Uzasadnienie
Dnia 10 sierpnia 2011 r. (data stempla pocztowego) S. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego zmiany stanu wody na gruncie – działce ew. nr [...] we wsi T. W odpowiedzi na skargę wnosząc o odrzucenie skargi Wójt wskazał, że Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, gdyż nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie.
W piśmie z dnia 14 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego) S. G. wskazała, że domaga się zmiany stosunków wodnych na swojej działce ew. nr [...].
Zarządzeniem z dnia 14 marca 2012 r. wezwano S. G. do uzupełnienia braków jej pisma z dnia 10 sierpnia 2011 r. poprzez jednoznaczne oznaczenie pisma i sprecyzowanie żądania (wskazanie przedmiotu sprawy, numeru sprawy, określenie z czyjego wniosku i kiedy została wszczęta tj. wnioskodawcy). Poinformowano ją, że Wójt Gminy J. któremu przekazano pismo strony z dnia 10 sierpnia 2011 r. uznał je za skargę na swoją bezczynność. Zobowiązano S. G. również do wskazania czy przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (w sytuacji gdyby jej wolą było faktycznie skarżenie bezczynności Wójta Gminy J.). Pouczono, że nieuzupełnienie braków dotyczących sprecyzowania skargi oraz brak odpowiedzi na pytanie dotyczące wyczerpania trybu wniesienia skargi spowoduje, że Sąd potraktuje pismo z dnia 10 sierpnia 2011 r. jako skargę na bezczynności Wójta Gminy J. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę stanu wody, którą to skargę nie poprzedzono zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie.
W odpowiedzi w piśmie z dnia 20 marca 2012 r. Skarżąca opisała problem ze stanem wód na swojej działce, za który odpowiada G. W. Oświadczyła, że Wójt powinien nakazać w/w doprowadzenie stanu na działce sąsiedniej tj. [...] do stanu sprzed budowy przepustu. Poszerzenie przepustu – obowiązek nałożony na G. W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] – jest działaniem niewystarczającym. Do pisma załączyła zawiadomienie Wójta Gminy J. z dnia 1 grudnia 2011 r., iż postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. G. w sprawie zmiany stanu wody na działce ew. nr [...] we wsi T. nie zostanie zakończone w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności.
Ponieważ żądanie S. G. zostało sformułowane w sposób budzący wątpliwości, wezwano ją do jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia. W oparciu o odpowiedź Skarżącej udzieloną w piśmie z dnia 20 marca 2012 r. (wraz z załącznikiem informującym o niemożności zakończenia postępowania administracyjnego w terminie określonym w art. 35 Kpa) oraz z uwagi na całokształt okoliczności sprawy (w tym stanowisko organu) przyjęto, iż przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zmianę stanu wody na gruncie (działce ew. [...] we wsi T., gminie J.).
Ustalenie przedmiotu sprawy pozwala przejść do kolejnego etapu badania dopuszczalności skargi, tj. wyczerpania trybu jej wniesienia.
Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie natomiast do art. 52 § 2 ppsa, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie.
Regulacje te oznaczają, że jeżeli stronie służą środki odwoławcze w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, to nieskorzystanie z tych środków powoduje niedopuszczalność skargi, jako przedwcześnie wniesionej.
W sprawie bezczynności Wójta Gminy J. Skarżącej przysługiwał środek zaskarżenia w postaci zażalenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 Kpa. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekle prowadzenie postępowania, stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Wskazać należy, iż organem wyższego stopnia nad Wójtem Gminy J. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (art. 17 pkt 1 Kpa).
Skarżąca winna więc przed wniesieniem skargi na bezczynność do sądu wcześniej wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kpa, czyli wnieść zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., a ewentualnie w następnej kolejności skierować sprawę na drogę postępowania sądowoadministracyjnego.
Skoro z akt sprawy nie wynika, by Skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 Kpa, dlatego też jej skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 ppsa podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 ppsa, skargę S. G. na bezczynność Wójta Gminy J. odrzucił.
Odrzucenie niniejszej skargi jako niedopuszczalnej nie zamyka Skarżącej drogi do wystąpienia z żądaniem skontrolowania przez Sąd czy Wójt Gminy J. pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu jej sprawy, jednakże będzie to możliwe tylko wtedy, gdy wcześniej Skarżąca wystąpi z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (za pośrednictwem Wójta Gminy J.).
Natomiast odnosząc się do próśb Skarżącej o przeprowadzenie sprawy o zmianę stosunków wodnych bądź o pomoc Sądu w załatwieniu tej sprawy stwierdzić należy, iż zadania sądów administracyjnych ustawodawca polski określił w art. 3 ppsa oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Sprowadzają się one do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (wówczas Sąd zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w określonym terminie – art. 149 § 1 ppsa). Natomiast Sąd nie ma prawnej możliwości przeprowadzenia sprawy za organ administracji i wydania zań rozstrzygnięcia, czego w swoich pismach domaga się również Skarżąca.