Uzasadnienie
Pismem z 2 listopada 2012 r. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Środowiska w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 10 maja 2012 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że ww. wnioskiem skarżący, na podstawie art. 61 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 1 pkt 4 i 7 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437), art. 17 i art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493), art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz.
- 59) oraz art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051), wystąpił do Ministra Środowiska o:
- 1. wskazanie ważnej podstawy prawnej w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, uprawniającej Ministra Środowiska do utrzymywania w mocy po dniu 1 października 1996 r. w Statucie PGL LP upoważnienia dla Dyrektora Generalnego LP do ustalania w drodze zarządzeń własnych zasad sprzedaży przez Skarb Państwa drewna pozyskiwanego przez PGL LP w ramach sprawowanego zarządu z drzewostanu lasów państwowych;
- 2. potwierdzenie zachowania ważności zapisów w § 8 ust. 1 pkt 5i Statutu PGL LP po wejściu w życie przepisów art. 17 ust. 4 oraz art. 17a o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, a także przepisów ustawy o działach administracji rządowej;
- 3. ocenę - w ramach nadzoru nad PGL LP i gospodarką leśną zgodnie z art. 4 ust. 4 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach - przez Ministra, jako właściwego w tym zakresie naczelnego organu administracji rządowej ważności oraz zgodności z prawem:
- • zasad oraz regulaminów sprzedaży drewna w PGL LP,
- • uprawnień Dyrektora Generalnego LP;
Nadto, w przypadku dokonania negatywnej oceny, o której mowa w pkt 3, skarżący wniósł o:
- 1. stwierdzenie niezgodności z prawem, uchylenie i niezwłoczne wyeliminowanie ze stosowania zasad sprzedaży drewna w PGL LP;
- 2. unieważnienie wszystkich czynności cywilnoprawnych dokonanych przez Dyrektora Generalnego LP w stosunku do uznaniowo uprzywilejowanych nabywców drewna, zwłaszcza wielkich firm i koncernów zagranicznych działających w kraju, którym z rażącym naruszeniem zakazu z art. 9 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331) zapewniono poza przetargami i aukcjami zakupy drewna;
- 3. zakazanie Dyrektorowi Generalnemu LP dotychczasowych, samowolnych i bezprawnych praktyk w przedmiotowym zakresie;
- 4. zobowiązanie Dyrektora Generalnego LP, jako kierownika państwowej jednostki organizacyjnej zarządzającej jedynie lasami Skarbu Państwa do poszanowania zasad praworządności i zaniechania naruszeń.
W ocenie O. Minister Środowiska do dnia wniesienia skargi nie rozpoznał wniosku z dnia 10 maja 2012 r., w sposób określony w art. 104 K.p.a.
Minister Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z [...] czerwca 2012 r. znak: [...] udzielono skarżącemu odpowiedzi na wniosek z 10 maja 2012 r., a zatem w sprawie nie można mówić o bezczynności Ministra Środowiska.
W piśmie procesowym z 10 czerwca 2013 r. O. podtrzymał skargę, wskazując, że gdyby organ należycie rozpoznał żądanie skarżącego i wydał decyzję lub postanowienie, nie byłoby podstaw do wniesienia skargi na bezczynność. Pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody Ministerstwa Środowiska z [...] czerwca 2012 r. - w świetle przepisów K.p.a. - nie może mieć w sprawie żadnego znaczenia. Zgodnie, bowiem z art. 104 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W sprawach ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej sąd administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Innymi słowy przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia czy organ w dacie orzekania pozostaje w bezczynności.
Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm., zwana dalej: P.p.s.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w ustawowym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., str. 86).
Przede wszystkim należy podkreślić, iż zasada sformułowana w art. 6 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwienia spraw określonych w art. 35 i 36 K.p.a. Obowiązek załatwienia spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z zasadami wyrażonymi w art. 7 i 8 K.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa.
W myśl art. 35 § 3 K.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić – nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest, zgodnie z treścią art. 36 K.p.a., zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W myśl art. 37 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 (...) stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu musi być poprzedzone wyczerpaniem trybu przewidzianego w ww. art. 37 K.p.a.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżący zastosował się do dyspozycji art. 37 K.p.a., co czyni dopuszczalnym rozpoznanie wniesionej do Sądu skargi.
Jak wynika z akt sprawy skarżący domaga się od organu formalnego rozpoznania wniosku z 10 maja 2012 r. W piśmie tym szczegółowo opisuje motywy swojego działania i określa, czego, w związku z tym oczekuje od organu. Skarżący wyraźnie podaje podstawę prawną swojego żądania tj. m. in. art. 61 K.p.a., co jednoznacznie wskazuje, że domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego.
Tymczasem organ w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 10 maja 2012 r. przesłał mu jedynie pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. informujące o bezzasadności żądań skarżącego. Pismo to jakkolwiek stanowi odpowiedź organu na przedmiotowy wniosek, to jednak nie może być uznane za rozstrzygnięcie procesowe wniosku z 10 maja 2012 r. w rozumieniu przepisów prawa. Wskazać należy, że złożenie żądania wszczęcia postępowania w danej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Organ zobowiązany jest, na wstępnym etapie rozpoznania sprawy, przeprowadzić badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W niniejszej sprawie tego właśnie elementu zabrakło.
Skoro, zatem brak jest rozstrzygnięcia, które powinno zapaść bez zbędnej zwłoki z uwzględnieniem terminów określonych w art. 35 K.p.a., to bez wątpienia organ pozostaje w bezczynności. Dodatkowo zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie brak jest jakiegokolwiek pisma wypełniającego dyspozycję art. 36 § 1 K.p.a.
A zatem Sąd uznał, że udzielenie skarżącemu odpowiedzi pismem z 12 czerwca 2012 r., nie czyni skargi bezzasadnej. Jednocześnie Sąd przyjął, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a to z uwagi na fakt, że Minister podjął działania w przedmiocie wniosku skarżącego z 10 maja 2012 r. i udzielił odpowiedzi w piśmie z [...] czerwca 2012 r., tyle tylko, że nie w formie odpowiadającej wymogom, jakie stawia K.p.a. (Dział II, Rozdział 1 "Wszczęcie postępowania").
W tym stanie rzeczy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, nie może budzić wątpliwości, że zaistniała przesłanka uwzględnienia skargi na bezczynność i dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 149 P.p.s.a.