Uzasadnienie
Dnia [...] stycznia 2012 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") wpłynął wniosek "[...]" Ł. D. (dalej: "Inwestor" lub "Skarżący") z dnia [...] stycznia 2012 r. o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku handlowo-mieszkalnego wraz z wewnętrzną instalacją gazową (kategoria obiektu XVII) w [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], PINB wezwał Inwestora do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w zakresie wyliczonym w wezwaniu. Wezwanie doręczono Inwestorowi w dniu 18 stycznia 2012 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (w dacie nagłówkowej omyłkowo wskazano rok "2011") pełnomocnik Inwestora, J. K., wniósł do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu (dalej: "WWINB") zażalenie na bezczynność PINB, wskazując na nie załatwienie wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, tj. wezwania do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.; dalej: "Prawo budowlane", w skrócie "p.b.") w sposób, o którym mowa w art. 59c p.b. Uzasadniając napisał, że pomimo upływu 21 dni organ I instancji nie tylko nie przeprowadził obowiązkowej kontroli, ale nawet nie zawiadomił o jej terminie. Zażalenie wpłynęło do siedziby organu odwoławczego w dniu 30 stycznia 2012 r.
Jednocześnie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (w dacie nagłówkowej omyłkowo wskazano rok "2011") pełnomocnik inwestora wezwał PINB do usunięcia naruszenia prawa, tj. do załatwienia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku – wezwania do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a p.b. w sposób, o którym mowa w art. 59c p.b. W uzasadnieniu powielił argumenty zażalenia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], PINB odmówił inwestorowi wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie zostały dołączone do wniosku kompletne dokumenty określone w art. 57 ust. 1 pkt 2 oraz art. 57 ust. 2 p.b. Od opisanej decyzji Inwestor wniósł odwołanie do WWINB.
Dnia [...] marca 2012 r. do PINB wpłynęło pismo organu odwoławczego, z nakazem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego poprzez przeprowadzenie obowiązkowej kontroli przedmiotowego budynku w trybie art. 59a p.b., Została ona przeprowadzona przez PINB w dniach [...] kwietnia 2012 r.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. inwestor, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na bezczynność PINB w [...] "w załatwieniu sprawy: wniosku z dnia 03.01.2012 r. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku handlowo-mieszkalnego, tj. wezwania do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a Prawa budowlanego w sposób, o którym mowa jest w art. 59c Prawa budowlanego". Wskazując na naruszenie art. 59c ust. 1 p.b. poprzez jego niezastosowanie Skarżący wniósł o (1) przeprowadzenie obowiązkowej kontroli przez PINB, tj. uwzględnienie skargi przez organ administracji w trybie autokontroli względnie o (2) zobowiązanie PINB do przeprowadzenia kontroli w zakreślonym przez Sąd terminie w przypadku nie skorzystania przez organ z trybu autokontroli.
Nadto Skarżący wniósł o: (3) stwierdzenie, że "nie przeprowadzenie kontroli – bezczynność" miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, (4) wymierzenie PINB grzywny oraz (5) zasądzenie od PINB na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w łącznej kwocie 357 zł (wynagrodzenie pełnomocnika 240 zł, wpis 100 zł i koszty udzielonego pełnomocnictwa – opłata skarbowa 17 zł). W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ w swoim piśmie z dnia 23 lutego 2012 r. błędnie potraktował słowo "wniosek", o którym mowa w art. 57 ust. 1 i 6 p.b. zakładając, że pod tym pojęciem kryją się również załączniki.
Dalej Skarżący podnosząc, że postanowieniem z dnia 28 lutego 2012 r. organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione, zastrzegł, że intencje Skarżącego zostały źle odczytane – zażalenie nie dotyczyło bowiem załatwienia sprawy: pozwolenia na użytkowanie, ale bezczynności w przeprowadzeniu kontroli. Wbrew stanowisku WWINB postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie nie zostało zakończone. Obowiązek zastosowania art. 59 ust. 5 p.b. w takiej sytuacji ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy. Organ nie wydał do tej pory żadnej decyzji naprawczej z art. 51 p.b.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie, wskazując, że Inwestor dopiero po złożeniu odwołania uzupełnił załączniki do wniosku o udzielnie pozwolenia na użytkowanie.
Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Skarżący, na wezwanie Sądu, doprecyzował skargę poprzez wskazanie, że podstawę prawną wniosku o wymierzenie organowi grzywny stanowi art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a.").
Pismem z dnia 15 maja 2012 r. Skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowego i zasądzenie od PINB na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Do wniosku załączył kserokopię decyzji WWINB z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], uchylającą decyzję PINB z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], i udzielającą Inwestorowi pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Skarżący podkreślił, ze PINB przeprowadził obowiązkową kontrolę w dniach [...] kwietnia 2012 r., wobec czego postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z powyższych regulacji wynika, że zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne, co do zasady, tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wyżej przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Z treści skargi jednoznacznie wynika, że dotyczy ona bezpośrednio bezczynności PINB w przeprowadzeniu kontroli, o której mowa w art. 59a p.b., a nie w wydaniu pozwolenia na użytkowanie. Zobowiązanie PINB do przeprowadzenia tej kontroli stanowiło przedmiot żądania skargi. Ponadto w uzasadnieniu skargi (s.
- 3) podkreślono, że wniesione uprzednio do WWINB zażalenie na bezczynność PINB nie dotyczyło załatwienia sprawy: pozwolenia na użytkowanie, lecz bezczynności w przeprowadzonej kontroli.
W związku z powyższym należy zauważyć, że kontrola, o której mowa w art. 59a p.b., jest elementem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, kończącego się wydaniem decyzji. Kognicja sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje – i bezczynność organów w ich wydawaniu – natomiast nie obejmuje orzekania co do określonych elementów (etapów) postępowania poprzedzających wydanie decyzji. Powyższe oznacza brak właściwości sądu administracyjnego w niniejszej sprawie (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Zatem jedynie na marginesie Sąd podkreśla, że dostrzega, z jednej strony, fakt, że skarga na bezczynność PINB w przeprowadzeniu kontroli została wniesiona już po wydaniu decyzji przez ten organ, jak i, z drugiej strony, to, że PINB wydał swoją decyzję po upływie terminów wskazanych w art. 59c ust. 1 p.b. Kwestie te pozostają jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Odrzucenie skargi czyni bezprzedmiotowym wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a., bowiem warunkiem do fakultatywnego orzeczenia przez sąd o wymierzeniu grzywny jest uwzględnienie skargi zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. Z tego samego powodu Sąd ocenia jako bezzasadny wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania, bowiem, aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (por. postanowienie NSA z 17.01.2012 r., I FSK 1803/11, Lex nr1103096).
Mając wszystko to na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.