Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 10 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wa 1441/19

Uzasadnienie

W piśmie z dnia 26 lipca 2019 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], reprezentowane przez radcę prawnego, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że termin na załatwienie sprawy został przekroczony sześciokrotnie, a postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia powyższego wniosku toczy się bowiem blisko osiem miesięcy liczonych od daty uzupełnienia odwołania. Mimo złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa organ w dalszym ciągu pozostaje w bezczynności.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była bezczynność organu, a zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – zwaną dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego pierwotnie został skierowany do rozpoznania w tym trybie.

Skład orzekający doszedł do przekonania, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji, której na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jest niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 3 § 1 Ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 Ppsa stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Należy mieć na uwadze, że skarga na bezczynność może dotyczyć zatem sprawy, w której organ administracji publicznej zobligowany jest wydać decyzję administracyjną, postanowienie w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, nadano rygor natychmiastowej wykonalności - na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. (pkt IX decyzji)

Odwołanie od tej decyzji wniosło m.in. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...]. Zawarło także wniosek o wstrzymanie wykonania natychmiastowej wykonalności decyzji. Swoje żądanie powtórzyło w piśmie z dnia 26 lutego 219 r. Z analizy tych dokumentów wynika, że swoje żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (zniesienia rygoru natychmiastowej wykonalności) oparło o treści art. 135 K.p.a.

Wskazać należy, że rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji zarówno w chwili jej wydania (art. 108 § 1 K.p.a.), jak i po jej wydaniu (art. 108 § 2). Rozstrzygnięcie organu administracji publicznej w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli rygor ten jest nadawany w chwili wydania decyzji, stanowi jej składnik. Jeżeli natomiast rygor natychmiastowej wykonalności nadany został decyzji w formie postanowienia (art. 108 § 2), rolą organu odwoławczego jest ustalenie czy strona wnosi zażalenie na postanowienie o nadaniu rygoru czy też żąda wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji ze względu na uzasadniony przypadek (art. 135 Kpa). Wówczas w obu przypadkach winien wydać postanowienie, jednak tylko pierwsze z nich podlega kontroli sądowej. Inaczej zaś ma się sytuacja, gdy, jak w niniejszej sprawie, gdy rygor natychmiastowej wykonalności został nadany wprost w decyzji (art. 108 § 1 K.p.a). W takiej sytuacji strona nie może wnosić zażalenia na takie rozstrzygnięcie, może natomiast na zasadzie określonej w art. 135 K.p.a. żądać wstrzymania natychmiastowego wykonanie decyzji.

Rozstrzygnięcie w kwestii wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji przybiera postać postanowienia. Przepis nie określa wprawdzie takiej formy wyraźnie, lecz nie powinno budzić wątpliwości, że wynika ona z treści art. 123 k.p.a. Na postanowienie takie nie służy zażalenie. Jest to ponadto rozstrzygnięcie o charakterze wpadkowym, które nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty.

Skoro przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, wobec tego zaskarżenie bezczynności jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie postanowienia. W niniejszej sprawie nie będzie możliwe zaskarżenie ewentualnego postanowienia wydanego na podstawie art. 135 K.p.a., dlatego Sąd doszedł do przekonania, że skarga na bezczynność Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., której nadano na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności jest niedopuszczalna.

Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 120 Ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa.