Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] września 2016 r. stanowiącego zażalenie na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. o uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2016 r. sygn. akt IV SAB/Po 43/15 R. P. (zwany dalej: skarżący) zażądał m.in. wyłączenia referendarza Damiana Mataczyńskiego. Uzasadniając to żądanie, wnioskodawca wskazał, że ma "wątpliwości co do jego bezstronności".
Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie referendarza Damiana Mataczyńskiego z dnia [...] września 2016 r., w którym wskazał on, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1 – 3 lub w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej: Ppsa), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy R. P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza nie może zostać uwzględniony.
Instytucja wyłączenia referendarza ukształtowana jest poprzez odesłanie do przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 24 § 1 Ppsa) i ma na celu zagwarantowanie bezstronności przy orzekaniu w danej sprawie, tzn. ma zapewnić, aby na treść rozstrzygnięcia nie miały wpływu osobiste zapatrywania i uprzedzenia osoby biorącej udział w jego podjęciu. Powołana ustawa przewiduje dwie grupy przyczyn wyłączenia referendarza, tj. z mocy prawa oraz na wniosek strony (czy tez żądanie referendarza).
Zgodnie z art. 18 § 1 Ppsa, referendarz jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki: swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron: w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; dotyczących skarg na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Niezależnie od wskazanych przyczyn, zgodnie z art. 19 Ppsa sąd wyłącza referendarza na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o wyłączenie referendarza w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że w świetle przywołanych wyżej przepisów nie mógł on odnieść skutku. Nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo stwierdzenie wnioskodawcy, że – w jego ocenie – działalność referendarza budzi wątpliwości co do jego bezstronności, bez wskazania przez skarżącego na okoliczności, w których stanowisko to znajdowałoby uzasadnienie. Należy wyjaśnić, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie.
Sąd stwierdził, że nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 Ppsa powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na mocy art. 24 § 1 w zw. z art. 22 § 1 i 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.