Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2015 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy S. wszczętego wnioskiem skarżącej z [...] czerwca 2011 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą techniczną na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości S. Skarżąca zażądała zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia przez Sąd akt organowi i stwierdzenia, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Dalej zarzuciła naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi zostało podniesione, że wniosek o wydanie powyższej decyzji złożono w dniu [...] czerwca 2011 r., jednak postępowanie - pomimo upływu trzyletniego terminu - nie zostało zakończone. W trakcie postępowania skarżąca wniosła zażalenie w trybie art. 37 K.p.a., rozpoznane przez Kolegium postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. zobowiązującym organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Przedmiotowe postanowienie doręczono skarżącej [...] grudnia 2014 r., ale do dnia wniesienia skargi nie doszło do wydania stosownego aktu administracyjnego. W przedstawionej sytuacji skarga jest w pełni usprawiedliwiona. Wójt Gminy S. – w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, zaś gdyby doszło do jej uwzględnienia, to stwierdzenie, że "bezczynność" nie miała charakteru rażącego. W motywach odpowiedzi organ podał, że skargę złożono w dniu [...] lutego 2015 r., natomiast w dniu [...] lutego 2015 r. wydano decyzję, którą wysłano do skarżącej [...] lutego 2015 r. Sprawa będąca przedmiotem postępowania należała do bardzo skomplikowanych oraz była przedmiotem niepokojów i protestów społecznych, czego wyrazem jest uzasadnienie decyzji, dlatego rozpoznawanie jej zajęło dłuższy okres niż zajmuje zwykłe standardowe załatwienie sprawy.
W dniu [...] czerwca 2015 r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że decyzja z [...] lutego 2015 r. została uchylona w postępowaniu odwoławczym decyzją z [...] marca 2015 r., a pismem z [...] maja 2015 r. Wójt wezwał skarżącą do sporządzenia i dostarczenia karty informacyjnej przedsięwzięcia w terminie 30 dni; pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na wydanie w dniu [...] lutego 2015 r. decyzji, jednocześnie poinformował, że po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzji z [...] lutego 2015 r., Wójt Gminy S. nie wydal nowej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie, której przedmiotem było wydanie decyzji środowiskowej zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze należy stwierdzić, że skarżąca - stosownie do art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.] przed wniesieniem skargi do Sądu wywiązała się z obowiązku wniesienia zażalenia - w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – do organu wyższego stopnia nad organem pierwszej instancji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Po drugie, stosownie do oznaczenia pisma – skargi - z [...] lutego 2015 r., przedmiotem rozważań Sądu była skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Wójta Gminy S. w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Skarga ta, oprócz wniosku o zobowiązanie organu i wyznaczenie organowi terminu na załatwienie sprawy, zawierała żądania dotyczące: wskazania, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przechodząc do oceny przewlekłości postępowania administracyjnego będącego przedmiotem skargi, najpierw należy podkreślić, że organy administracji publicznej zgodnie z zasadami ogólnymi – unormowanymi w art. 12 i art. 7 K.p.a. - powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Zatem sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie; a nadto organy winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej ma na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowań administracyjnych, a w konsekwencji zagwarantowanie skuteczniejszej realizacji prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Postępowanie prowadzone przewlekle, to postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, nieefektywne, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy.
Kontrolując działanie Wójta Gminy S. począwszy od wszczęcia postępowania, tj. od dnia [...] czerwca 2011 r. do wydania decyzji, tj. do dnia [...] lutego 2015 r., a dalej orzekania przez Sąd, tj. do dnia [...] czerwca 2015 r., uznano że w pewnych okresach składających się na całokształt postępowania, Wójt działał przewlekle, zwłaszcza wówczas, gdy kolejne czynności postępowania podejmował nieefektywnie, w dużych odstępach czasu, co w konsekwencji nie przybliżało go do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami. I tak przewlekle działał na przykład: 1) od momentu złożenia wniosku ([...] czerwca 2011 r.) do zawiadomienia o wszczęciu postępowania ([...] września 2011 r.), a następnie zwrócenia się do właściwych organów o uzgodnienia, co nastąpiło dopiero [...] stycznia 2012 r.;
- 2) od otrzymania ostatniego z postanowień uzgadniających ([...] grudnia 2013 r.) do obwieszczenia o rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa ([...] lutego 2014 r.);
- 3) od pisma skarżącej z [...] grudnia 2014 r. do wydania w dniu [...] lutego 2015 r. decyzji. Przybliżony w powyższych rozważaniach przebieg poszczególnych etapów postępowania nie tylko świadczy o niedotrzymaniu przez organ I instancji ustawowych terminów rozpoznawania sprawy określonych w art. 35 K.p.a., ale i o znacznym ich przekroczeniu, do tego ze zbyt ogólnikowym informowaniem skarżącej o przyczynach zwłoki. Przedmiotowe postępowanie, po odliczeniu okresów: postępowań uzgodnieniowych, trybu zażaleniowego prowadzonego na podstawie art. 37 § 1 K.p.a., zawieszenia postępowania, rozpoznawania skargi, trwało ponad dwa lata. Wszystko to dowodzi, że sposób prowadzenia przez Wójta Gminy S. postępowania wszczętego na wniosek skarżącej, czyli podejmowanie poszczególnych czynności niesprawnie, opieszale, w zbyt dużych odstępach czasowych, wypełnia - rozumiane w powyższy sposób - pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania. W przedstawionym stanie sprawy Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa i z urzędu wymierzył organowi grzywnę w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie, biorąc pod uwagę stan sprawy aktualny na dzień orzekania, zobowiązał Wójta Gminy S. do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku skarżących w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd – na mocy art. 149 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.