Uzasadnienie
Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. K.W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości nr [...] położonej w miejscowości Z., gm. S. z nieruchomościami sąsiadującymi, zarzucając naruszenie art. 35 i art. 36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej kpa poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca zwróciła się o zobowiązanie organu pierwszej instancji do wydania decyzji administracyjnej w terminie 14 dni od daty doręczenia przez sąd akt organowi, zobowiązanie Wójta Gminy S. do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, orzeczenie grzywny dla organu w wysokości 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej, zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi storna podniosła, że w dniu 5 czerwca 2013 r. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia granicy nieruchomości nr [...] z nieruchomościami sąsiadującymi (nr [...] i [...]) w miejscowości Z., gm. S. Następnie otrzymała pismo z dnia 28 czerwca 2013 r. informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego, po czym postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. – do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego R.B., współwłaściciela nieruchomości nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpoznaniu zażalenia skarżącej, uchyliło ww. postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 31 października 2013 r. została zawiadomiona o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2013 r., w którym organ wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone po dostarczeniu przez spadkobierców zmarłego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zauważyła, iż organ mógł zobowiązać strony do złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku przed notariuszem na podstawie art. 1018 Kodeksu cywilnego, co znacząco skróciłoby czas trwania postępowania.
Skarżąca poinformowała, że w dniu 20 stycznia 2014 r. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na bezczynność organu. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uwzględniło zażalenie, wyznaczając dodatkowy miesięczny termin załatwienia sprawy.
Skarżąca zarzuciła, że pomimo upływu wyznaczonego terminu, organ pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Wójt Gminy S. nie wydał stosownego aktu administracyjnego, co oznacza że od dnia złożenia podania skarżącej do dnia wniesienia skargi (ponad rok), wniosek nie został rozpoznany. Tym samym organ po raz kolejny naruszył art. 35 § 3 kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą w art. 8 kpa oraz zasadę szybkości postępowania ustanowioną w art. 12 § 1 kpa. Z tego względu zdaniem skarżącej za uzasadnione należy uznać zobowiązanie Wójta Gminy S. do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 kpa oraz wymierzenie grzywny organowi.
Ponadto skarżąca zaznaczyła, że nie wyklucza wstąpienia na drogę sądową w celu dochodzenia odszkodowania w postępowaniu cywilnym, gdyż bezczynność organu opóźniła jej zamiar budowy domu o co najmniej 9 miesięcy, co zmusiło skarżącą do odwołania umówionych pracowników, w związku z czym poniosła dodatkowe straty.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy S. wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu skarga nie jest zasadna. Skarżąca pomija bowiem okoliczność, iż czas trwania postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości, stanowiących działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] i nr [...] w miejscowości Z., wynika z okoliczności niezależnych od Wójta Gminy S. Organ wskazał, że po wysłaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego ustalono, iż R.B., figurujący w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w S. jako jeden ze współwłaścicieli działki o nr ewidencyjnym [...], jest osobą nieżyjącą. Organ zawiesił wówczas postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 2 kpa, jednak postanowienie to zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. W jego uzasadnieniu organ drugiej instancji zalecił Wójtowi Gminy S. ustalenie spadkobierców zmarłego R.B.
Wykonując to zalecenie organ wezwał pozostałych współwłaścicieli działki o nr ewidencyjnym [...] do przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Stosowny wniosek o stwierdzenie nabycia spadku został złożony w styczniu 2014 r.
Organ stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. uwzględniło zażalenie skarżącej, wskazując jednocześnie, że możliwe jest prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego wobec działki o nr ewidencyjnym [...], której właściciele są ustaleni. Na prowadzenie odrębnego postępowania rozgraniczeniowego co do nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] i [...] skarżąca nie zgodziła się.
Wójt Gminy S. zauważył, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Sądu Rejonowego w S. wynika, iż postępowanie spadkowe po zmarłym R.B. obecnie jest zawieszone. Okres trwania tego postępowania jest niezależny od organu administracji publicznej, zastosowanie ma więc przepis art. 35 § 5 kpa, zgodnie z którym do okresu na załatwienie sprawy przewidzianego w kpa nie wlicza się opóźnień od organu niezależnych. Organ wskazał, że w chwili wniesienia skargi nie pozostawał w zwłoce, nie może bowiem prowadzić postępowania administracyjnego wobec osób, co do których nie ma pewności, czy są spadkobiercami jednego ze współwłaścicieli działki o nr ewid. [...].
Organ podał, że wstąpienie następców prawnych w miejsce osoby nieżyjącej na podstawie art. 30 § 4 kpa, bądź też ustanowienie kuratora spadku może miejsce jedynie w sytuacji, gdy strona zmarła w toku postępowania, nie zaś wówczas, gdy na etapie ustalania katalogu stron postępowania okazało się, iż jedna z osób, która mogłaby być stroną nie żyje. Podobnie było w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Podkreślił ponadto, iż nie może zobowiązać strony do sporządzenia notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, jak wnioskuje skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zgodnie z art. 149 § 1 ppsa, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie wskazać należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 3 § 2 pkt 8 ppsa. Przepis ten odnosi się do przypadków, gdy organ administracji publicznej jest obowiązany do wydania określonego aktu administracyjnego lub dokonania czynności, lecz obowiązku tego nie wykonuje. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub dokonania wynikającej z przepisów prawa czynności w sprawie wszczętej żądaniem strony. Skarżąca wywiązała się z obowiązku wynikającego z art. 52 § 1 ppsa, gdyż wniesienie skargi poprzedziła złożeniem środka prawnego, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa, tj. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd bada zasadność skargi na bezczynność według stanu prawnego oraz przy uwzględnieniu akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia. Zgodnie z art. 12 § 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy, o czym stanowi art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Przepis art. 35 § 1 kpa zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania, jak wynika z treści art. 35 § 3 kpa W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu, stosownie do art. 36 § 2 kpa.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Wójt Gminy S. nie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o rozgraniczenie nieruchomości. Wniosek skarżącej obejmuje nieruchomości położone w miejscowości Z., gm. S., o nr ewid. [...] (stanowiącą własność skarżącej) oraz nieruchomości sąsiednie oznaczone nr ewid. [...] (będącą wspołwłasnością E.A. i K.A.) i nr ewid. [...] (stanowiącą współwłasność R.B., H.B., L.B. i U.C.). W związku z informacją, że R.B. nie żyje, organ podjął działania mające na celu ustalenie następców prawnych zmarłego współwłaściciela nieruchomości nr ewid. [...]. Pismem z dnia 9 października 2013 r. zwrócił się do spadkobierców zmarłego o wskazanie, czy zostało przeprowadzone postępowania spadkowe. W dniu 26 października 2013 r. syn zmarłego L.B. poinformował, że postępowanie spadkowe toczy się przed Sądem Rejonowym w S. Następnie w dniu 15 stycznia 2014 r. poinformował, że postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze zakończone.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 31 października 2013 r. organ zawiadomił skarżącą, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte na jej wniosek nie może zostać zakończone w ustawowym terminie, co nastąpi po przedłożeniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości. Jednocześnie wskazał, że załatwi sprawę do dnia 31 grudnia 2013 r. Następnie pismem z dnia 31 stycznia 2014 r. zawiadomił skarżącą, że postępowanie nie może być zakończone w ustawowym terminie z uwagi na konieczność uzupełnienia braków we wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym R.B.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi na bezczynność. Organ nie dysponował ustalonym kręgiem stron postępowania, a przez to nie miał możliwości rozpatrzenia wniosku skarżącej. Decyzja w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości może zostać wydana dopiero po ustaleniu stron przedmiotowego postępowania, natomiast z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia spadku po zmarłym R.B. jest w toku. Pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. Sąd Rejonowy w S. poinformował Wójta Gminy S., że postępowanie w sprawie o sygn. akt [...] o stwierdzenie nabycia spadku jest zawieszone.
Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia 11 czerwca 2014 r. o złożenie przez skarżącą oświadczenia wyrażającego zgodę na prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego między nieruchomościami nr [...] i [...], które mają ustalonych właścicieli, skarżąca w piśmie z dnia 26 czerwca 2014 r. oświadczyła, że podtrzymuje wniosek z dnia 5 czerwca 2013 r. i nie zgadza się na ponoszenie podwójnych kosztów czynności rozgraniczeniowych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.