Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. K. R. i R. R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Marszałka Senatu RP polegającą na niepodjęciu inicjatywy ustawodawczej mającej na celu wprowadzenie uregulowań dyscyplinujących niekompetentnych pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
W odpowiedzi na skargę Kancelaria Senatu wniosła o jej odrzucenie w stosunku do R. R., albowiem nie posiada legitymacji biernej do wniesienia skargi, gdyż nie wnosił petycji z dnia [...] listopada 2012 r., zaś w stosunku do K. R., albowiem skarga nie dotyczy spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.). Ponadto Kancelaria Senatu wniosła za uznanie ją za właściwą do występowania w niniejszej sprawie jako urząd podległy Marszałkowi Senatu.
W piśmie z dnia 10 września 2013 r. Sąd wezwał skarżących do wyjaśnienia, czy ich skarga dotyczy bezczynności Marszałka Senatu czy Kancelarii Senatu. Jednocześnie Sąd pouczył skarżących, że w razie braku odpowiedzi w terminie 7 dni, przyjmie, iż skarga dotyczy bezczynności Kancelarii Senatu. Wezwanie to doręczono skarżącym w dniu 16 września 2013 r., jednak pozostało bez odpowiedzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Uprawnionym do wniesienia skargi, w myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm., powoływanej jako: "P.p.s.a."), jest zaś każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto stosownie do § 2 tego unormowania uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego została oparta na kryterium interesu prawnego podmiotu wnoszącego skargę. Podkreślenia zatem wymaga, że skarżącym, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., jest podmiot, który ma interes prawny w złożeniu skargi, rozumiany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw lub obowiązków, a kończącym dane postępowanie administracyjne aktem (czynnością) lub bezczynnością organu. Zaznaczyć należy, że musi to być interes własny, indywidualny i wynikający z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej. Osoba, która nie ma interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy Sąd uznał, że skarga R. R. jest niedopuszczalna. Z dołączonego do odpowiedzi na skargę odpisu petycji z dnia [...] listopada 2012 r. wynika jednoznacznie, iż przedmiotową petycję wniosła jedynie K. R., albowiem tylko ona ją podpisała. Tym samym R. R. nie posiada legitymacji do wniesienia skargi na bezczynność Kancelarii Senatu RP w przedmiocie niepodjęcia inicjatywy ustawodawczej, co zresztą słusznie podkreślił pełnomocnik Kancelarii Senatu RP w odpowiedzi na skargę.
Jednocześnie w odniesieniu do skargi K. R. należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a.
Treść skargi K. R. wskazuje, że nie dotyczy ona spraw wyszczególnionych w powołanym wyżej przepisie. Przedmiotem skargi jest bowiem bezczynność Kancelarii Senatu polegająca na niepodjęciu inicjatywy ustawodawczej. Analiza powołanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że czynności podejmowane w trakcie procesu legislacyjnego czy też brak stosownych czynności w tym przedmiocie nie można zrównać z czynnościami i aktami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie legislacyjne nie mieści się także w ramach regulowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, brak również przepisów szczególnych, które umożliwiałyby skutecznie wniesienie skargi na czynności czy bezczynność w tym zakresie do sądu administracyjnego, wobec tego skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.