Uzasadnienie
W skardze skierowanej do Sądu Administracyjnego z dnia 20.08.2012 r., poprzedzonej zażaleniem wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., pełnomocnik W. S.A. zarzucił Prezydentowi W. bezczynność w zakresie żądanego przez Spółkę zastosowania środków przewidzianych w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.).
Pełnomocnik Skarżącej stwierdził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za nieuzasadnione. W uzasadnieniu tego postanowienia SKO z [...].06.2012 r. wskazało, że postępowanie w trybie art. 59 cyt. ustawy nie zostało przeprowadzone, bo inwestor nie złożył nigdy wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na wykonaniu dwóch bram od strony ul. [...], prowadzących na podwórze przy ul. [...] (w szczególności bramy wjazdowej usytuowanej na działce nr ew. [...] z obrębu [...]).
Uprzednio Urząd W. Urząd Dzielnicy S. Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W.w piśmie z dnia [...].03.2012 r. stwierdził, iż nakazanie wstrzymania użytkowania tych bram oraz nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu sprzed ich zamontowania nie należy do właściwości organu. W piśmie tym zaznaczono, iż Spółka była informowana o dokonanym w 2008 r. zgłoszeniu w 2008 r., a następnie ponownie na skutek wniosku o dostęp; do informacji publicznej. Na zgłoszenie to organ nie wniósł sprzeciwu w trybie j ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie poinformowano Skarżącą, że kontrola obiektów budowlanych, zgodnie z właściwością, należy do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Pełnomocnik W. S.A. w obecnej, wywiedzionej do Sądu skardze na bezczynność zażądał nakazania organowi zajęcia we właściwej formie procesowej stanowiska w sprawie żądania zastosowania art. 59 ust. 3 cyt. ustawy i uwzględnienia żądania Spółki. Stwierdził, iż bezpodstawnie organ nie wniósł od tego zgłoszenia sprzeciwu, ale jego brak nie przesądza o braku podstaw do zastosowania cyt. art. 59 ust.
3. Wskazał, iż Skarżąca jest użytkownikiem wieczystym działki położonej na terenie zamkniętym, położonym pomiędzy tymi bramami. Ich posadowienie utrudniło znacznie dojazd do nieruchomości, do której Skarżąca posiada tytuł prawny, co narusza jej posiadanie.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i zaznaczył, iż nigdy nie był przez inwestora kierowany wniosek o ustalenia warunków zabudowy dla tej inwestycji, a postępowanie takie nie było prowadzone. Zaznaczył także, iż budowa ogrodzenia nie wymaga ustalenia warunków zabudowy, jeżeli nie jest związana ze zmianą zagospodarowania terenu. Organ nadmienił, że organizacja ruchu w pasie ul. [...] od wielu lat jest niezmieniona i dokonuje się jej przez te same wjazdy. Natomiast część terenu podwórza (działki o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...]), będąca w użytkowaniu wieczystym Skarżącej, przylega bezpośrednio do ul. [...] i jest ogrodzona. Brama wjazdowa natomiast zlokalizowana jest na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], który należy do Miasta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje.
Skarga oparta została na uzasadnionych podstawach, bowiem Prezydent W. w dacie orzekania przez Sąd pozostawał w bezczynności. Sytuacji tej nie zmieniło wywiedzenie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którego stanowisko o braku bezczynności organu należało uznać za chybione.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sądy orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów wówczas, gdy te zobowiązane są do wydania:
decyzji administracyjnych;
postanowień, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;
postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym;
innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Tylko więc we wskazanym zakresie spraw można wnosić skargę na bezczynność organu. Nadto w sprawach, w których zarzucana jest bezczynność organów administracji publicznej Sąd Administracyjny orzeka według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili orzekania. Istotne jest więc wyłącznie, czy organ w dacie orzekania pozostaje w bezczynności.
Bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy w ustawowym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go - mimo istnienia ustawowego obowiązku - wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, nie podjął też stosownej czynności. Skarga na bezczynność dopuszczalna jest niezależnie od powodów, dla których dany akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności bez względu na to, czy przyczyna tej opieszałości jest zawiniona, czy też nie (por. m. in. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 86).
Artykuł 104 § 1 K.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej, chyba że przepisy K.p.a. stanowią inaczej. Kwestię terminów załatwiania spraw reguluje artykuł 35 § 3 K.p.a. I tak załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl art. 36 K.p.a. o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. należy zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy.
Wobec wskazanych regulacji Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na bezczynność organu ogranicza się do kontroli, czy skarga została wniesiona w jednym z przypadków, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 1-4a P.p.s.a., czy strona wyczerpała środki przewidziane w art. 37 § 1 K.p.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekroczyła terminy określone w art. 35 K.p.a.
Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 K.p.a. w niniejszej sprawie bezskutecznie upłynęły. Przepis § 3 tego artykułu stanowi bowiem, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Bezspornym w sprawie jest, iż Skarżąca oczekiwała zakończenia postępowania nie w formie pisma, a' rozstrzygnięcia podjętego we właściwej formie procesowej. Prezydent W. był zatem zobowiązany do rozważenia, czy zachodzą podstawy do wszczęcia żądanego postępowania. W razie braku takich podstaw winien był zastosować art 61 a § 1 K.p.a. Jeśli natomiast stwierdził, iż postępowanie to winno być wszczęte, bo nie zachodzą przesłanki ze wskazanego przepisu, winien je przeprowadzić i zakończyć zastosowaniem środka przewidzianego w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym lub odmową jego zastosowania.
Należy wskazać, iż art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że:
W przypadku zmiany zagospodarowania terenu (nie wymagającej pozwolenia na budowę, a dla której wystarcza zgłoszenie), bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
- 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo
- 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.
Jak widać z treści przytoczonego przepisu - o ile nie występują uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie tego postępowania - zasadniczą kwestią pozostanie ustalenie, czy lokalizacja tych bram, w szczególności bramy wjazdowej, stanowiła zmianę zagospodarowania terenu, bo tylko wówczas mogła przed owym zgłoszeniem wymagać ustalenia warunków zabudowy. Kwestie te zatem winien rozstrzygnąć Prezydent W. i dać temu wyraz we właściwej formie procesowej, pouczając zarazem o środku zaskarżenia służącym stronie i terminie jego wniesienia.
Mając na uwadze, iż Strona skarżąca przez długi czas nie wskazywała, iż oczekuje zastosowania środków przewidzianych w art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a podnosiła, iż żąda wskazania przyczyn braku sprzeciwu do zgłoszenia realizacji tej inwestycji (pismo z [...].08.2011 r.) oraz dostępu do informacji publicznej (pismo skarżącej z [...].09.2011 r.) Sąd nie stwierdził aby bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Stanowisko to wynika to z następujących ustaleń Sądu. Przede wszystkim obecne żądanie Spółki sformułowane zostało dopiero w piśmie z dnia [...].03.2012 r. Od odpowiedzi na nie udzielonej pismem organu z dnia [...].03.2012 r., Spółka wniosła do SKO zażalenie na bezczynność organu, a następnie pierwszą przedwczesną skargę do WSA (sygn. IV SAB/Wa 59/12), odrzuconą ze względu na nieuzyskanie uprzedniego stanowiska SKO. Akta administracyjne sprawy najpierw znajdowały się w SKO, które dopiero [...].06.2012 r. wydało postanowienie odmowne. Następnie dołączono je do uprzedniego postępowania sądowego w przedmiocie bezczynności. Jeszcze przed prawomocnym zakończeniem poprzedniego postępowania sądowego pełnomocnik Skarżącej wywiódł niniejszą skargę na bezczynność.
Z tego względu, jakkolwiek w ocenie Sądu zachodzi bezczynność Prezydenta W., nieusunięta do chwili wyrokowania przez Sąd, to nie można stwierdzić, iż miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Skarżącej w przedmiocie zastosowania środków przewidzianych w art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, było podyktowane faktem, iż jest to termin wystarczający na zajęcie stanowiska względem zgłoszonego żądania.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji.
O kosztach postępowania w pkt. 3 sentencji rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.