na działce nr [...] ark. [...] obręb [...] przy ul. [...] w P. Dnia [...] czerwca [...] r. wydano decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Dnia [...] lipca [...] r. Skarżący złożył od owej decyzji odwołanie, które przekazano pismem z dnia [...] lipca [...] r. wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P., które potwierdziło jego odbiór dnia [...] lipca [...] r. (k. 12, 15, 16 akt IV SAB/Po 17/10).
Pismem z dnia [...] maja [...] r. Skarżący wyjaśnił, że złożona przezeń skarga dotyczy bezczynności SKO w P. (k. 17, 19, 22, 23 akt IV SAB/Po 17/10).
Zarządzeniem z dnia [...] lipca [...] r. odpis skargi R. W., osobiście przezeń podpisany, doręczono SKO, które w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadniając swe stanowisko SKO podało, że decyzja administracyjna nr [...], kończąca postępowanie odwoławcze, została wydana w dniu [...] lipca [...] r. (dalej decyzja z [...] lipca [...] r.), a następnie wysłana stronom postępowania. Wobec wydania decyzji po wywiedzeniu skargi na bezczynność, nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego (k. 37-38 akt IV SAB/Po 17/10; k. 5, 6, 10-13 akt [...]).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie jako bezprzedmiotowe, ulega umorzeniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) sąd administracyjny rozpatruje skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Dotyczy to takich spraw, które mogą być zakończone decyzją lub postanowieniem, albo które odnoszą się do innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd może rozpatrywać skargi na bezczynność organów wtedy, gdy skarga dotyczy sprawy o charakterze administracyjnym.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł skargę na bezczynność SKO, które na skutek złożonego w dniu 12 lipca 2008 r. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 24 czerwca 2008 r., obowiązane było do wydania aktu w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 in fine k.p.a.). Odwołanie z dnia 12 lipca 2008 r. wpłynęło do SKO dnia 22 lipca 2008 r. (prezentata SKO; k. 16 akt IV SAB/Po 17/10; k. 6 akt SKO).
Skoro SKO pozostawało w bezczynności przez ponad dwadzieścia miesięcy, licząc od dnia złożenia odwołania, to jedynym narzędziem pozwalającym Skarżącemu na skuteczne jej zwalczanie była skarga do sądu administracyjnego.
Jedynym warunkiem dla wniesienia niniejszej skargi jest pozostawanie przez SKO w bezczynności, bowiem w postępowaniu przed tym organem zgodnie z ustawą nie przysługują stronie żadne środki zaskarżenia do zwalczania bezczynności organu na drodze administracyjnej (postanowienie NSA z 6.7.2006 r. I OSK 480/06, dostępne w Internecie na stronie https//cbois.nsa.gov.pl).
Co do zasady bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznana uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracji obowiązany był, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Decydujące znaczenie dla Sądu ma to, czy organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Badaniu podlegają działania organu mające miejsce również po wniesieniu skargi do Sądu.
Z akt administracyjnych wynika, że dopiero w dniu podjęcia zarządzenia o przekazania odpisu skargi do SKO, złożonej uprzednio bezpośrednio do Sądu Administracyjnego, została wydana decyzja administracyjna kończąca postępowanie odwoławcze (SKO-GP-4000/631/08). Odpis pisma Skarżącego z dnia 22 marca 2010 r., po uzupełnieniu braku formalnego w postaci oryginału podpisu R. W., ma cechy prawne oryginału skargi (k. 37-38, 39v akt IV SAB/Po 17/10). W takim samym trybie uzupełnia się braki formalne pozwu na podstawie art. 130 § 1 w zw. z art. 126 § 1 pkt 4 kpc i braki formalne skargi (art. 49 § 1 i 3 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 ppsa).
Art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, w myśl którego Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to - z przyczyn innych niż wymienione w § 1 pkt 1 i 2 tego artykułu - stało się bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa - organ ten wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26.11.2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 4/09/63 s. 62; postanowienie NSA z 9.2.2010 r., II GSK 23/10).
Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Wobec wydania decyzji z 29 lipca 2010 r. - po wywiedzeniu skargi na bezczynność - nie jest możliwe zobowiązanie organu do wydania decyzji kończącej postępowanie, co skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego. Nie istnieje bowiem w chwili orzekania przez Sąd przedmiot zaskarżenia - bezczynność organu administracji. Mając na uwadze powyższe Sąd, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ppsa obowiązany jest orzec o umorzeniu postępowania. W takiej sytuacji nie ma podstaw do oddalenia skargi, gdyż powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Skoro organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi, ale przestał być bezczynny wydając decyzję z dnia 29 lipca 2010 r., należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 201 § 1 ppsa (uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 26.11.2008 r. - I OPS 6/08, ONSAiWSA 4/09/63 s. 62-63), które obejmuje wpis od skargi w wysokości 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm; k. 25 akt IV SAB/Po 17/10).
Ubocznie należy ponadto stwierdzić, że podnoszony przez Skarżącego wniosek o ukaranie winnych zaistniałej w postępowaniu administracyjnym bezczynności może stanowić wyłącznie przedmiot odrębnego postępowania (k. 46 akt IV SAB/Po 17/10).