Uzasadnienie
Pismem z dnia 8 października 2010 r. R. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym dotyczącym stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] kwietnia 1950 r. nr [...] w sprawie przejęcia nieruchomości ziemskiej R. objętej Iwh [...] ks. tab. przy Sądzie Okręgowym w K. oraz Iwh [...], [...], [...] ks. gr gm. kat. R. przy Sądzie Grodzkim w W. o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność A. z Z O. na własność Skarbu Państwa na rzecz Państwowego Funduszu Ziemi, z wyjątkiem obszaru [...] ha, wchodzącego w skład Iwh. [...], a stanowiącego lasy.
W skardze skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do wydania, w terminie 14 dni od daty wydania wyroku w niniejszej sprawie, decyzji w ww. postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 23 maja 2008 r. Ostatnim pismem z dnia 2 listopada 2009 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się [...] Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie oryginalnych akt sprawy. Do chwili obecnej sprawa nie została zakończona.
Skarżąca wskazała, iż w sprawie niniejszej nie zostały zachowane terminy, o których mowa w art 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a."]. Minister nie zawiadomił również strony, zgodnie z art. 36 k.p.a., iż sprawa nie zostanie załatwiona w terminie.
Skarżąca zaznaczyła nadto, iż zgodnie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie, służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Jednak w przypadku, gdy w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania.
Przedmiotowa sprawa nie została załatwiona w terminie przewidzianym przez
Sygn. akt IV SAB/Wa 201/10 k.p.a., dlatego też - zdaniem skarżącej - wniesienie skargi na bezczynność stało się zasadne i konieczne.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazał, iż w związku z wnioskiem skarżącej z dnia 23 maja 2008 r. o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 12] kwietnia 1950 r., pismem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Minister zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie akt sprawy. Przy piśmie z dnia 23 września 2008 r. [...]. Urząd Wojewódzki przesłał kserokopie akt przedmiotowej sprawy, a następnie - na prośbę Ministerstwa - przy piśmie z dnia 16 grudnia 2009 r., [...] Urząd Wojewódzki przesłał oryginalne akta.
Następnie Minister wskazał, iż w wyniku szczegółowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że akta należy uzupełnić m.in. o akta parcelacyjne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W związku z powyższym, pismami z dnia 19 października 2010 r. Ministerstwo wystąpiło do [...] Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie akt parcelacyjnych majątku R. oraz do Archiwum Akt Nowych o przeprowadzenie kwerendy w zbiorach dokumentów dotyczących przejęcia nieruchomości ziemskich na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. R.P. nr 57, poz. 321) - celem odnalezienia akt przedmiotowej sprawy.
W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] marca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a."], zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności.
Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
Podkreślenia wymaga, iż skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym określają przepisy art. 35 k.p.a. i przekroczenie tych terminów lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a., oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego.
Zaznaczyć również należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy, istniejący w dacie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (por. J.P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 196). W sytuacji zatem, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i brak jest podstaw do uwzględnienia skargi stosownie do art. 149 p.p.s.a.
W świetle powyższych uwag Sąd doszedł do przekonania, iż skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest zasadna bowiem wszystkie przesłanki formalnoprawne określające stan bezczynności organu administracji publicznej zostały w niniejszej sprawie spełnione.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż wniesienie skargi na bezczynność w
Sygn. akt IV SAB/Wa 201/10 sprawie niniejszej nie wymagało wniesienia zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. bowiem sprawę miał rozpoznać naczelny organ administracji publicznej. Nie istnieje również wymóg uprzedniego wezwania organu na piśmie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dotyczy jedynie zaskarżenia wydanych już aktów i dokonanych czynności, nie zaś bezczynności organu w takich sprawach.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżąca pismem z dnia 26 maja 2008r. (data wpływu do organu) wystąpiła do Ministra z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] kwietnia 1950 r. nr [...].
Poza sporem jest, iż - określony w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. - termin załatwienia sprawy przez ten organ został przekroczony, bowiem pomimo upływu 2 lat od daty wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.), do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie rozpoznał wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia. Organ nie dopełnił również obowiązku wynikającego z art. 36 k.p.a., tj. nie zawiadomił strony o zaistnieniu zwłoki w załatwieniu sprawy, nie wskazał przyczyn zwłoki, jak również nie zakomunikował stronie nowego terminu załatwienia sprawy.
Podkreślenia wymaga, iż w istocie dopiero w następstwie wniesienia przez skarżącą skargi na bezczynność Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjął czynności niezbędne do rozpatrzenia ww. wniosku. Pismami datowanymi na dzień 19października 2010 r. zwrócił się bowiem do [...] Urzędu Wojewódzkiego o przesłanie akt parcelacyjnych majątku R., a także do Archiwum Akt Nowych o przeprowadzenie kwerendy w zbiorach dokumentów dotyczących przejęcia nieruchomości ziemskich na podstawie dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. R.P. nr 57, poz. 321) - celem odnalezienia akt przedmiotowej sprawy. Następnie, postanowieniem z dnia [...]listopada 2010 r., działając na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., Minister wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień [...] marca 2011 r.
W ocenie Sądu, w świetle powołanych wyżej przepisów oraz wskazanych faktów, należało stwierdzić, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w bezczynności w sprawie z wniosku R. O. o stwierdzenie nieważności ww. zarządzenia. Nie załatwił on sprawy administracyjnej skarżącej w sposób przewidziany przepisami obowiązującego prawa. Uzasadniało to zobowiązanie tego organu do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami administracyjnymi.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 149 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął stosownie do przepisu art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji.