Uzasadnienie
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej wniósł G. K. Zdaniem skarżącego, Krajowa Komisja nie rozpatrzyła jego odwołania od uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zebrania Oddziałowej Organizacji Związkowej przy [...] Oddziale Straży Granicznej w przedmiocie pozbawienia G. K. członkostwa w związku zawodowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, orzekając w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 167) w art. 1 ust. 2 stanowi, że związek zawodowy jest niezależny w swojej działalności statutowej od pracodawców, administracji państwowej i samorządu terytorialnego oraz od innych organizacji. W myśl art. 10 ustawy o związkach zawodowych zasady członkostwa w związku zawodowym oraz sprawowania funkcji związkowych ustalają statuty i uchwały statutowych organów związkowych. Stosownie do art. 13 pkt 5 ustawy o związkach zawodowych statut związku zawodowego określa w szczególności zasady nabywania i utraty członkostwa. Zgodnie ze statutem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej o pozbawieniu członkostwa orzeka Zarząd Terenowej Organizacji Związkowej, a pozbawionemu członkostwa przysługuje odwołanie do Zarządu Oddziałowego.
Krajowa Komisja Wykonawcza Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej nie jest organem administracji, nie stosuje więc władztwa administracyjnego w stosunku do stron postępowania w celu rozstrzygnięcia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, nie wydaje też decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne wydawane są bowiem w sformalizowanym postępowaniu prowadzonym przez organy administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w tej prawnej formie działania [art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej "k.p.a."]. Mogą być one wydawane również przez inne organy państwowe oraz inne podmioty, jeżeli są one powołane do załatwiania spraw w tej formie (art. 1 pkt 2 k.p.a.). Organy administracji, o których mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. określa się mianem organów administracji w znaczeniu ustrojowym, a inne organy państwowe i podmioty, o których mowa w art. 1 pkt 2 k.p.a. to tzw. organy administracji w znaczeniu funkcjonalnym.
Legalną definicję organów administracji publicznej zawarto w art. 5 § 1 pkt 3 k.p.a. Organy administracji w znaczeniu ustrojowym zdefiniowano przez ich wyliczenie. Zaliczono do nich: ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej) i organy jednostek samorządu terytorialnego. W tym samym przepisie do organów administracji publicznej zaliczono też organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 k.p.a., czyli organy administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym.
Biorąc powyższe pod uwagę, bezspornym jest, że Krajowa Komisja nie jest organem administracji publicznej ani w znaczeniu ustrojowym, ani w znaczeniu funkcjonalnym. Żaden przepis szczególny nie stanowi także, że organ związku zawodowego może pełnić funkcję organu administracji publicznej. Konsekwencją tego jest fakt, że do dokonywanych przez Krajową Komisję czynności i wydawanych przez nią aktów nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Krajowa Komisja nie wydaje zatem aktów prawnych ani nie dokonuje czynności, które podlegają kontroli sądów administracyjnych zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., a w konsekwencji na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są także właściwe do rozpoznawania skarg na bezczynność Krajowej Komisji.
Z tego względu Sąd uznał skargę na bezczynność Krajowej Komisji Wykonawczej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Funkcjonariuszy Straży Granicznej za niedopuszczalną, co skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.