Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. K. P. złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność "Wydziału Gospodarki Gruntami i Rolnictwa Urzędu [...]". Napisał, że dnia [...] r. I. N. - mieszkanka wsi [...], w której mieszka Skarżący- wystąpiła do Urzędu [...] o "udostępnienie do powszechnego użytku drogi gminnej nr [...] położonej w [...]" a zajętej nielegalnie przez rolników, których gospodarstwa przylegają do tej drogi. Do tej samej drogi przylega również gospodarstwo Skarżącego i droga ta bardzo ułatwiłaby dojazd do użytkowanych przez Skarżącego gruntów. Pismem z dnia 28 października 2008 r. Sąd, na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa) przekazał skargę według właściwości Burmistrzowi [...] (dalej Burmistrz), jako mylnie skierowaną bezpośrednio do Sądu (k. 4-6 akt IV SAB/Po 32/09).
Pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r., po wcześniejszym ponagleniu przez Sąd, Burmistrz przesłał odpowiedź na skargę w której napisał, że po przygotowaniu odpowiednich dokumentów geodezyjnych Miasto [...] wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] z pozwami o nakazanie usunięcia się z drogi gminnej przeciw 35 właścicielom bądź współwłaścicielom nieruchomości. O powyższym został zawiadomiony Skarżący. Burmistrz załączył kserokopie 34 pozwów. Sprawa z tychże pozwów toczy się przed Sądem Rejonowym w [...] pod sygnaturą [...] (k. 11, 14, 20-53, 54-88 akt sądowych).
Pismem z dnia 07 maja 2009 r. Sąd zapytał Skarżącego, czy podtrzymuje swą skargę i wyjaśnił, że sądy administracyjne nie są powołane do rozstrzygania spraw cywilnoprawnych. Skarżący wyjaśnił w odpowiedzi, że skargę podtrzymuje, gdyż wniesienie skargi przyczyniło się do "częściowej likwidacji zaniechania wlokącego się od marca 2002 r. w sprawie udostępnienia drogi gminnej nr [...] do publicznego użytku (k. 91, 92, 96 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych.
Na wstępie należy wskazać, że ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. 74/95/368 ze zm.), na którą powołuje się Skarżący w skardze, od 01 stycznia 2004 r. nie obowiązuje. Utraciła moc na podstawie art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1271 ze zm.). Art. 2 wymienionej ustawy stanowi, że z dniem 01 stycznia 2004 r. weszła w życie wcześniej już wymieniona ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa).
Zakres kontroli działalności administracji publicznej w ppsa został określony w sposób pozytywny. Z przepisu art.3 § 2 ppsa wynika, że skarga na bezczynność organu jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Skarga na bezczynność organów przysługuje zatem tylko w tych sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia administracyjne oraz w tych sprawach, w których mogą być podejmowane akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a także wówczas, gdy odrębna ustawa tak stanowi.
W przedmiotowej sprawie nie mogła być wydana decyzja administracyjna czy też dokonania czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ppsa, bowiem brak jest przepisu prawa, który przewidywałby wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie udostępnienia drogi – czego zdaje się oczekiwać Skarżący od sądu administracyjnego. Miasto [...] wystąpiły do Sądu Rejonowego w [...] z pozwami o nakazanie usunięcia się z drogi gminnej. Wytoczenie powództwa inicjującego spór cywilny, nie należy do żadnej z kategorii aktów z zakresu administracji publicznej wymienionych w przepisie art. 3 § 2 pkt 1-4 ppsa, co skutkować musiało odrzuceniem skargi z przyczyn przedmiotowych (odpowiednio- postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 23.1.2007 r.- II SAB/Bk 64/06; postanowienie NSA z 6.7.2004 r.- OSK 547/04- ONSAiWSA 3/04/51, akceptowane przez J. P. Tarno "Ppsa. Komentarz" W. Pr. 2006 s. 174- 175 uw.2 lit. c).
Skarga jest niedopuszczalna także z przyczyn podmiotowych- skoro z wnioskiem wystąpiła I. N., to K. P. nie może w takiej sprawie wystąpić ze skargą na bezczynność.
Jedynie na marginesie należy wskazać, że niezależnie od powództwa cywilnego, zarządca drogi może z urzędu wymierzyć osobie, która zajęła pas drogowy bez zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4- 6 (art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j. t. Dz.U. 19/07/115 ze zm.).
Skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa należało odrzucić.
/-/ M. Dybowski mb