Uzasadnienie
J. H. w piśmie z dnia 4 sierpnia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji oraz wniosku z dnia [...] września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie.
Skarżący wskazał w uzasadnieniu skargi, że w trybie art. 37 § 1 K.p.a. skierował do Ministra "wezwanie" z dnia 15 maja 2013 r. do usunięcia naruszenia prawa, które to wezwanie nie zostało rozpatrzone. Wspomniane "wezwanie" znajduje się w aktach sprawy przekazanych Sądowi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
J. H. nadmienił również, że sprawę rozpoznawał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. zobowiązał organ administracji do rozpatrzenia wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. w terminie jednego miesiąca. Powyższe znajduje potwierdzenie w aktach sprawy sygn. 6 II SAB 237/03.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej również ppsa, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).
Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to służy do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Jeżeli nie ma organu wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności, to stornie przysługuje środek w postaci wezwania organu pozostającego w bezczynności do usunięcia naruszania prawa polegającego na niezałatwieniu sprawy w terminie.
W przypadku opieszałości ministra właściwym środkiem jest więc wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Środki prawne przewidziane w art. 37 § 1 K.p.a. są środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa, które skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na bezczynność.
Treść skargi J. H. z dnia 4 sierpnia 2014 r. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że skarżący zarzuca Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi bezczynność w rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r.
Wskazanym wnioskiem skarżący wystąpił do organu administracji o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...] w części dotyczącej wpisania w treści decyzji rozstrzygnięcia na rzecz W. S. co do działki nr [...] o powierzchni 6,06 ha.
W piśmie z dnia 11 sierpnia 2003 r. – po uprzednim złożeniu zażalenia z dnia 6 lipca 2003 r. na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. – J. H. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie bezczynność Ministra w rozpatrzeniu rzeczonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt 6 II SAB 237/03 zobowiązał zaś Ministra do rozpatrzenia tego wniosku w przewidzianej przepisami formie prawnej w terminie miesiąca od zwrotu akt sprawy.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...], jednakże po rozpatrzeniu wniosku J. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w pierwszej instancji, stwierdzając że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie decyzji objętej wnioskiem. Minister wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r., że po jej uprawomocnieniu wniosek J. H. zostanie przekazany postanowieniem do organu właściwego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
W piśmie z dnia 4 marca 2011 r. J. H. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] Minister przekazał ten wniosek do rozpatrzenia według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], natomiast Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. sygn. akt II OW 182/12 po rozpatrzeniu wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wskazał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku J. H. z dnia 4 marca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2011 r.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r.
Powołanym w przedmiotowej skardze "wezwaniem" z dnia 15 maja 2013 r. J. H. wezwał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do usunięcia naruszenia prawa poprzez udzielenie informacji, w jaki sposób zostały załatwione: wnioski z dnia 6 września 2012 r. w sprawach: [...], [...] i [...]; zażalenie z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie [...] oraz wezwanie z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie [...].
Wskazane wezwanie niewątpliwie nie obejmuje wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r., którego nierozpatrzenie zarzuca skarżący Ministrowi w skardze z dnia 4 sierpnia 2014 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie poprzedził przedmiotowej skargi także żadnym innym pismem, które stanowiłoby wezwanie Ministra do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu w terminie wniosku z dnia 26 kwietnia 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1975 r. znak: [...]. W aktach znajduje się wprawdzie wspomniane wyżej zażalenie z dnia 6 lipca 2003 r. na niezałatwienie sprawy w terminie, jednakże wskazany środek prawny poprzedził rozpoznaną już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2004 r. sygn. akt 6 II SAB 237/03 skargę na bezczynność z dnia 11 sierpnia 2003 r.
W konsekwencji należało uznać, że J. H. przed wniesieniem przedmiotowej skargi z dnia 4 sierpnia 2014 r. nie wyczerpał środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i § 2 ppsa.
Odnosząc się natomiast do przedmiotowej skargi w zakresie, w jakim zarzuca ona bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w rozpatrzeniu wniosku z dnia 6 września 2012 r. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4. inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5. oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wyżej wymienionych przypadkach.
Sądy administracyjne rozpatrują więc skargi na bezczynność organów wyłącznie w zakresie wydania: decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty oraz postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, jak również pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach, bądź też wydaniem innych aktów lub podjęciem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego i nie następuje w żadnej z wyżej wymienionych prawnych form działania administracji, w stosunku do których dopuszczalna jest skarga na bezczynność.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i § 2 oraz w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a i 8 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.