Uzasadnienie
W piśmie z dnia 5 maja 2014 r. I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy P. polegającą na niepodjęciu działań w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2012 r., którą nakazano W. L. wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom – zalewaniu sąsiednich działek.
Przed wniesieniem skargi do Sądu skarżąca złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organy wyższego stopnia.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu bowiem jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów administracji wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności o których mowa we wskazanym przepisie. Na te też postanowienia w dalszej kolejności przysługiwała będzie skarga do sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi I. K. uczyniła bezczynność Wójta Gminy P. polegającą na niepodjęciu działań w sprawie egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2012 r., którą nakazano W. L. wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom – zalewaniu sąsiednich działek.
Wyjaśnić zatem należy, że procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej została zawarta w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 tej ustawy podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ I instancji. Obok wierzyciela drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 ustawy). Dlatego też w świetle art. 6 § 1 cyt. ustawy, jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, to wyłącznie wierzyciel może i powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
Oznacza to, że wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić tylko na wniosek wierzyciela, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 1 i 2 cyt. ustawy.). Poza wierzycielem i zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w ograniczonym zakresie mogą uczestniczyć także inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy. Taką możliwość przewiduje art. 6 § 1a powoływanej ustawy który stanowi, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Powoływany art. 6 § 1a ww. ustawy przewiduje zatem szczególne w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego uregulowanie bezczynności organu w podjęciu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego jest jedynym środkiem prawnym, który może być w takiej sytuacji wykorzystany przez osobę trzecią. Podmiotowi takiemu nie przysługuje zażalenie (a następnie skarga do Sądu) na bezczynność organu administracji w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji pod redakcją R. Hausera z 2012 r. pkt 8 i 9 komentarza do art. 6, ponadto wyrok NSA 30 czerwca 2003 r. sygn. II SAB/Ka 138/02).
W świetle powyższego przedmiotem skargi mogłaby być jedynie bezczynność organu wyższego stopnia w rozpatrzeniu skargi wniesionej w trybie art. 6 § 1a cyt. ustawy. Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie występowała ze skargą na podstawie tego przepisu. Wobec tego wniesioną skargę należało uznać za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić.