Uzasadnienie
Pismem procesowym z dnia 15 lipca 2008 r. A. F., E. C., A. S. oraz L. D., działając przez adwokata R. N. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozpatrzenia zażalenia z dnia 3 stycznia 2005 r. na bezczynność Wojewody [...] w sprawie wniosku o stwierdzenie, iż zespół pałacowo-parkowy nieruchomości objętej księgą wieczystą: "[...]", położonej w gminie M., nie podpada pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej. Zażalenie skarżący wnieśli w trybie art. 37 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskodawcy wystąpili do Wojewody [...]z powyżej opisanym wnioskiem w dniu 27 kwietnia 2004 r. Postępowanie nie zakończyło się wydaniem decyzji. Z uwagi na powyższe wnioskodawcy złożyli zażalenie z dnia 3 stycznia 2005 r. na niezałatwienie sprawy w terminie przez Wojewodę [...]. Jednakże do dnia dzisiejszego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wydał żadnej decyzji w przedmiotowej sprawie, tzn. nie rozpoznał zażalenia z dnia 3 stycznia 2005 r. na niezałatwienie przez Wojewodę [...] wniosku skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej bowiem postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżących na niezałatwienie przez Wojewodę [...] w terminie powyżej opisanego wniosku
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Jednocześnie, stosownie do art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydawane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydawane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność organów w wyżej wymienionych przypadkach.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w przewidzianym prawem terminie. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, bądź innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Postępowanie prowadzone na skutek wniesienia zażalenia, które zostało złożone przez skarżących w dniu 3 stycznia 2005 r. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i nie zmierza do wydania aktu lub czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej.
Orzeczenie, na które powołują się skarżący w skardze - sygn.akt II OSK 480/06 wskazuje, że art. 37 § 1 kpa przewiduje możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 kpa, jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego, pod warunkiem wszakże że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Z powyższego orzeczenia nie wynika - jak wywodzą skarżący - że na nierozpoznanie zażalenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi służy skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa do sądu administracyjnego.
Zażalenie jest jedynie środkiem zaskarżenia, który skarżący musi wyczerpać by skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu.
W niniejszej sprawie, skoro skarżący wywodzą, że nierozpoznany został ich wniosek złożony do Wojewody [...] z dnia 27 kwietnia 2004 r. o stwierdzenie, iż zespół pałacowo-parkowy nieruchomości objętej księgą wieczystą: "[...]", położonej w gminie M., nie podpada pod art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej to przysługuje im skarga na bezczynność Wojewody [...] (a nie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi), bowiem skutecznie wyczerpali tryb poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na nierozpoznanie wniosku przez Wojewodę [...].
W wyroku z dnia 1 czerwca 2006 r., sygn.akt I SA/Wa 2174/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zażalenie może być wniesione tylko na postanowienia, enumeratywnie wyliczone w kodeksie postępowania administracyjnego, do których nie zalicza się postanowień wydanych w trybie art. 37 § 2 kpa. Stanowisko organu wyższego stopnia, wyrażone w tym trybie ma charakter wpadkowy (incydentalny), na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. A contrario uznać należy, że niedopuszczalna jest skarga w przedmiocie nierozpoznania zażalenia wniesionego w trybie art. 37 kpa.
Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ nie był zobowiązany do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznać skargę za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.